Qliptotek (Münhen)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qliptotek
alm. Münchener Glyptothek
Qliptotek muzey binası
Qliptotek muzey binası
Növü Antik Roma-yunan
Tarixi 1813
Yeri Königsplats,
80333 Münhen,
Flag of Germany.svg Almaniya
Yetışmək U 2-Königsplats
Telefon +49 (0)89 / 28 61 00
İş vaxtı Çərşənbə axşamı-Bazar 10:00-17:00
Cümə axşamı 10:00-20:00,
Bilet 3,50 avro, Bazar günü 1 avro
Qliptotek
Xəritədə yeri
Qliptotek is located in Münhen
Qliptotek
Qliptotek


Münhen Qliptoteki (alm. Münchener Glyptothek) — Bavariya əyalətinə məxsus qədim Roma-yunan dövrünə aid heykəllər kolleksiyası. Qliptotek Münhen muzeyi 1813-cü ildə yaradılmışdır. Muzeyin kolleksiyasına ellinizm dövrünə aid "sərxoş catir", Artemida, Knidoslu Afrodita , Egin adasındakı Afay məbədinin frontal heykəl fiqurları - "eginetlər" və s. daxildirlər.

Binası[redaktə]

Qliptotek binası Münhenin Köniqplas meydanında kral I Lüdviqin hələ xələf şahzadə olarkən gıstərişi ilə 1815-ci ildə inşa edilmişdir. İnşaatın memarı Leo fon Klense binanı Karl fon Fişerin lahiyəsi əsasında antik üslubda tikmişdir. Muzey binasının interyeri daxili həyəti əhatə edən otuz düzbucaqlı və dairəvi zallardan ibarətdir. Binanın girişində on iki ionik sütun vardır. Binanın fasadında Dedal, Prometey, Adrian, Perikl, Hefest, Fidiyaya aid heykəllər yerləşir. Binanın qərb və şərq tərəflərində renessans dövrünə aid heykəllər düzülmüşdür. İkinci Dünya müharibəsində bina tam dağılmış, 1972-ci ildə yenidən qapılarını tamaşaçıların üzünə açmışdır. 1820-1830-cu illərdə Peter Kornelius tərəfindən yaradılmış məşhur qədim yunan tanrılarına həsr edilmiş freska tamamilə itib batmışdır. Yalnız məxsusi kiçik fresko fraqmentləri və eskizləri Berlin milli qalereyasında saxlanılır. Müharibədən sonra 1864-cü ildə fon Klense tərəfindən yaradılmış Assuriya zalı və daxili bağça da bərpa edilməmişdir. Səkkiz assuriya relyefi və babil şirləri hal-hazırda Misir mədəniyyəti dövlət muzeyində saxlanılır.

Muzey kolleksiyası[redaktə]

Muzeyin kolleksiyasına arxaik (e.ə. 650 ci illər) və sonrakı Roma dövrlərinə (e. 400 cü illər) aid heykəl, mozaik təsvirlər, relyeflər daxildirlər. Muzeyin zəngin kolleksiyaya malik olmasında kral I Lüdviqin xidməti böyük olmuşdur. O, hələ sələf şahzadə olarkən antik fiqur və heykəllərin alaraq kolleksiyanı zənginləşdirmişdir. Lüdviqin incəsənət və mədəniyyət üzrə məsləhətçisi Martin fon Vaqner 1813 cü ildə Romadan "Favna Barberini" - "sərxoş satir" heykəlini və Yunanıstanın Egin adasındakı Afay məbədinin fronton fiqurlarını alaraq kolleksiyaya daxil etmişdir. Klense 1815-16 cı illərdə Paris hərracından Romada tapılmış Eyren və Diomedin heykəllərini, 1853 cü ildə "Teneyli Apollon" heykəli, 1938 ci ildə məşhur "Eskvilli diskatan" Miron alınaraq kolleksiyaya daxil edilmişdir. Sonuncu eksponat amerikan işğalçı hökumətinin təzyiqi altında İtaliyaya qaytarılmışdır.

Qliptotek heykəlləri

Arxaik dövr (e.ə 700—490)[redaktə]

Bu dövrə aid eksponatlara "Teneyli Apollon" (e.ə. 560 Korinfalı gənc oğlan), "Münhen kurosu" (Attikli gənc oğlan e.ə. 540), və Afay məbədinin fronton fiqurları (e.ə. 500), Məbədin qoruyucu oxçusu (tanrı) heykəli daxildirlər.

Arxaik dövr Qliptotek heykəlləri

Egin adasındakı Afay məbədinin frontal heykəl fiqurları - "eginetlər"
Rəngli oxçu heykəl- Troya şahzadəsi Paris
Troya şahzadəsi Paris
Qartal başlı aslan, anteik heykəl

Klassik dövr (e.ə. 490—323)[redaktə]

Bu dövrə aid məşhur eksponatlara Homerin kəllə heykəli (e.ə. 460), Diomedin (e.ə. 430) büstü, Meduza Qarqonun başı (e.ə. 440), Makedoniyalı İsgəndərin heykəli (e.ə. 338), Eyernanın (e.ə. 370) heykəli və s. aiddirlər.

Klassik dövr Qliptotek heykəlləri

Meduza Rondanini

Ellinizm dövrü[redaktə]

Bu dövrə aid eksponatlardan məşhur "Favn Barberini" kimi tanınan "Sərxoş satir" (e.ə. 220) heykəlidir. Bura eyni zamanda e.ə. 250 ci ilə aid "Qazla uşaq" heykəlinin Roma nüsxəsi və e.ə. 200 cü ilə aid əlində laginos tutmuş "Sərxoş qoca" heykəlidir.

Ellinizm dövrü Qliptotek heykəlləri

"Qazla uşaq"
"Sərxoş qoca"
Sərxoş satir (Fauno Barberini)

Roma dövrü (e.ə 150 - e.400)[redaktə]

Bu dövr kolleksiyasına eramızın əvvəllərinə aid bürünc "Gənc oğlan başı", böyük miqdarda Roma büstləri: e.ə. 40 cı illərə aid məhşur Qay Mari və Sulla, eramızın 40 cı ilinə aid Oktavian Avqust, 60 cı ilinə aid Nero, 200 cı ilinə aid Septimi Sever və onun həyat yoldaşı Yuliya Domna, 75 ci ilə aid Domisian aiddirlər.

Roma dövrü Qliptotek heykəlləri

bürünc "Gənc oğlan başı"
Sulla

Həmçinin bax[redaktə]