Süveyş kanalı

Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

Keçid et: naviqasiya, axtar
Nuvola apps edu miscellaneous.svg
Bu məqaləni Azərbaycancalaşdırmaq lazımdır.
(Azərbaycanca olmayan kəlimələrin çevirilməsi, orfoqrafik səhvlərin düzəldilməsi və s.) Düzəliş etdikdən sonra {{qaralama - az}} ifadəsini kənarlaşdırmağı unutmayın.
Süveyş Kanalı

Süveyş kanalı - Sina yarımadasının qərbində yerləşən, Ağ dənizlə Qırmızı dənizi bir-birinə bağlayan süni su kanalıdır. Kanalın uzunluğu 163 km., ən dərin yeri 300 metrdir. Afrika qitəsində yerləşməsinə baxmayaraq Süveyş kanalı Asiya və Avropa dənizçiliyi üçün də çox önəmli su yoludur.

Süveyş Kanalı, dünya'nın önemli kanallarından birisi arasında yer alır. "ski gemiçilər ticarətdə çok uzun yol ve məsafət qat etdikləri üçün belə bir kanal qazma faydasin dərk edirdilər. Süveyş Kanalının açılmasında Osmanlı İmperiyasınun da büyük əhəmiyəti vardır. Misir torpaqlarında olan və Ağ dəniz ilə Qızıl dənizi birləştirən 161 km uzunluğunda suyolu. Kanalın genişliği 70-125 m arasında dəyişir. Dərinliği 11-12 meter dir. Su kəsimi 10,36 m dən artiq olan gəmilər kanaldan geçməz. 1951 ilinda trafiki rahat etmə hədəfilə el-Kantara ile el-Firdan arasında 13,5 km lik bir yan geçit açılmışdır.

M.Ö. 2000 ilindən sonra Nil deltasını Acı Göl aracılığıyla Qızıl denize bağlamak üçün planlar olmuşdur, Romalılar ve Ərəblar tarafından birçox layihələr təklif olsada da texnik baximindan qarşıda olan çətinliklır ve XV əsrdə Ümid Burnu yolunun tapılması bu layihələrin həyata keçirilməməsinə səbəb olmuşdur. 1854 ilində Ferdinand Vicomte de Lesseps tərəfındən çəkiln layihə uygulamak amacıyla Compagnie Universelle du CanalMaritime de Suez qurulmuştur. 1861 ilinda başlayan çalışmalar 1869da tamamlandı və həmin il kanal açıldı. 1869 ilində kanalın idarəsi Misir hüküməti tərəfındən 99 ilina beynalxalq bir şirkətə verilmişdir. 1875də İngilislər %44üne sahiə oldu. 1956 ilində Mısır hüküməti tərəfındən milliləştirildi. İngilterenin Mısırə qarşı hücumdan sonra kanal trafiğe bağlandı. Hal hazirdə əskəri olmayan yük gəmiləri kanaldan transit geçəbilərlər.