Star TV (Türkiyə)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Star Televiziyası
Star TV loqosu (3 sentyabr 2012-günümüz).png
Məlumat
Yayıma başlama tarixi 1 mart 1989 (Magic Box adıyla)

5 may 1990 (Star1 adıyla)

Kanalın bağlanma tarixi
Bağlı olduğu şirkət Işıl Televizyon Yayıncılık
Kanalın sahibi Ahmet Özal

(1989-1992)

Uzan qrupu (1989-2004)

TMSF (2004-2005)

Doğan Yayın Holding (2005-2011)

Doğuş Yayın Grubu (2011-indi)

Rəhbərlik
Kanalın şüarı İlk Özel Televizyon Magic Box (1990-1991)

İlk Özel Televizyon Kanalı Star 1 (1991-1992)

Bizi İzlemeye Devam Edin (1992-2002)

Türkiye'nin İlk Özel, Her Zaman Güzel Televizyonu (2002-2004)

Star Olunmaz Ki, Star Da Olunur (2004-2006)

Star Her Yerde (2006-2007)

Star Altın Yılında (2007-2009)

Herkes Star'da, Star'da Eğlenceyi Yakala (2009-2010)

Star'da Bizi İzlemeye Devam Edin (2010-2011)

Star'a Bak (2011)

Gözlerinizi Alamayacaksınız (yanvar 2012-iyun 2012)

Bu Yazın En Sıcak Kanalı (iyun 2012-sentyabr 2012)

Türkiye'nin Bir Star'ı Var (sentyabr 2012-günümüz)

Yaz Star'da Güzel (iyun 2013-sentyabr 2013)

Yayımlandığı ölkə Türkiyə

Azərbaycan (rəqəmsal yayım)

Yayım tezliyi Türksat 3A Tezlik: 11054, H, SR: 30000, FEC: 5/6

Türksat Kabel Televiziyası 26-cı kanal

Digiturk 27-ci kanal

D-Smart 424-cü kanal

ATV Plus 42-ci kanal, Tezlik: 44, Transponder: 658

Yayımın dili Türk dili
Kanalın yayımlandığı ərazi Türksat 3A
Kanalın internet ünvanı www.startv.com.tr

Star TV 5 may 1990-cı il tarixində yayıma başlayan Türkiyənin ilk özəl televiziya kanalıdır. Yayım saatını əsasən, xəbərlər, futbol matçları, yarışmalar, seriyallar təşkil edir. Günümüzdə Doğuş Yayın Grubu adlı şirkətin tabeliyindədir.

Tarix[redaktə]

Quruluş[redaktə]

Star TV Lixtenşteyndə 50.000 İsveçrə Frankı sərmayə hesabına 1 mart 1989 tarixində qurulan, Magic Box Incorporated AG adlı şirkət tərəfindən Türkiyənin ilk özəl televiziya kanalı olaraq Magic Box Star 1 adı ilə yarandı və Almaniya ərazisində 5 may 1990 tarixində test yayımına, 4 avqust 1990 tarixində normal yayıma başladı. Magic Box Incorporated AG-nin Türkiyə təmsilçisi olaraq 1990-cı ilin dekabr ayının əvvəlində qurulan Magic Box International-ın rəhbərləri isə Rumeli Holding-in sahibi, 31 yaşı olan Cem Uzan; Yapı ve Ticaret A.Ş., İmar Bankası və Adabank-ın sahibi olan atası Kemal Uzan və Turqut Özalın böyük oğlu Əhməd Özal idi.

An ayasanın 133-cü maddəsinə əsasən Türkiyədə radiyo və televiziya yayımları Türkiyə Radiyo və Televiziya Qurumunun (TRT) əlində olduğuna görə özəl televiziya qurula bilmirdi. Türkiyədə bütün ötürücülər TRT-də olduğuna görə ötürücü və tezlik tapmaq lazım idi. Buna görə 3517 saylı qanuna görə TRT-nin radiyo-televiziya ötürücüləri əvvəl PTT-yə, oradan da Star 1-ə verildi.

Test Yayımı[redaktə]

Test yayımına başlayan Star 1 Almaniyanın Ludwigshafen şəhərindən AKK studiyalarından Eutelsat F-5 peyki ilə verdiyi görüntüləri bu şəhərdən Türkiyəyə ötürməklə və ilk vaxtlarda sadəcə özəl çanaq antenalari ilə izləmək mümkün idi. Ölkədəki yayım hüququnu TRT-yə verən Ana Yasanın 133-cü maddəsi hələ yürüdülərkən özəl televiziyanın yayıma başlaması əlaqə məsələsində Türkiyənin gələcəyi üçün vacib məsələ idi. Magic Box 100 milyard TL-lik sərmaye ilə qurulmuşdur. Şirkəti idarə edən və Star 1-in koordinatoru ilə işə başlayan Tunca Toskay TRT-dəki kollektivini bura yığmışdır. Baş müdir olan Mehmet Turan Akköprülüdən başqa Ekrem Çatay və Adem Gürses də yeni kanalda vacib vəzifələrdə idilər.

