Qorgi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qorgi
yun. Γοργίας
Şəkil yoxdur.jpg
Doğum tarixi: E.ə. 480
Doğum yeri: Leontin, Siciliya
Vəfatı: E.ə. 380
Vəfat yeri: Larissa, Fessaliya
Sələfləri: Protaqor
Xələfləri: Gippi
Məktəbi: Sofizm

Qorgi (yun. ΓοργίαςE.ə. 480 - E.ə. 380) — qədim yunan filosofu, ritorika müəllimi, nəzəriyyəçi. Sofistlər məktəbinin ilk nümayəndələrindən biri.

Sifizmin qurucularından və dövrünün məşhur natiqlərindən olan Leontinli Qorgi təbiət fəlsəfəsinə qarşı çıxaraq Eleya prinsipini Nihilizmə qədər inkişaf etdirmişdir.

Onun "Təbiət haqqında" yaxud "Varolmayan haqqında" adlı bir əsəri olduğu haqqında məlumatlar vardır.[1] Onun fəlsəfəsinin əsasını təşkil edən fikirləri bu əsərində yer almışdır. O bütün fəlsəfəyə qarşı çıxmışdır.


Həyatı[redaktə]

Qorgi Leontində dünyaya gəlmişdir. Natiqlik sənətini Siciliyada məşhur Koraksdan öyrənmişdir. E.ə. 427-ci ildə o Afinaya köçür və onun məharətli çıxışları hamının diqqətini cəlb edir. Afinada Leoni səfirliyinə rəhbərlik edən Qorgi öz çıxışı ilə afinlılardan hərbi yardım ala bilmişdir. Sonralar bütün Yunanıstanı gəzərək dinləyicilər qarşısında müxtəlif çıxışlar etmişdir. E.ə. 392-ci ildə Olimpiyada çıxışı zamanı orada toplaşan bütün yunanları barbarlara qarşı mübarizəyə səsləyir. Qorginin Olimpiyadakı bu çıxışı uzun müddət onu məşhur edir.

Fəlsəfəsi[redaktə]

Qorginin fəlsəfi düşüncəsinə görə heç bir şey yoxdur. Öz fəlsəfi düşüncələrini "Təbiət haqqında, yaxud, mövcud olmayan haqqında" əsərində toplamışdır. Əsərin əsas ideyasını "Heç nə mövcud deyildir, əgər bir şey varsa o dərk edilmir, dərk edilsə belə başqasına izah oluna bilməz" cümləsi təşkil edir. Bu üç fikri Qorgi aşağıdakı dəlillərə əsaslandırır:

1. Əgər varlıq əbədidirsə onda o hüdudsuzdur, əgər hüdudsuzdursa, onda heç bir yerdə deyil, heç yerdə deyilsə deməli yoxdur. Əgər varlıq əbədi deyilsə onda o bir varlıqdan yaranıb, bu mümkün deyil, çünki onda varlıq özündən əvvəl yaranmış olmalıdır, bu da mümkün deyildir. Belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, varlıq əbədi deyil, əbədi deyilsə deməli mövcud deyil.
2. Əgər varlıq vardırsa, onda o dərk edilmir. Belə ki, idrak varlığa xas deyildir.
3. Əgər varlıq dərk edilirsə, o başqasına izah edilə bilməz. İzahat sözlər vasitəsilə olduğundan söz nəzərdə tutulan əşyanı aydınlaşdıra bilməz, çünki biz sözləri əşyanı göstərərək izah edirik.

İstinadlar[redaktə]

  1. Erdem Hüsameddin. İlkçağ felsefesi tarihi. Konya: HÜ-ER yayınları, 2000. səh.177

Həmçinin bax[redaktə]