Seks
Seks (lat. sexus) – cins) – daha ətraflı mənası cinsi əlaqə, mayalanma, nəsl artımı instiktinin reallaşdırılması. İlk dəfə ingiliscə seks sözü cinsi əlaqə yaxud da cinslərin biri-birindən həzz alması mənasında istifadəsi 1929-cu ildə qeydə alınıb.[1]
Mündəricat |
Artım[redaktə]
Cinsi birləşmə insan nəslinin artımında əsas metoddur. Ümumilikdə kişidə orqazm anı ilə eyni zamanda gerçəkləşən boşalma anında spermalar qadının vaginasından uşaqlıq yoluna daxil olar. Hər boşalmada, döllənmə şansının yüksəlməsi üçün milyonlarla sperma hüceyrəsi ortaya çıxır. Qadının orqazm olub-olmaması onun hamilə qalması üçün heç bir maneə törətmir. Lakin kişinin orqazm olduğu sırada qadında orqazm olarsa dişinin cinsi orqanının müəyyən müddətlik kiçilməsi baş verər və bu da kişi toxumalarının qadının yumurtalığına yetişməsi prosesini sürətləndirər. Əgər kişidə və ya qadında heç bir problem yoxdursa o zaman bu birləşmənin sonunda qadının hamilə qalmaq ehtimalı böyük olur.
Cinsi həyatın ekstragenital formaları[redaktə]
-
Heteroseksual cinsi əlaqə
-
Homoseksual iki kişi arasında cinsi əlaqə
- Platonik sevgi Cinsi həyatın ekstragenital formaların birinci növünə platonik sevgini aid etmək olar. Özündə iki insan arasında yaxın (sevgi) davamı kimi sekslə müşahidə edilməyən, daha çox "xülyavi" əlaqə.
Bu cür cinsi həyat forması əsasən intim əlaqənin mümkünsüzlüyü ilə və ya səhhətinin problemləri ilə məhdudlaşır.
- Geyşizm Geyşizm sözünün mənası klientləri dansla, oxumaqla və çay seremoniyası ilə təmin edən yapon professional artistlərdən (geyşa sözündən) yaranıb. Geyşalar qadın gözəlliyini simvolizə edir, özündə qadınla incəsənətin unison şəklində birləşməsidir.
Cinsi əlaqə[redaktə]
Cinsi əlaqə (və ya koitus) - ənənəvi geteronormativ anlayışda iki fərdin cinsi həzz alınmasına və nəslin artırılmasına yönəlmiş genital kontakt.
Cinsi həyatın alternativ formaları[redaktə]
- Pollyusiya : Təbii, qeyri-iradi, əsasən yuxuda (tez-tez seksual xarakterli yuxularla bərabər) oğlanlarda və kişilərdə spermanın atılması. Seksual həyatdan imtinada daha tez-tez yarana bilər.
- Masturbasiya : orqazm yaratmaq məqsədi ilə erogen zonalarının (çox vaxt cinsi orqanlarının) süni qıcıqlandırılması. Masturbasiya əsasən cinsi yetişkənlik dövründən başlayır.
- Pettinq: Cinsi əlagəni çıxmaqla, fərqli erogen zonalarının qıcıqlandırılması ilə orqazmın yaradılması ilə nəticələnir. Burada ehtiraslandıran isə (öpüşlər, qucaqlama, sığllama, birgə genitaliyalarının sürtünməsi ilə və s.
- Finqerinq: Əl ilə cinsi orqanlara toxunmaqla əlaqəyə girməkdir.
- Autofellasiya: Kişilərin cinsiyyət orqanının sərbəst şəkildə sorulması və öz-özünə həzz verilməsi.
Seksual orentasiyalar[redaktə]
Sekslə məşğul zamanı cinslərin bir-birilərindən həzz almasında onların seksual orentasiyaları əsas rol oynayır.
Seksual orentasiyalara görə cinsi əlaqələrin adlandırılması və mənası:
- Heteroseksual seks – əks cinsin nümayəndəsi ilə cinsi əlaqə.
- Homoseksual seks – Seksualogiyada, Sosiologiyada və Antropologiyada işlədilən termin. Eyni cinsin nümayəndəsi ilə cinsi əlaqə (kişi-kişi ilə, qadın-qadınla).
- Biseksual seks – hər iki cinsin nümayəndəsi ilə cinsi əlaqə.
- Nekrofil — insanların ölü ilə cinsi əlaqəyəsi.
- Zoofil — insanların heyvanlarla əlaqəsi
Dünya mədəniyyətindən[redaktə]
Sekslə əlaqədar bir çox dünya ədəbiyyatında şerlər və kitablar mövcuddur. Məsələn: Hindistanın tarixi mədəniyyətinə aid olan sekslə məşqul olmaq üçün müxtəlif cür duruşları izah edən Kama Sutra[2] kitabı.
Elmi ədəbiyyatı[redaktə]
- Mişel Fuko. Seks // Həzzin istifadəsi. Cazibədarlığın tarixi. T. 2. SPb.: Akademiya proekti, 2004, s. 57-98.
- Alen de Libera. Seks və asudə vaxt // De Libera Alen. Orta əsrlərin düşüncəsi. — M.: Praksis, 2004, s. 134—206.
Həmçinin bax[redaktə]
Web link[redaktə]
| Commonsda Seks ilə əlaqədar müxtəlif fayllar var. |
| VikiSitatda Sex ilə əlaqədar sitatlar var. |
- Informationen für Jugendliche und junge Erwachsene bei der Bundeszentrale für gesundheitliche Aufklärung (BZgA)
- Artikelsammlung zum Thema Sex bei Lifeline
- Kunstwerke zum Thema Sex im World Museum of Erotic Art
- Magnus-Hirschfeld-Archiv für Sexualwissenschaft
İstinadlar[redaktə]