Əsl yayıma sentyabr ayında keçəcəyini bildirən Star 1 gündə 12 saat (13:00-01:00 arasında) keçirdiyi test yayımlarında Amerikanın Milli Basketbol Assosiasiyası (NBA) maçları ilə bir çox xarici musiqi klipləri yayımlamışdı. Həmin vaxt yeni kanalın təqdimatı üçün film aktyorları başda olmaqla bir çox idmançı, yazıçı və qəzet yazarları ilə hazırlanmış reklamlar da tez-tez Star 1 ekranına gəlmişdi.

Əslində kanalın qurulmasında maneəyə rast gəlməməsinin səbəbkarı Türkiyənin 8-ci Prezidenti Turqut Özaldır. Cem Dunanı TRT sədri seçdikdən sonra Tunca Toskayı baş nazirin müavini olaraq yanına gətirən və ona özəl televiziya yayımı ilə bağlı arayış hazırlatdıran da Turqut Özaldır. Lakin Tunca Toskay verdiyi müsahibələrində Əhməd Özalın Magic Box-la heç bir əlaqəsi olmadığını diqqətə çatdırmışdır. Amma Əhməd Özalın şirkətdə 50% payının olduğunu və 100000 dollardan çox ödəmələr üçün Cem Uzanla birlikdə imza hüququna sahib olduğunu, ancaq hər iki ortağın razılığının qurtardığı 1991-ci ilin sonunda bilinmişdir.

May ayında sınaq yayımlarına başlayan Star 1, 1990-cı ilin iyul ayından etibarən "Santa Barbara", "Alov Çəmbəri", "Cimri", "Güzgüdəki Üz" kimi seriyalları yayımlamağa başlamışdır. Özəl kanalın qurulmasıyla ilk dəfə rəqabətlə qarşılaşan TRT-dəki narahatlıq; Alp Buğdaycı, Kaan Yakupoğulları və Rana Elikdən sonra Gülgün Feyman, Müge Oruçkaptan kimi spikerlərin də əlindən alınmasıyla artmağa başlamışdır. Daha sonra Star 1-in Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş və Trabzonspor başda olmaqla bir çox Türkiyə 1-ci Futbol Liqası klubu ilə birbaşa yayım razılığı imzalamış və 4 avqust şənbə günü Galatasaray-Fenerbahçe kubok matçını birbaşa yayımlamışdır. Bundan əlavə olaraq bu matçla birlikdə Magic Box Star 1, normal yayıma keçmişdir. O günə qədər sadəcə sözdə yeni kanala qarşı çıxan TRT, bu məsələyə görə "yayım bərabərliyini heç saydığı" bəhanəsi ilə yeni kanalın bağladılması üçün məhkəməyə müraciət etdi. Həmin vaxt SHP-nin etirazını araşdıran Anayasa Məhkəməsi də ANAP Hökumətinin (2-ci Özal Hökuməti) qəbul etdiyi 3517 saylı qanunla PTT-yə verilən ötürücülərin TRT-yə qaytarılmasına qərar vermişdi (ötürücülərin TRT-yə qaytarma məsələsi isə 25 iyun 1992-ci ildə - yəni DYP-SHP koalisiya dövründə həll olundu). Bu gözlənilməz qərar nəticəsində qəzetlərə bütöv səhifədə elan verən Magic Box "Star 1-in ötürücülərlə əlaqəsi yoxdur; birbaşa peykdən yayımlanır." deyə xəbər vermişdir.

Sentyabr ayında yayım saatını artıran Star 1 Adalar və Bakırköy bələdiyyələrinin qurduğu ötürücülərlə o tərəflərdə artıq normal antennalarla izlənməyə başlanmışdır. Tamaşaçı sayı təxminən 5000000-a çatmışdır. Özəl televiziya yayımlarının qanuni olub-olmadığının müzakirə olunduğu bir vaxtda bu köməyi edənlər Adalar Bələdiyyə Başçısı, ANAP üzvü Recep Koç və Bakırköy Bələdiyyə Başçısı, SHP üzvü Yıldırım Aktuna idi.

