Türkmənistan əhalisi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Ümumi say[redaktə]

Türkmənistan dövlətinin sonuncusu 2006-cı ilin iyul ayının əvvəlində elan edilmiş rəsmi məlumatlarına əsasən ölkə əhalisi yüksək artım tempi ilə çoxalmaqdadır, ancaq beynəlxalq təşkilatların məlumatları bu dövlətin rəsmi məlumatlarından fərqlidir.

Rəsmi məlumatlar[redaktə]

  • 10-21 yanvar 1995-ci il siyahıyaalnmasına əsasən Türkmənistanın de-yuri əhalisi 4.437.570 nəfər, de-fakto əhalisi isə 4.483.251 nəfər olmuşdur.[1]
  • De-fakto əhalinin yaş strukturu:
  • hər iki cinsdən 0-4 yaşlarında olanlar: 674.693 nəfər
  • hər iki cinsdən 5-9 yaşlarında olanlar: 619.381 nəfər
  • hər iki cinsdən 10-14 yaşlarında olanlar: 516.995 nəfər
  • hər iki cinsdən 15-19 yaşlarında olanlar: 455.727 nəfər
  • hər iki cinsdən 20-24 yaşlarında olanlar: 414.632 nəfər
  • hər iki cinsdən 25-29 yaşlarında olanlar: 366.538 nəfər
  • hər iki cinsdən 30-34 yaşlarında olanlar: 351.856 nəfər
  • hər iki cinsdən 35-39 yaşlarında olanlar: 281.039 nəfər
  • hər iki cinsdən 40-44 yaşlarında olanlar: 204.313 nəfər
  • hər iki cinsdən 45-49 yaşlarında olanlar: 126.864 nəfər
  • hər iki cinsdən 50-54 yaşlarında olanlar: 97.136 nəfər
  • hər iki cinsdən 55-59 yaşlarında olanlar: 114.232 nəfər
  • hər iki cinsdən 60-64 yaşlarında olanlar: 91.473 nəfər
  • hər iki cinsdən 65-69 yaşlarında olanlar: 73.263 nəfər
  • hər iki cinsdən 70-74 yaşlarında olanlar: 43.818 nəfər
  • hər iki cinsdən 75-79 yaşlarında olanlar: 22.707 nəfər
  • hər iki cinsdən 80-84 yaşlarında olanlar: 15.942 nəfər
  • hər iki cinsdən 85-89 yaşlarında olanlar: 5.813 nəfər
  • hər iki cinsdən 90-94 yaşlarında olanlar: 2.611 nəfər
  • hər iki cinsdən 95-99 yaşlarında olanlar: 639 nəfər
  • hər iki cinsdən 100 və daha yuxarı yaşlarda olanlar: 722 nəfər
  • hər iki cinsdən yaş kateqoriyasında təsnif edilməmişlər: 2.857 nəfər
  • 2000-ci ilin əvvəlinə olan rəsmi təxminə əsasən 5,200,000[2] nəfər
  • 1.5.2001 tarixinə olan rəsmi təxminə əsasən 5.410.000[2] nəfər
  • 1.8.2001 tarixinə olan rəsmi təxminə əsasən 5.487.900[2] nəfər
  • 1.01.2002 tarixinə olan rəsmi təxminə əsasən 5.640.000[3] nəfər
  • 1.12.2004 tarixinə olan rəsmi təxminə əsasən 6.525.800[4] nəfər
  • 2005-ci ilə olan rəsmi təxminə əsasən 6.746.500[5] nəfər
  • 1.3.2006 tarixinə olan rəsmi təxminə əsasən 6.786.400[6] nəfər
  • 1.7.2006 tarixinə olan rəsmi təxminə əsasən 6.836.500[7] nəfər
  • 15–26 dekabr 2012-ci il tarixində ölkə müstəqillik qazandıqdan sonra ikinci Ümumtürkmənistan əhali siyahıyaalınması keçirilmişdir.[8]

Beynəlxalq təşkilatların məlumatları[redaktə]

