Qobustan

Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

Bu məqalə Qobustan rayonu haqqındadır. Şəhər üçün Qobustan (şəhər) səhifəsinə baxın.

Qobustan
Məlumatlar
İqtisadi rayon:	[[]]
Ərazi:	1.369,4 (km2)
Əhali:	37.137
Əhali sıxlığı:	27 (nəfər/km2)
Nəqliyyat vasitəsi kodu:	37
Telefon kodu:	150
Poçt kodu (Mərkəzi PŞ):	AZ 3700
Yaşayış məntəqələrinin sayı
İcra başçısı:	[[]]
İnternet saytı:

Qobustan - Azərbaycanda rayon.

Qobustan rayonu Azərbaycanın Şirvan adlanan tarixi vilayətinin inzibati rayonlarından biridir.

İndiki Qobustan rayonu Şamaxıdan şərq tərəfdə, Bakıdan 101 km aralıda yerləşir. Burada ərazinin relyefi-dərələr, yarğanlar, qayalar, toponimik şəkildə öz əksini tapmışdır. Bu yerlərin baharı çox gözəl olur-lalələr, çobanyastığı, qaymaqçiçəyi gül açır ^[1].

[redaktə / تحریر] Təbiəti

Rayonun iqlimi əsas etibarı ilə yarımsəhra iqlimidir. Burada ən maraqlı və turistlər üçün cəlbedici obyekt şəhərin yaxınlığındakı dərədə, Söyünlü kəndində yerləşən MAĞARA LABİRİNTLƏRİDİR (kürələr). Burada xalq arasında "AĞLAYAN QAYA" deyilən çox orijinal bir təbii hadisəni müşahidə etmək mümkündür. Rəvayətə görə Bu qayadan axan "gözyaşları" əsgər oğlanları həlak olmuş ananın gözyaşlarıdır. Mağaralar orta əsrlərdə Azərbaycanda tayfa müharibələri və yadelli işğalçıların basqınları biş verərkən süni yolla genişləndirilmiş və yaşayış üçün uyğunlaşdırılmış təbii qalereyalar sistemidir.

[redaktə / تحریر] Tarixi

İlk adı Duvannı olmuşdur.

Duvannı stansiyası 1893-94-cü illərdə yaranıb.

1901-05-ci illərdə ilk dəfə Duvannı stansiyasından xaricə neft yollanıb.

1935-37-ci illərdə ilk dəfə Duvannıda ilk kəşfiyyat neft buruğu işə salınıb.

1945-49-cu illərdə Duvannı Hacıqabul rayonunun tərkibində olub.

1950-54-cü illərdə Duvannı rayonu yaranıb (tərkibində: Sənqəçal, Çeyildağ, Ələt, Atbulaq qəsəbələri olmaqla).

1956-cı ildən yenidən Molotov (Qaradağ) rayonunun tərkibinə keçib.

Qəsəbə 1951-ci ildə şəhər tipli qəsəbə kimi təşkil olunub. 1972-ci ildə Duvannının adı dəyişib Qobustan qoyulub. Indiki Qobustan qəsəbəsinin ərazisi qədim insanların məskunlaşdığı yerlər olub. Hal-hazırda Qobustan Dövlət Qoruğunda qorunan qaya təsvirləri buna əyani sübutdur. Arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, qaya təsvirləri bizim eramızdan əvvəl II minilliyə - “Daş dövrü”nə təsadüf edir.

[redaktə / تحریر] Qobustan qayaüstü rəsmləri

Qobustan petroqliflərini - açıq səma altında muzey də adlandırırlar. Böyük Qafqaz dağlarının cənub-şərq ətəklərində yerləşən bu qayalı massiv Xəzər dənizinin yaxınlığında, qədim Şirvan yolu boyunca çəkilmiş müasir şosse yolunun üzərindədir. Burada çoxsaylı qayaüstü təsvirlər, qayaların altında yerləşən qədim insan məskənləri və kurqan qəbrləri aşkar edilmişdir. Bu qayalarda regionun 15 min illik həyat tarixi - yuxarı paleolit dövründən orta əsrlərə qədər böyük bir zaman kəsiyi əks olunmuşdur.

