Reç Pospolita
| Reç Pospolita pol. Rzeczpospolita Obojga Narodów lit. Lenkijos Karalystė ir Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė |
|||||||||
|
|||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||||
| Şüar lat. Si Deus Nobiscum quis contra nos (Allah bizimlədirsə, bizə qarşı kim ola bilər?) XVIII əsrdə: lat. Pro Fide, Lege et Rege (Din, kral və qanun uğrunda) |
|||||||||
Reç Pospolita özünün ən qüdrətli dövründə |
|||||||||
| Paytaxt | Krakov, Varşava (1596-dan) | ||||||||
| Dil(lər) | Polyak dili Latın dili Litva dili Alman dili |
||||||||
| Din | Katolik Pravoslav Protestant İslam İudaizm |
||||||||
| Sahəsi | 1580 — 865 000 km² 1650 — 878 000 km² 1771 — 718 000 km² |
||||||||
| Əhalisi | 1580 — 7,5 mln. nəfər 1650 — 11 mln. nəfər 1771 — 12,3 mln. nəfər |
||||||||
| İdarəetmə forması | irsi monarxiya (1569-1573 və 1791-1795) seçkili monarxiya (1573-1791) |
||||||||
| Qanunverici orqan | Seym | ||||||||
Reç Pospolita — Polşa Krallığı Taxt-tacı və Böyük Litva Knyazlığı arasında 1569-cu ilin iyul ayında imzalanmış Lyublin uniyasına əsasən yaradılmış federativ dövlət. Torpaqlarının 1795-ci ildə Rusiya, Prussiya və Avstriya arasında bölünməsi ilə ləğv edilmişdir.
Əsasən müasir Polşa, Ukrayna, Belarus, Litva, Latviya və qismən Rusiya, Estoniya, Moldova və Slovakiya torpaqlarında yerləşmişdir. Dövlət başçısı funksiyasını seym tərəfindən ömürlük seçilən monarx icra edirdi. Reç Pospolitada mövcud olan spesifik siyasi quruluş şlyaxta demokratiyası adlandırılır.
1575-ci ilə Stefan Batori hakiməyyətə gəldi. Onun Rusiya ilə münasibəti yaxşı deyildi. Stefan Batori Livoniya müharibəsinə başladı və müharibə Rusiyanın məğlubiyyəti ilə başa çatdı. Stefan Batorinin ölümündən sonra kral III Sigizmun hakimiyyətə gəldi.
- Reç Pospolita - Rusiya müharibəsi 1609-1618
Rusiyannın təhlükə törədə biləcəyini nəzərə alan Reç Pospolita feodalları 1609-cu ildə Rus çarlığı ərazisinə ordu yeritdi. Lakin Reç Pospolita kralı III Sigizmundun Moskvanı tutmaq istəyi boşa çıxdı. 1618-ci ildə Rus çarlığı ilə Reç Pospolita arasında Duelino sülh müqaviləsi imzalandı. Smolensk və Çerniqov-Seversk torpaqları Reç Pospolitaya verildi.
- Reç Pospolita -Osmanlı müharibəsi 1620-1621
- Reç Pospolita -Osmanlı müharibəsi 1633-1634
- Reç Pospolita - Rusiya müharibəsi 1632-1634
- Reç Pospolita - Rusiya müharibəsi 1654-1667
- Reç Pospolita -Osmanlı müharibəsi 1672-1676
- Reç Pospolita -Osmanlı müharibəsi 1683-1699
- Reç Pospolita - Rusiya müharibəsi 1792