Respublika
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
Respublika - hakimiyyət orqanlarının xalq tərəfindən seçildiyi idarəetmə formasıdır. Respublika elə idarəetmə formasıdir ki, burada dövlət başçısı seçilir, dəyişdirilir, nümayəndəli orqan və ya bilavastə seçicilər adından məhdudlaşdırılan formada hakimiyyətə sahib olmaq hüququ əldə edir.
[redaktə / تحریر] Respublikanın formaları
Respublikanın müasir dövrdə üç başlıca növü vardır: prezident, parlament və qarışıq tipli respublika.
- Prezident respublikası ilk dəfə ABŞ-da təsis edilmişdir.
- Parlament respublikası hökumətin parlament əsasında formalaşması ilə fərqlənir.
- Qarışıq idarəetmə forması özündə prezidentli və parlamentli idarə formasının ünsürlərini əlaqələndirir. Bəzən onu yarımprezident idarə forması adlandırırlar. 1958-ci il konstitusiyası ilə Fransada yaradılan V respublika buna aydın misal ola bilər.
Dövlətin təsnifatının digər meyarları da mövcuddur. Belə ki, dinə münasibətdə dövlət dünyəvi və dini ola bilər. Dini dövlətlər bir qayda olaraq ruhani şəxslər - din xadimləri tərəfindən idarə olunur. Hakim din idarəetmənin əsası kimi qəbul olunur. Belə dövlət strukturu islam ölkələrində, xüsusilə,İran İslam Respublikasında və Pakistanda böyük əhəmiyyət kəsb edir.
