Robert Fulton

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Robert Fulton
Fulton.jpg
Doğum tarixi: 14 noyabr 1765(1765-11-14)
Doğum yeri: Lançestr, İngiltərə
Vəfatı: 24 fevral 1815 (49 yaşında)
Vəfat yeri: Nyu-York, ABŞ

Robert Fulton (ing. Robert Fulton; 14 noyabr 176524 fevral 1815) — amerikalı mühəndis və ixtiraçı, ilk buxar gəmisi "Klemont"un və sualtı qayıq "Nautilus"un layihəsinin yaradıcısı[1].

Fultonun paroxodu[redaktə]

Nautilus 1801-ci ildə Fulton tərəfindən layihələndirilir və 1805-ci ildə Brestdə sınaqdan keçirilir. Gəmidə əl ilə hərəkət etdirilən pərlər, yana və qabağa hərəkət etmək üçün qanadlar və həmçinin üç nəfərlik komandanı hava ilə təmin etmək üçün sıxılmış hava sistemi vardır. Gəmi o vaxt Napoleonun marağına səbəb olur, ancaq sürəti az olduğundan hərbi məqsədlərdə istifadə edilmir.

Fultonun layihəsini verdiyi gəmi, 1806-cı il

11 fevral 1809-cu ildə Robert Fulton 1783-cü ildə fransız mühəndisi Kaludie de Jofroyun düzəltdiyi buxar gəmisini patentləşdirir. Klemont adlı buxar gəmisində həm də yelkənlər quraşdırılmış idi. Vatt buxar maşınının təkmilləşdirilmiş formasına malik olan maşınla işləyən buxar gəmisi təxminən 8,3 km/saat sürətlə hərəkət edirdi. O Nyu-York ilə Albani (ABŞ) arasında nəqliyyat vasitəsi kimi tətbiq edilir.

Körpü layihəsi[redaktə]

Fulton çuqun materialdan körpü layihələndirir və 1796-cı ildə onu Londonda çap etdirir. O həyata keçmir, ancaq 1806-cı ildə Sankt-Peterburqda şotland mühəndisi Uilyam Qeste o layihə əsasında Yaşıl körpü tikir. Bu körpü bir qədər dəyişilərək indiyə qədər qalmışdır.

1814-cü ildə Fulton həmkarı Demoloqos ilə birlikdə ilk buxar hərbi gəmisini inşa edirlər. O bundan bir il sonra Nyu-Yorkda vəfat edir və orada dəfn edilir.

İstinadlar[redaktə]

  1. Ilk paraxoddan sualtı qayığa — sabuncu.libmks.az saytı