Skeptisizm

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Skeptisizm — e.ə. IV əsrin axırında yunan fəlsəfəsində formalaşmış cərəyan. Onun əsasını Pirron qoymuşdur. E.ə II əsrin əvvəlindən yunan fəlsəfəsi süquta uğrayır.

Skeptisizm və yaxud şübhəçilik hər cür məlumata şübhə ilə yanaşan, hər hansı bir fikrin nədən yarandığını, sübutunu tələb edən, həmçinin bir ağlın bu suala cavab verə bilməyəcəyini, hər hansı bir şeydə mütləqə çatılmayacağını iddia edən fəlsəfi cərəyandır. Fəlsəfənin atası sayılan Miletli Fales (Thales) düşünürdü ki, açıqlamaların çoxluğu və çeşidliliyi şübhəyə səbəb olur. Skeptisizm qədim yunan dilindən "Skeptomai" sözündən olub hər hansı ümumi və ya xüsusi bir cismə, obyektə şübhəli yanaşma metodudur. Ona inanlar və onu dəstəkləyənlər isə "skepktik" adlanır. Spektisizmin tarixi bizim eradan əvvələ, qədim Yunanıstana gedib çıxır.

Protaqorasın fikrincə, "Hər şeyin ölçüsü insandır. Hər şey mənə necə görünürsə, mənim üçün elədir. Üşüyən üçün külək soyuq, üşüməyən üçün isə külək soyuq deyil. Hər şey üçün bütünlüklə bir-birini inkar edən iki söz deyilə bilər".

Skeptisizmin günümüzdə bir neçə növə ayrıldığını görə bilərik, amma əsas olaraq 3 yerə bölünür.

  1. Fəlsəfi skeptisizm
  2. Elmi skeptisizm
  3. Dini skeptisizm

Elmi spektiklər o adamlardırki, onlar elmi biliklərə şübhə ilə yanaşır və hər zaman onları tənqid etməyə hazırdırlar.