Rainer Mariya Rilke

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Rainer Mariya Rilke
Rainer Mariya Rilke
Rilke.jpg
Doğum tarixi: 4 dekabr 1875(1875-12-04).
Doğum yeri: Praqa, Çexiya
Vəfatı: 29 dekabr 1926 (51 yaşında)
Vəfat yeri: Balmont, İsveçrə

Rainer Mariya Rilke (1875-1926) - şair

Həyatı[redaktə]

Rainer Mariya Rilke 1875-ci ildə Praqada doğulub. Xəstəliyindən dolayı hərbi litseyi yarıda qoyub, ticarət məktəbinə qəbul olundu. İlk şeiri 1891-ci ildə Vyana qəzetində çap olunub. Həyatı boyunca gəzdiyi, dolaşdığı yerlərdə dünya ədəbiyyatının ən öndə gələn şəxsiyyətləri ilə bir araya gəldi. 1926-cı ildə yaxalandığı qan xərçəngi xəstəliyindən qurtula bilməyərək həyata gözlərini yumdu. Məzarı İsveçrə kantonundakı Valaisdə Raron məzarlığındadır.

Yaradıcılığı[redaktə]

GECƏ

Gecə. Səni ey çözülüb dərinliklərə işləyən
Üz, mənim üzümün qarışısında duran.
Mənim ən güclü baxışımdan da
Ağır gəlirsən sən.

Gecə, seyr edərkən titrəyən
Amma qorxmadan
Bitməyən xəzinlərə yerli əşyalardan
daha əbədi olandır;

Gənc ulduzlarla yükləşmiş, onların
uçan ətəklərindən od saçaraq hər yana
taa səssiz məcarəların
platenlər arasına varan:

Sən yalnızca orada olmaqla
məni aşıb keçsən də
birləşib qaranlıq torpaqla
səndə var olmağı alaram gözə.


18

(I bölüm)

Duyursanmı yenini usta?
səsin necə də uğultulu, titrəkdir.
Xəbərçiləri yola çıxıb
gəlirlər onu ucaldaraq

Bu qədər gurultuda doğrusu
əməllicə eşitmək olmaz heç
makinanın parçasıdır bu
doya-doya öyünmək istər o.

Bax gör makinanı:
necə də qisas alır dönüb azaraq
və zəiflədir bizi, halımızı pozaraq.

Madam ki, gücünü biz veririk
O da sakit, tutqusuz
bizə işlədiyini heç olmasa başa düşsün.
OZANIN ÖLÜMÜ

Yatır. Yastıqda üz xətləri sərt
Solğun və yadırğamış durmaqda
Dünyanın bütün bilinən
Onun duyğularından qoparaq
Maraqsız illərə təkrar çəkilər.

Onu yaşayarkən görənlər bilmirdilər
Bütün bunlarla arasında necə bağ var;
Elədir, bu dərinliklər, bu çəmənlər
Və bu sular onun üzü idi, bunlar.

Ah, elədir onun üzü idi onun uzaqlar da
Onu hələ istəyən, onu hələ arayan;
Əgər masksı isə, ürkərək canı çəkişən,
Narın və açıq, yarılan bir meyvədir sanki
Havada çürüyüb duran, sallanan.


Hər kim səni axtarar
Hər kim səni ararsa, sınayar səni.
Hər kim səni taparsa, bağlayar səni.
Görünüşü və davranışı ilə.

Mənsə səni başa düşmək istərəm
yerin səni anladığı qədər;
həyat təcrübəm artdıqca
sənin ölkən də artır.

Səndən aman diləmərəm
özümü guya qorumaq üçün
bilirəm ki, heç zaman
zamanla bir yerdə tutmaq olmaz səni.

Möcüzə - zadda lazım deyil mənə
sən bağlı qal öz qanununa:
nəsildən -nəsilə, asıla - açıla
görünmək istəyən görünür daha da.
SƏSSİZLİK OLSAYDI

Səssizlik olsaydı bir, dolu, tam, artıq
nə varsa, rast gələ və lap yaxın
və qonşunun gülüşləri susaydı;
duyğularımın gurlutusu durulsaydı
bunlar boyatlığımı pozmasaydı -

Düşünə bilərdim taa ən son sahilə qədər
min qatlı bir düşüncə ilə mən səni;
və gülüşlərin boyunca mənim olardın
və öz əlimlə bütün həyata şükran kimi
bilsən necə də sunulardın.

Xarici keçidlər[redaktə]