Süni peyk

Rabitə peyki: MILSTAR

Süni peyk yerin ətrafında pilotsuz uçan kosmik aparatdır.

Yerin ətrafında hərəkət etmək üçün aparat birnici kosmik sürətdən bir az artıq sürətə malik olmalıdır. Onlar 150-160 km-dən bir neçə min km məsafədə olan hündürlükdə uçurlar. Uçma hündürlüyünün aşağı həddi atmosferdə yarana biləcək dayandırma halından qaçma ilə təyin olunur. Peykin orbit üzrə hərəkəti bir neçə saat ilə bir neçə gün arasında yerləşir. Süni peyklər elmi tədqiqatlar üçün geniş tətbiq olunur (məsələn, hərbi peyklər, meteroloji peyklər, naviqasiya peykləri, rabitə peykləri və s.). Süni peykin ən əsası insanların kosmosda uzun müddət qalması üçün tətbiq olunandır.

Dünyada ilk süni peyk SSRİ tərəfindən buraxılmış Sputnik 1-dir.

İlk ABŞ peyki 1 fevral 1958-ci ildə, ilk britaniya peyki 26 aprel 1962-ci ildə, ilk kanada peyki 29 sentyabr 1962-ci ildə, ilk fransız peyki 26 noyabr 1965-ci ildə və ilk avstraliya peyki 29 noyabr 1967-ci ildə kosmosa buraxılmışdır.

Ölkərəin ilk peykləri

• SSRİ – RF 1957 – 1992
• ABŞ 1958
• Böyük Britaniya 1962
• Kanada 1962
• İtaliya 1964
• Fransa 1965
• Avstraliya 1967
• AFR 1969
• Yaponiya 1970
• Çin 1970
• Polşa 1973
• Niderland 1974
• İspaniya 1974
• Hindistan 1975
• İndoneziya 1976
• Çexoslovakiya 1978
• Bolqarıstan 1981
• Braziliya 1985
• Meksika 1985
• İsveç 1986
• Lüksemburq 1988
• Cənubi Koreya 1992
• Türkiyə 1994
• Ukrayna 1995
• Norveç 1997
• Misir 1998
• Danimarka 1999
• Yunanıstan 2003
• İran 2004
• İsveçrə 2009
• Azərbaycan 2012

Ölkələrin ilk rəsmi peykləri

Bu ölkələr süni peykin raket daşıyıcısını özləri istehsal edirlər.Yəni, digər ölkədən asılı olmadan fəzaya süni peyk çıxarırlar.

• SSRİ – RF 1957 – 1992
• ABŞ 1958
• Fransa 1965
• Yaponiya 1970
• Çin 1970
• Böyük Britaniya 1962
• Hindistan 1975
• İsrail 1988
• Ukrayna 1992
• İran 2009

Maraqlı faktlar

• Türkiyə ilk süni peykini (Turksat 1B) fəzaya 1994-cü ildə çıxarmışdır.Lakin bu peyk partlamışdır.10 aydan sonra Türkiyə yeni süni peyki (Turksat 2a) fəzaya çıxarır.

Ayrıca bax

• NASA