6 oktyabr 1990 şənbə günü həm TRT, həm də Star 1 yeni yayım dövrünə başlayaraq böyük rəqabətə girmişdilər. TRT-nin mövcud 5 kanalına rəqib olan Magic Box yeni dövründə Bütün Çocuklarım (All My Children), Hastane Günlüğü (General Hospital), Uçak Gemisi (Super Carrier) kimi xarici dizilər və cürbəcür kliplər yayımlamışdı. Hətta daha çox tamaşaçı cəlb etmək üçün "Dallas" adlı dizini yeni yayım dövründən iki həftə əvvəl, yəni 23 sentyabr 1990 bazar günü başlamışdı.

Dekabr ayının son günlərində qəzetlərə verdiyi reklamlarla tamaşaçı sayını 20000000-a çatdığını elan edən Star 1 31 dekabr 1990 gecəsi tamaşaçılara iki BMW və üç Mazda avtomobili hədiyyə verəcəyini de bildirmişdi. TRT ilə rəqabəti artırmaq üçün ekrana on bir rəqqasə çıxartmışdı. TRT isə həmin gecə tək rəqqasə (Buse Başar) çıxartmışdı. Dövrün TRT sədri Kerim Aydın Erdem bu vəziyyəti "özəl kanallarla rəqabət" deye bildirmişdi.

Normal Yayım və Uzan Dövrü[redaktə]

1992-ci ildə Cem Uzan Ahmet Özal ilə olan ortaqlığına son qoydu və məhkəmədən sonra Ahmet Özal Almaniyaya gedib Star 1 adını özünə keçirdi. Bu məsələdən xəbəri olan Cem Uzan kanalın adını gecə vaxtı İnterstar (1992) olaraq dəyişdirdi. Daha sonra da inter adını götürərək Star TV (17 yanvar 2002) adını qoydu.

Star TV 13 sentyabr 1992-ci il tarixində loqosunu tünd-mavi rəngli olaraq və ekranın sağ alt küncünə qoyaraq dəyişdirdi. 16 yanvar 2002-ci il tarixində - Cem Uzan dövründə kanal ədalətsiz rəqabətə imkan verdiyinə görə RTÜK tərəfindən verilən 15 günlük bağlanma cəzasından sonra loqonu qırmızı olaraq dəyişdirilməsinə qərar verildi. 1 may 2009-cu ildə isə yerini ekranın sol üst küncünə qoyaraq dəyişdirmişdir.

Kral TV, Teleon kimi bir çox kanal da əvvəl Star TV tabeliyindən çıxmış və yayımlarına bu telekanalın texniki işçiləri və proqramçıları tərəfindən hazırlanmış verilişləri ilə davam etdirmişdilər. 1999-cu ildə Türkiyədə ilk dəfə rəqəmsal yayımda yayımlanan Star TV 11 noyabr 2003-cü il tarixində tam rəqəmsal yayıma keçmişdir.

UEFA Çempionlar Liqasını Türkiyədə təşkilatı qurulduqdan bəri (1993-1994 futbol mövsümü) Star TV yayımlayır və bu liqanın yayım hüquqları 2015-ci ilə qədər Star TV-yə aiddir. 1991-2002 illərə arasında filmləri Parliament Cinema Clubun sponsorluğu ilə yayımlamış, loqosunu dəyişəndən sonra bu reklam razılığı da qurtarmışdır.

2002-ci ildə Türkiyədəki Seçkilərdən əvvəl, eyni zamanda kanalın əvvəlki sahibi, Genç Parti başqanı Cem Uzanın ən çox izlənən futbol qarşılaşmaları və dizilərin reklam aralarında televiziyaya çıxıb uzun danışmaları türk televiziya tarixinə maraqlı lətifə olaraq keçmişdir.

Doğan Dövrü[redaktə]

14 fevral 2004 tarixində Uzan Grubu-na məxsus bütün şirkətlərin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu-nun ələ keçirməsi ilə bir müddət dövlətin əlinə, 26 sentyabr 2005-də təşkil olunan görüşdə isə 306.500.000 dollar qarşılığında Doğan Medya Grubu tabeliyinə keçmişdir. Doğan Grubu kanalı aldıqdan sonra yenə öz kanalı Kanal D-dən bəzi dizi və verilişləri Star TV-yə transfer etmişdi. İlk olaraq Kanal D-nin ən çox izlənilən dizilərindən Sihirli Annem Star TV-yə transfer edildi. Bu hadisə Doğan Grubu-nun iki kanalı arasındakı ilk "in house" transferi olaraq Türk televiziya tarixinə yazılmışdır.