  • 1996-cı ildə 4.569.000 nəfər
  • 1998-ci ildə 4.859.000 nəfər
  • 2000-ci ildə 4.891.598 nəfər
  • 2001-ci ildə 4.973.962 nəfər
  • 2002-ci ildə 5.051.817 nəfər
  • 2003-cü ildə 5.123.940 nəfər
  • 2011-ci ildə 5.105.301[9] nəfər
  • 2013-cü ildə 5.240.000[10] nəfər
  • 1995-ci ildə 4.188.010 nəfər
  • 1996-cı ildə 4.267.690 nəfər
  • 1997-ci ildə 4.335.991 nəfər
  • 1998-ci ildə 4.395.293 nəfər
  • 1999-cu ildə 4.449.427 nəfər
  • 2000-ci ildə 4.501.419 nəfər
  • 2001-ci ildə 4.551.762 nəfər
  • 2002-ci ildə 4.600.171 nəfər
  • 2003-cü ildə 4.648.037 nəfər
  • 2004-cü ildə 4.696.876 nəfər
  • 2005-ci ildə 4.747.839 nəfər
  • 2006-cı ildə 4.801.595 nəfər
  • 2007-ci ildə 4.858.236 nəfər
  • 2008-ci ildə 4.917.543 nəfər
  • 2009-cu ildə 4.978.962 nəfər
  • 2010-cu ildə 5.041.995 nəfər
  • 2011-ci ildə 5.106.668 nəfər
  • 2012-ci ildə 5.172.931 nəfər
  • MKİ-nin Dünya Faktlar Kitabında verilən məlumatlara əsasən Türkmənistan əhalisi:
  • iyul, 1995-ci il tarixinə 4.075.316[12] nəfər
  • iyul, 1997-ci il tarixinə 4.229.249[13] nəfər
  • iyul, 1998-ci il tarixinə 4.297.629[14] nəfər
  • iyul, 1999-cu il tarixinə 4.366.383[15] nəfər
  • iyul, 2000-ci il tarixinə 4.518.268[16] nəfər
  • iyul, 2001-ci il tarixinə 4.603.244[17] nəfər
  • iyul, 2002-ci il tarixinə 4.688.963[18] nəfər
  • iyul, 2003-cü il tarixinə 4.775.544[19] nəfər
  • iyul, 2005-ci il tarixinə 4.952.081[20] nəfər
  • iyul, 2006-cı il tarixinə 5.042.920[21] nəfər
  • iyul, 2007-ci il tarixinə 5.097.028[22] nəfər
  • iyul, 2009-cu il tarixinə 4.884.887[23] nəfər
  • iyul, 2010-cu il tarixinə 4.940.916[24] nəfər
  • iyul, 2012-ci il tarixinə 5.054.828[25] nəfər
  • iyul, 2013-cü il tarixinə 5.113.040[26] nəfər
  • iyul, 2014-cü il tarixinə 5.171.943[27] nəfər
MKİ-nin və Dünya Bankının məlumatlarına nəzər yetirildikdə aydın olur ki, Türkmənistan əhalisinin sayına dair təxminlər edilərkən 1995-ci ildə keçirilmiş rəsmi sayımın nəticələri nəzərə alınmamışıdır və bu səbəbdən bu təxminlər yalnışdır.
  • 11 fevral, 2007-ci il Prezident seçkilərində: 2.677.589 nəfər
  • 14 dekabr, 2008-ci il Parlament seçkilərində: 2.763.993
  • 12 fevral, 2012-ci il Prezident seçkilərində: 2.987.324 nəfər
  • 15 dekabr, 2013-cü il Parlament seçkilərində: 3.063.218 nəfər

Milli tərkib[redaktə]

1995 – ci ildə (10 – 21 yanvar)[29] Türkmənistanda aparılmış əhalinin rəsmi siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən ölkənin təxminən 100[30][31] xalqın nümayəndələrindən ibarət 4.437.570 nəfər (2.198.853 nəfəri kişilər, 2.238.717 nəfəri qadınlar) vətəndaşı olan de-yuri əhalisi var idi, Türkmənistanın ölkədə yaşayan və qeydiyyatda olan faktiki əhalisi (ölkə vətəndaşları və əcnəbilər) isə 4.483.251 nəfər (2.225.331 nəfəri kişilər, 2.257.920 nəfəri qadınlar) idi.[1][32]

