Reyhan

Reyhan
Adi reyhan (Ocimum basilicum)
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər Şöbə: Örtülütoxumlular Sinif: İkiləpəlilər Yarımsinif: Lamiid Sıra: Dalamazçiçəklilər Fəsilə: Dalamazkimilər Cins: Reyhan
Latınca adı
Ocimum
Vikinövlərdə sistematika Şəkil axtarışı

Reyhan (lat. Ocimum) — dalamazkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Birillik ədviyyat bitkisinin vətəni Seylon (Sərəndib) adası ilə Hindistandır.

Hazırda dünyanın əksər ölkələrində toxumları vasitəsilə reyhan bitkisi əkilib becərilir. Bitkinin hündürlüyü 30-50 sm olaraq yarpaqları yaşıl- mürəkkəb rəngli, xoş ətirli olur. Bitkidən müxtəlif ət xörəklərində ədviyyə kimi istifadə olunaraq süfrəyə salat kimi də gətirilir. Reyhan bitkisinin qurusu da xörəklərdə istifadə olunur. Xalq təbabətində əsəb sisteminin tənzimlənməsində müalicə məqsədilə istifadə edirlər. Bitkidən daxili xəstəliklərin müalicəsində də istifadə olunur. Ağızdakı mədə iyini aradan götürmək üçün beş dəqiqə ərzində reyhan yarpaqlarını (zoğlarını) çeynəmək lazımdır.

Bitkinin yarpaq və zoğunda 0,02-0,08% efir yağı, vitaminlər və aşılayıcı qatranlı maddələr də vardır. Naxçıvan MR-da Babək rayonundakı təsərrüfatlarda reyhan, digər ədviyyat bitkiləri ilə bərabər becərilir. Bitki toxumları ilə əkilib çoxaldılır.

Növləri

Azərbaycanın dərman bitkiləri

• Adi reyhan, dirrik reyhanı, nəcib reyhan (Ocimum basilicum L.)
• Gözəl reyhan (Ocimum gratissimum L.)
• Nanəyarpaq reyhan (Ocimum menthafolium Hochst.)

Digər növləri

• Ocimum americanum
• Ocimum tenuiflorum

Dində

"Quran"da reyhan haqqında belə bir ifadə var:

"Yarpaqlı dənələr və xoş qoxulu reyhan vardır."

— Rəhman surəsi, 12