Qobustanın ilk tədqiqatçısı arxeoloq İshaq Cəfərzadə 1939-cu ildə bu unikal yerlər barədə ilk dəfə dünya elminə məlumat vermişdir.

Bu gün Qobustanda 4000-dən çox petroqlif (daş üzərində oyma texnikası əsasında çəkilmiş qayaüstü rəsmlər) aşkar edilmişdir. Bu rəsmlərdə heyvan və balıq ovu, məişət səhnələri, kollektiv rəqslər, müxtəlif, o cümlədən solyar rəmzlər (svastika, spirallar, xaç), bürclər, kişilər və qadınlar (maraqlıdır ki, o vaxtlar qadınlar kişilərlə birlikdə ova gedirmiş), ceyran, dağ keçisi, şir, keçi kimi heyvanların təsvirləri, qamışdan düzəldilmiş qayıq, iki təkərli araba və insan izlərinin rəsmləri vardır. Qobustanda qeyri-adi "qablar" - daş üzərində çapılmış və hətta naxışlarla bəzədilmiş oyuqlar salamat qalmışdır. Burada qeyri adi "çalğı alətləri" - güclü səslər verən daşlar da var. Hər daşın öz tembiri olduğuna görə onlara "qaval daş" deyilir.

Qayaüstü rəsmlər

Qobustan qayalarında bizim eranın I əsrində Roma legionerlərinin burada olmasını təsdiq edən əlamətlər də qalmışdır. Buradakı qayalardan birinin üzərində 11-ci şimşək legionun romalı senturionları tərəfindən latın dilində bir mətn yazılmışdır. Həmin yazıda göstərilir ki, o dövrdə Romada imperator Domitsian Sezar Avqust Germanik hakimiyyətdə olmuşdur. İndi Qobustan YUNESKO-nun "Dünya irsi" siyahısına daxil olunmaq üçün nominasiya edilmişdir.

[redaktə / تحریر] Mənbə

1. ↑ http://www.tourism.az/?menu=9&submenu=86&lang=aze

[redaktə / تحریر] Xarici keçidlər

• http://www.mcdmerkez.org/ts_general/azl/belediye/b-27.htm
• http://whc.unesco.org/en/list/1076

g • m • r Azərbaycanın rayon və şəhərləri
Rayonlar	Abşeron • Ağdam • Ağdaş • Ağcabədi • Ağstafa • Ağsu • Astara • Babək* • Balakən • Bərdə • Beyləqan • Biləsuvar • Daşkəsən • Dəvəçi • Füzuli • Gədəbəy • Goranboy • Göyçay • Göygöl • Hacıqabul • İmişli • İsmayıllı • Cəbrayıl • Cəlilabad • Culfa* • Kəlbəcər • Kəngərli* • Xaçmaz • Xızı • Xocalı • Xocavənd • Kürdəmir • Laçın • Lənkəran • Lerik • Masallı • Neftçala • Oğuz • Ordubad* • Qəbələ • Qax • Qazax • Qobustan • Quba • Qubadlı • Qusar • Saatlı • Sabirabad • Sədərək* • Salyan • Samux • Şahbuz* • Şəki • Şamaxı • Şəmkir • Şərur* • Şuşa • Siyəzən • Tərtər • Tovuz • Ucar • Yardımlı • Yevlax • Zəngilan • Zaqatala • Zərdab
Şəhərlər	Bakı • Gəncə • Lənkəran • Mingəçevir • Naftalan • Naxçıvan* • Sumqayıt • Şəki • Şirvan • Şuşa • Xankəndi • Xırdalan • Yevlax
Ulduz şəkilli mətbəə nişanı olan (*) Naxçıvan Muxtar Respublikası

	Qobustan rayonu kənd/qəsəbələri
Rayon: Qobustan Kənd və qəsəbələri: Bədəlli | Bəklə | Cəmöəmli | Cəyirli | Çjlov | Çuxanlı | Dərəkənd | Ərəbqədim | Ərəbşahverdi | Ərəbşalbaş | Göydərə | Iilmilli | Mərəzə| Nabur | Nardaran | Nərimankənd | Poladlı | Qaracüzlü | Qurbançı | Sədəfpk | Sündü | Şıxzahırlı | Təklə Mirzəbaba | Təklə | Təsi | Yekəxana |