Milli tərkib
No Etnik qrup 1995[33][34][29][35] sa.
1-100 Cəmi 4 437 570
1 türkmən 3 401 936
2 özbək 407 109
3 rus 298 751
4 qazax 86 987
5 azərbaycanlı 36 586
6 bəluc 36 428
7 tatar 36 355
8 erməni 33 638
9 ukraynalı 23 064
10 ləzgi 9 553
11 fars 8 600
12 kürd 6 097
13 başqırd 3 820
14 belorus 3 640
15 qaraqalpaq 3 531
16 alman 3 463
17 koreyalı 3 159
18 tacik 3 103
19 lak 2 821
20 qırğız 2 284
21 osetin 2 066
22 avar 1 950
23 moldoavan 1 819
24 puştun 1 808
25 türk 1 581
26 dargi 1 550
27 yəhudi 1 457
28 mordva 1 442
29 çuvaş 1 404
30 uyğur 1 204
31 gürcü 856
32 qumuq 545
33 polyak 501
34 çeçen 376
35 yunan 359
36 krım tatarı 300
37 tabasaranlı 267
38 mari 258
39 udmurt 244
40 kabardin 235
41 litvalı 232
42 bolqar 231
43 latış 229
44 balkar 228
45 inquş 207
46 buryat 188
47 şor 184
48 eston 169
49 karel 160
50 noqay 143
51 aqul 129
52 qaraçı 129
53 nivx 90
54 qaqauzlar 83
55 veps 83
56 buxara yəhudisi 80
57 komi 75
58 nen 65
59 kalmık 64
60 ərəb 55
61 çərkəz 54
62 abxaz 51
63 ingilis 46
64 rumın 44
65 hindli 42
66 çinli 34
67 assuriyalı 29
68 macar 25
69 amerikalı 15
70 vyetnamlı 14
71 avstriyalı 13
72 holland 10
73 alban 6
74-100 digər 3 216

Vilayətlər[redaktə]

  • 1995-ci il sa. görə Türkmənistan əhalisi 4.437.570[33] nəfərdir.
  • Ahal vilayətində (Aşqabad şəhəri daxil) 1.189.775 nəfər
  • Aşqabad şəhəri təxminən 531.000[36] nəfər (ümumi Ahal vilayəti 1.19 milyon nəfər)
  • Marı vilayətində 1.017.226 nəfər
  • Daşoğuz vilayətində 926.607 nəfər
  • Lebap vilayətində 918.269 nəfər
  • Balkan vilayətində 385.693 nəfər
  • 2005-ci ilə olan r.t. əsasən Türkmənistan əhalisi 6.746.500[5] nəfərdir.
  • Aşqabad şəhərində 909.300 nəfər
  • Ahal vilayətində 968.600[5] nəfər
  • Marı vilayətində 1.519.000[5] nəfər
  • Daşoğuz vilayətində 1.409.400[5] nəfər
  • Lebap vilayətində 1.371.100[5] nəfər
  • Balkan vilayətiində 569.100[5] nəfər

Ahal vilayəti[redaktə]

Etnik
qrup
10-21 yanvar, 1995-ci il sa.
Sayı  %
cəmi 1 189 775 100%
türkmən 930 725 78.23%
rus 157 455 13.23%
erməni 21 516 1.81%
azərbaycanlı 16 483 1.39%
ukraynalı 12 225 1.03%
tatar 10 230 0.86%
özbək 6 925 0.58%
digər 34 216 2.83%

Marı vilayəti[redaktə]

Etnik
qrup
10-21 yanvar, 1995-ci il sa.[37]
Sayı  %
cəmi 1 017 226 100%
türkmən 873 692 85.89%
rus 43 887 4.31%
bəluc 36 143 3.55%
qazax 14 675 1.44%
azərbaycanlı 7 381 0.73%
tatar 6 944 0.68%
özbək 5 743 0.56%
erməni 5 132 0.50%
fars 3 982 0.39%
ukraynalı 3 907 0.38%
kürd 1 650 0.16%
puştun 1 560 0.15%
alman 1 061 0.10%
uyğur 1 060 0.10%
tacik 1 045 0.10%
ləzgi 925 0.09%
başqırd 803 0.08%
lak 769 0.08%
belorus 533 0.05%
digər 6 334 0.62%

Daşoğuz vilayəti[redaktə]

