Sara Bernar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Sara Bernar
fr. Sarah Bernhardt)
Sarah Bernhardt, par Nadar, 1864.jpg
Doğum tarixi: 22 oktyabr 1844(1844-10-22)
Doğum yeri: Paris, Fransa
Vəfatı: 26 mart 1923 (78 yaşında)
Vəfat yeri: Paris, Fransa
Milliyyəti: fransız
Fəaliyyəti: teatr aktrisası

Sara Bernar (fr. Sarah Bernhardt) — dünya şöhrətli teatr aktrisası. Xüsusilə 1870-ci illərdə Avropada məşhurlaşmış və ardından qısa müddətdə ABŞ-da tanınmış bir şəxsə çevrilmişdir.

Həyatı[redaktə]

Parisdə Rosine Bernardt olaraq doğulan Bernhardt; "Youle" adıyla tanınan Julie Bernardt adında Hollandiyalı yəhudi bir həyat qadınının həyatda qalan evlilik xarici ən böyük qızı idi. Dolanışığını təmin edə bilmək üçün, kariyeri aktrisalıq və həyat kadınlığınını bir qarışığı idi – bu zamanlarda, hər iki peşə də bir baxıma skandal idi; ancaq həyat qadınları ictimai dairələrdə qəbul edilməkdə və təhsilli olmaları vəziyyətində bərabər olaraq görülməktəydilər. Bu vəsilə ilə həyat qadınlığının yanaşı bəzi hallarda daha hörmət edilən bir peşə əlavə iş ola bilirdi. Duc de Morny sponsorluğunda 1859-ci ildə teatr təhsili üçün Convervatoire də Musique et Declamation oxuduldu.

Səhnə karyerası[redaktə]

Səhnə karyerası 1862-ci ildə başlayan Sara; məşhur fransız məktəbi "comédie Francaise"da bir şagird idi. Şöhrəti də 1870-ci illərdə Avropaya yayıldı və ABŞ da Nyu-Yorka qədər uzandı. Qısa bir müddət sonra dramatik aktrisa olaraq böyük şöhrət qazandı və nəticədə "Müqəddəs Sara" ləqəbini qazanaraq dünya teatr və incəsənət tarixində silinməz, eyni zamanda özünəməxsus iz buraxdı. Liane də Pougy də başda olmaqla, bir çox gənc qadını aktrisa olaraq yetişdirdi.

Ailəsi[redaktə]

Ligne şahzadəsi, Belçika əsilli Çarlz-Cozef-Eugene-Henri ilə bir əlaqəsi oldu və bu əlaqədən tək uşağı olan Maurice Bernhaardt (1864) anadan olmuşdur. (Şahzadə isə Polşa şahzadəsi Maria Jablonowska (d. 1863 – ö. 1914) ilə evləndi) Daha sonrakı sevgililəri arasında sənətçilər də vardı. Ən tanınmışları, Gustave Dore, Georges Clark, Mounet-Sully, Lou Tellegen, Alphonse Mucha da bunların arasında idi. Daha sonrakı illərdə Yunanlı Aristides Damala (Jak Damala) adlı aktyor ilə Londonda 1882-ci ildə evlənən Saranın bu evliliyi hər nə qədər kağız üzərində və Sarah 1889-cu ildə 34 yaş ölümünə qədər davam etsə də, daha ilk illərində sona çatmışdı və səbəbi də gənc aktyorun morfin asılılığı idi. Bu evliliyin son illərində də İngiltərə kralı Edward VII. ilə bir əlaqə yaşamışdır.

Səssiz film karyerası[redaktə]

SarahBernhardt1880.jpg

Sara Bernar ayrıca səssiz filmlərin ən məşhur aktrisalarından biri idi. 1900-ci ildə Hamlet olaraq Le Duel d'Hamlet'i oynamışdı (Texniki olaraq bu tam olaraq bir səssiz film deyildi, silindrlər sayəsində film göstərilərkən bir tərəfdən də dialoqlar eşidilirdi). Bu filmlə birlikdə 8 filmdə və 2 biyografiya filmində oynadı. Ən son filmi Sarah Bernhardt a Belle-Isle (1912) gündəlik həyatını izah edən bir film idi. Sarah Bernhardt fransız Legion D'Honeur (Şərəf nişanı) 'nı 1914-də alıb.

Karyerasının sonları[redaktə]

1915-ci ildə ciddi bir zədə aldıqdan 10 il sonra ayağı kəsildi və təkərli kürsüdən istifadə etmək məcburiyyətində qaldı. Yenə də karyerasına ayaqda dura bilmesi üçün taxta bir protez ayaq istifadə edərək davam etdi. 1915'de ABŞ da müvəffəqiyyətli bir qastroldan sonra Fransaya geri döndü və ölənə qədər fəaliyyət göstərdi. Fiziki vəziyyəti üzündən səhnə üzərinə hərəkət edə bilmirdi, ancaq yaşlılığına baxmayaraq, dəyişməyən səsi ilə tamaşaçıları yenə də valeh etməyi bacarırdı. 26 mart 1932-də oğlu Maurice'in qollarında öldü və Fransadakı Pere Lachaise qəbristanlığında dəfn edildi.

Kitabları[redaktə]

  • -Dans les Nuages, Impressions d'une Chaise Charpentier (1878)
  • -L'Aveu, drame en un acte en prose (1888)
  • -Adrienne Lecouvreur, drame en six actes (1907)
  • -Ma Double Vie (1907; as My Double Life, 1908)
  • -Un Coeur d'Homme, pièce en quatre actes (1911)
  • -Petite Idole (1920; as The Idol of Paris, 1921)
  • -L'Art du Théâtre: la voix, le geste, la prononciation, etc. (1923; as The art of the Theatre, 1924)

Maraqlı faktlar[redaktə]

Mənbə[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]