Türk dövlətləri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Türk diilərinin statistik diaqramı

Türk dövlətləri – Əsasən Asiyada və Şərqi Avropada yerləşirlər. Bu gün dünyada rəsmən 6 müstəqil türk dövləti mövcuddur (Şimali Kipr Türk Respublikasının müstəqilliyi dünya dövlətləri tərəfindən hələ tanınmayıb). Onlardan beşi – Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, ÖzbəkistanTürkmənistan SSRİ dağılandan sonra (1991-ci ildə), Osmanlı İmperiyasının varisi olan Türkiyə isə 1923-cü ildə öz müstəqilliyini elan edib. 2005-ci ilin məlumatlarına görə dünyada türk dillərində danışan əhalinin ümumi sayı 157 milyondan çoxdur.

Müstəqil
türk
dövlətləri
Ərazi
km²-lə
Əhali
Siyahıyaalınma tarixi Əhalinin sayı Rəsmi təxmin tarixi Əhalinin sayı
Türkiyə 785 347[1] 22 oktyabr, 2000-ci il 67 803 927[1] 31 dekabr, 2013-cü il[2] 76 667 864[2]
Özbəkistan 448 900[3] 12 yanvar, 1989-cu il 19 810 077[4] 1 yanvar, 2014-cü il[5] 30 488 600[5]
Qazaxıstan 2 724 902[6] 24-25 fevral, 2009-cu il 16 009 597 1 yanvar, 2014-cü il[7] 17 165 239[7]
Azərbaycan 86 600 13-22 aprel, 2009-cu il 8 922 447[8] 1 yanvar, 2014-cü il[9] 9 477 100[9]
Qırğızıstan 199 951[10] 24 mart-2 aprel, 2009-cu il[11] 5 362 793[12] 1 yanvar, 2014-cü il[12] 5 776 570[12]
Türkmənistan 491 210[13] 10-21 yanvar, 1995-ci il[14] 4 437 570[14] 1 iyul, 2013-cü il[15] 5 240 000[15]
Toplam 4 736 910 12.01.1989 – 13.04.2009 122 346 411 + 01.07.2013 – 01.01.2014 144 815 373 +
Rusiya Federasiyasında Sahəsi (min km2) Əhalisi (mln.nəfər)
Altay Respublikası 92,6 0,2
Başqırdıstan 143,6 4,1
Qaraçay-Çerkesiya 14,3 0,45
Kabardin–Balkar Respublikası 12,5 0,8
Saxa Respublikası(Yakutiya) 3,3 1,1
Taymır (Dolqan-Nen) Muxtar Mahalı 862,1 0,55
Tatarıstan 68 3,8
Tuva 170 0,32
Xakasiya 61,9 0,6
Çuvaşıstan 18,3 1,4
Ukrayna Respublikasında Sahəsi (min km2) Əhalisi (mln.nəfər)
Kırım Muxtar Respublikası 26 100 1.965.538
Çin Xalq Respublikasında
Uyğur 1.650 19

İstinadlar[redaktə]

  1. 1,0 1,1 Türkiye İstatistik Kurumu: İstatistiklerle Türkiye, 2012/İstatistiklerle Türkiye, 2012
  2. 2,0 2,1 Türkiye İstatistik Kurumu: Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2013
  3. Государственный комитет Республики Узбекистан по статистике: Сведения о Республике Узбекистан
  4. Демоскоп Weekly (еженедельная демографическая газета. Электронная версия): Всесоюзная перепись населения 1989 года.: Национальный состав населения по республикам СССР :Узбекская ССР--Источник: Рабочий архив Госкостата России.Таблица 9с. Распределение населения по национальности и родному языку.
  5. 5,0 5,1 O`zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo`mitasi: Qo`mita yangiliklari: 19 mart 2014 —>Demografik holat
  6. Информационно-правовая система нормативных правовых актов Республики Казахстан: О внесении изменения в постановление Правительства Республики Казахстан от 1 марта 2011 года № 208 "О Стратегическом плане Агентства Республики Казахстан по управлению земельными ресурсами на 2011 - 2015 годы" (Утративший силу)
  7. 7,0 7,1 Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі: 2013 жыл басынан 2014 жылдың 1 қаңтарына дейінгі Қазақстан Республикасы халық санының өзгеруі туралы
  8. page 59
  9. 9,0 9,1 Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi: Azərbaycanda demoqrafik vəziyyət — xəbərin yayınlanma tarixi: 13.02.2014
  10. Пражский процесс: Кыргызстан: Расширенный миграционный профиль. 2010. Построение Миграционных партнерств (ПМП). Содержание—Общая информация о стране—стр. 6
  11. Национальный статистический комитет Кыргызской Республики: Государственное мероприятие - перепись населения и жилищного фонда в Кыргызской Республике 2009 года.
  12. 12,0 12,1 12,2 Национальный статистический комитет Кыргызской Республики: 5.01.00.03 Национальный состав населения
  13. Государственный комитет Туркменистана по статистике: О Туркменистане
  14. 14,0 14,1 Asgabat.net-городской социально-информационный портал: Итоги всеобщей переписи населения Туркменистана по национальному составу в 1995 году.
  15. 15,0 15,1 Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqtisadi və Sosial məsələlər üzrə şöbəsinin 1 iyul, 2013-cü il tarixinə olan qiymətləndirməsinə əsasən. İstinad olaraq bax: (Population, Development and the Environment 2013. United Nations. Department of Economic and Social Affairs. Population Division)

Xarici keçidlər[redaktə]