Su-25
| Su-25 | |
|---|---|
| Su-25 sərgidə | |
| Tipi | qırıcı |
| Dizayner | Suxoy KB |
| İstehsalçı | |
| Baş konstruktor | P.O.Suxoy E.A.İvanov |
| İlk uçuş | 22 fevral 1975 |
| İstismara verilib | 1981-ci il |
| Status | istismar olunur |
| Əsas istismarçılar | |
| İstehsal illəri | 1978-ci ildən |
| İstehsal sayı | təqr. 1320 |
| Vahidinin qiyməti | 3[1]— 10[2] mln. $ |
| Variantlar | Su-39 Su-25UTQ Su-28 Su-25T |
Suxoy Su-25, (rus. Су-25) (NATO kod adı: Frogfoot)- SSRİ tərəfindən istehsal edilən, hücum və hava dəstək təyyarəsi.
[redaktə] Su-25 Azərbaycanda
Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri müstəqillik dövründə 5 ədəd "Su-25" döyüş təyyarəsi itirib. Azərbaycan HQQ-nin ilk döyüş təyyarəsi də məhz "Su-25" olub. Bu təyyarəni Milli Qəhrəman, ilk pilot, leytenant Vaqif Qurbanov 1992-ci il aprelin 8-də keçmiş Sovet ordusunun Sitalçay aviabazasından qaçıraraq Qarabağ döyüşlərində istifadə edib. Yevlax hava limanında bazalaşdırılan bu təyyarə vasitəsilə azərbaycanlı pilot döyüşdə ermənilərin onlarla texnikasını, silah anbarını, 1 ədəd hərbi vertolyotunu, 1 ədəd "YaK-40" təyyarəsini məhv edib. Vaqif Qurbanovun idarə etdiyi "Su-25" təyyarəsi 1992-ci il iyun ayının 13-də Dağlıq Qarabağ üzərində ermənilər tərəfindən vurulub. Pilot həlak olub.
İkinci "Su-25" təyyarəsi isə 1992-ci il oktyabrın 10-da Şuşa rayonunun Malıbəyli kəndi üzərində Ermənistan ordusunun zenit bölmələri tərəfindən vurulub. Pilot katapult etsə də, paraşütü açılmadığından həlak olub.
Üçüncü "Su-25" isə 23 aprel 1994-cü ildə döyüşlərdə vurulub. Pilot katapult edərək sağ qalıb.
Azərbaycan Ordusu dördüncü "Su-25" təyyarəsini isə təlim zamanı itirib. 2010-cu il martın 3-də saat 17.00 radələrində Şəmkir rayonu ərazisində planlaşdırılmış təlim uçuşu zamanı "Su-25" hərbi təyyarəsi qəzaya uğrayıb. Təyyarənin pilotu Famil Elman oğlu Məmmədli qəza nəticəsində həlak olub. Qəzaya uğramış "Su-25" son illərdə alınıb. Təyyarə Gürcüstandakı Tiflis Aviasiya Zavodunda istehsal olunub.Beşinci Su-25 2011-ci il fevralda qəzaya uğrayib.Pilotlar katapult ederek sag qaliblar.
BMT-nin Silahlar Registrində Azərbaycanla bağlı hesabata görə isə, Azərbaycan son 8 ildə 14 ədəd "Su-25" təyyarəsi alıb. Hesabatda yer alan məlumatlarda bildirilir ki, 2002-ci ildə Gürcüstandan 6, 2005-ci ildə 6 ədəd "Su-25", 1 ədəd "Su-25UB", 2007-ci ildə isə Ukraynadan 1 ədəd "Su-25 YTG" təyyarəsi alınıb. Təyyarələrin satın alınma qiyməti açıqlanmır.
[redaktə] Mənbə