1 mart 2006 tarixində Avropada yaşayan türklər üçün Euro Star adında qardaş kanalı quruldu. 26 may 2009 tarixində 20-ci yaşını qeyd edən Star TV 2009-cu ilin sentyabr ayında türk televiziya kanalları arasında ilk Web TV xidmətini başladaraq, izləyicilərinin videolar izləməklərinə imkan verir. Eyni zamanda Video Arxiv səhifəsini həyata keçirən ilk televiziya kanalı olmuşdur. Video arxiv səhifəsinin ən vacib funksiyası isə hər kəsə özünə aid arxiv yaratması və hər kəsin ada, tarixə görə keçmiş proqramları asan tapmaqdır.

Ana Həbər Bülletenini həftə içi Uğur Dündar, həftə sonları isə Nazlı Çelik təqdim etmişdir. Arena verilişini hər bazar ertəsi gecəsi Uğur Dündar təqdim etmişdir. İdman Müdiri, kanalda eyni zamanda idman spikeri olaraq UEFA Çempionlar Liqası maçlarını da şərh edən Ertem Şener olmuşdur. Digər futbol maçlarını isə Sabri Ugan və Uğur Önver şərh etmişdilər.

Doğuş Dövrü[redaktə]

Star TV-nin tabeliyində olduğu İşıl Televizyon Yayıncılık şirkətinin 99,99 % hissəsinin Doğuş Yayın Grubu ilə razılıqlar nəticəsində 327.000.000 dollar qarşılığında 17 oktyabr 2011 tarixində NTV, CNBC-e, e2 kanallarının tabeliyində olduğu Doğuş Yayın Grubu-na satılmışdır. Kanalın Doğuş Yayın Grubu-na satılması nəticəsində Uğur Dündar Star Haber-dən istefa verdi. Oktyabr 2011-dən bəri Star Haber-i həftə içi Nazlı Çelik təqdim edir. Həftə sonu xəbərlərini isə 21 noyabr 2011-dən etibarən Seda Öğretir təqdim etmişdi.

Doğuş Yayın Grubu-na keçdikdən sonra yayım formatını dəyişdirən Star TV yayımladığı proqramları da dəyişdirdi. Digər milli kanalların yayım siyasətindən kənar yayım keçirtməyi planlaşdıran Star TV American Broadcasting Company-nin Türkiyə təmsilcisi olmağı hədəflədiyini açıqladı. Səhər saatlarında Melek Baykalın aparıcısı olduğu səhər verilişi və Üstün Dökmenin hazırlayıb aparıcısı olduğu Küçük Şeyler verilişini yayımlamağa qərar verdi. Uzan Dövründə və daha sonra Doğan Dövründə də yayınlanmış Pazar Gecesi Sineması verilişini qaytardı. Bundan əlavə cizgi film sevərləri üçün növbənöv animasiya filmlərinin yayımlandığı Düşler Sineması Kuşağını yayımlamağa başladı. Bəzi dizilər yayımdan çıxardıldı, yerinə yeni dizilər salındı. "Möhtəşəm əsr"teleserialının TVen-ə transfer ediləcəyini, amma TVen-in açılmadığı üçün dizini Star TV-yə transfer etdi.

Star TV rəhbərliyi kanalın loqosunu dəyişdirməyə qərar verdi. Qırmızı S hərfi üstündəki ağ ulduz şəklindəki loqonun yerinə ortası boş ulduz şəklində rəngli loqo istifadə ediləməyə başlandı. 31 dekabr 2011 tarixində İstanbul vaxtı ilə 19:00-da yeni loqonun reklam, proqram anonsları istifadə edilməyə başlandı. Kanalın jenerikləri yeniləndi, Doğuş Grubu tərəfindən yenidən yaradıldı. Digər DYG kanallarında olduğu kimi kanal loqosu ekranın sol üst küncündən sağ üst küncünə keçdi. Daha sonra loqonun ortasındakı ulduz şəklindəki boş yerə ağ ulduz əlavə edildi. 3 sentyabr 2012-də isə kanalın loqosunda yerləşən Star yazısı götürüldü və loqonun içindəki ağ ulduz biraz kiçildildi.

Rəhbərlik 2012-ci ildə Acun İlıcalı ilə 3 verilişlə razılaşdı. Bundan əlavə Celal Pir və Jülide Ateşin yerinə səhər xəbərlərini təqdim etməsi üçün Seda Akgül ilə razılaşdı.

4 iyul 2013-cü il tarixində 16:9 formatlı yayıma keçmişdir.

Əvvəlki adları[redaktə]

  • Magic Box Star 1 (5 may 1990-13 sentyabr 1992)
  • İnterstar (13 sentyabr 1992-16 yanvar 2002)

Loqoları[redaktə]

Qardaş kanallar[redaktə]