Ruhullah Musəvi Xomeyni
| Ayətullah Ruhullah Musəvi Xomeyni | |
| fars. روحاللّه خمینی | |
 |
|
| Doğum tarixi: | 24 sentyabr 1902-ci il |
|---|---|
| Doğum yeri: | Xomeyn şəhəri |
| Vəfatı: | 4 iyun 1989-cu il (86 yaşında) |
| Vəfat yeri: | Tehran |
| Ölkə: |  İran |
Ayətullah Ruhullah Musəvi Xomeyni – İran İslam Respublikasının mənəvi, siyasi lideri və qurucusu.
[redaktə] Həyatı
Ayətullah Xomeyni 1902-ci ildə sentyabr ayının 24-də İranın Xomeyn şəhərində anadan olmuşdur. Xomeyni atası Seyyid Mustafanı beş aylığında olarkən itirir.
Uşaq yaşlarından başlayaraq dini mədrəsələrdə ərəb dili və ədəbiyyatı, məntiq, fiqh, üsul və başqa elmləri öyrənmişdir.
1919-cu ildə Ərak Elmiyyə Mədrəsəsinə qəbul olunan Xomeyni burada bir müddət təhsil aldıqdan sonra Qum şəhərində Elmiyyə Mədrəsəsinə daxil olmuşdur. Fiqh və üsul dərslərində müvəffəqiyyət qazanaraq qısa zamanda ictihad (müctəhidlik) dərəcəsini əldə etmişdi.
Ayətullah Xomeyni fəlsəfə, təhzibi nəfs və əxlaq kimi fənlərdən dərs deməyə başlamış və tanınmış Qum alimləri arasında yer almış, sonralar isə fiqh və üsul dərslərinin məşhur müəllimlərindən biri olmuşdur. Xomeyni o dövrdə hökumət əleyhinə olan şəxslərlə əməkdaşlıq edərək Rza şaha və Pəhləvi sülaləsinə qarşı mübarizə aparırdı.
O, 1958-ci ildə əyalət və vilayət cəmiyyətlərinin qurulması və şahın qəbul etdiyi altı maddəlik qanunun qüvvəyə minməsi ilə şah rejimi əleyhinə ciddi şəkildə mübarizəyə başladı.
1961-ci il 5 iyunda baş verən qanlı hadisədən sonra rejim əleyhinə söylədiyi bir nitqinə görə həbs edilərək Tehrandakı İşretabad hərbi həbsxanasında saxlanılır.
1965-ci ilin 4 noyabrında Türkiyəyə sürgün edildi. İmam Xomeyni bir müddət orada qaldıqdan sonra Türkiyədən İraqa keçdi və Nəcəf şəhərinə yerləşdi. Burada 13 il sürgün həyatı keçirir.
Xomeyni İraqdan Fransanın paytaxtı Parisə köçür. 1979-cu ildə şahın İrandan qaçmasından sonra Ayətullah Xomeyni İrana qayıdır. 1979-cu il 11 fevralda Xomeyninin başçılığı ilə başlayan inqilab qələbə ilə sona çatır.
1989-cu ildə 4 iyun tarixində Tehran şəhərində vəfat edir.
[redaktə] Həmçinin bax
[redaktə] Mənbə