Etnik
qrup
10-21 yanvar, 1995-ci il sa.[38]
Sayı  %
cəmi 926 607 100%
türkmən 584 290 63.06%
özbək 286 908 30.96%
qazax 32 920 3.55%
rus 8 092 0.87%
tatar 4 536 0.49%
qaraqalpaq 3 269 0.35%
koreyalı 1 770 0.19%
başqırd 799 0.09%
ukraynalı 633 0.07%
moldovan 487 0.05%
azərbaycanlı 322 0.03%
erməni 177 0.02%
belorus 110 0.01%
digər 2 294 0.25%

Lebap vilayəti[redaktə]

Etnik
qrup
10-21 yanvar, 1995-ci il sa.[39]
Sayı  %
cəmi 918 269 100%
türkmən 728 992 79.39%
özbək 106 181 11.56%
rus 48 262 5.26%
tatar 10 316 1.12%
qazax 8 754 0.95%
ukraynalı 3 105 0.34%
azərbaycanlı 2 130 0.23%
erməni 1 553 0.17%
başqırd 966 0.11%
tacik 877 0.10%
ləzgi 770 0.08%
qırğız 672 0.07%
lak 650 0.07%
koreyalı 613 0.07%
belorus 486 0.05%
digər 3 942 0.43%

Balkan vilayəti[redaktə]

Balkan vilayətinin milli tərkibi[40]
Etnik qrup 1995 sa.
Cəmi 385 693
türkmən 284 237
rus 41 055
qazax 24 977
azərbaycanlı 10 270
ləzgi 6 027
erməni 5 260
tatar 4 329
ukraynalı 3 194
özbək 1 352
alman 691
başqırd 463
belorus 459
digər 3 379

Mənbə[redaktə]

  • Академия наук Туркменистана :science.gov.tm

İstinadlar[redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 United Nations Statistics Division: Demographic and Social Topics: Population: Statistics: Demographic Yearbook: Introduction: United Nations Demographic Yearbook: Statistics: Population Censuses' Datasets (1995 - Present): Basic population characteristics: Population by sex and urban/rural residence. Select filters: Country or Area—>Turkmenistan, Year—>2003, Area—>Total+Urban+Rural+Semi-urban, Sex—>Both Sexes+Male+Female+Unknown, Apply Filters.
  2. 2,0 2,1 2,2 Демографический еженедельник-Demoscope Weekly :Сапармурат Ниязов: туркмены составляют 91% населения Туркмении
  3. Türkmenistanyň Tebigaty goramak ministrligi: Türkmenıstanyň bıodürlülıgını gorap saklamagyň baş ugry we hereket meýilnamasy. Aşgabat, 2002
  4. Journal of Turkish Weekly (JTW) :Turkmenistan Population Exceeds 6.5 Million
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Академия наук Туркменистана :Туркменистан
  6. Туркменистан проведет первую перепись населения по прошествии почти целого поколения
  7. Российское негосударственное информационное агентство — Regnum: Власти Туркмении хотят провести первую с 1995 года перепись населения в стране
  8. Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda ilat ýazuwy geçiriler
  9. United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division: World Urbanization Prospects: The 2011 Revision: File 1: Population of Urban and Rural Areas and Percentage Urban, 2011. POP/DB/WUP/Rev.2011/1/F1, October 2012 - Copyright © 2012 by United Nations. All rights reserved
  10. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqtisadi və Sosial məsələlər üzrə şöbəsinin 1 iyul, 2013-cü il tarixinə olan qiymətləndirməsinə əsasən. İstinad olaraq bax: (Population, Development and the Environment 2013. United Nations. Department of Economic and Social Affairs. Population Division)
  11. World Bank Group: World Development Indicators: Turkmenistan/World Development Indicators: Turkmenistan
  12. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 1996 (Revised 13-August-1997)
  13. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 1997 (Revised 06-Mar-02)
  14. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 1998 (Revised 21-Dec-01)
  15. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 1999 (Revised 1-Mar-99)
  16. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 2000 (Revised 01-Nov-00)
  17. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 2001 (Revised 21-Dec-01)
  18. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 2002 (Revised 30-Jan-03)
  19. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 2003 (Revised 20-Sep-03)
  20. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 2005 (Revised 16-Feb-06)
  21. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 2006 (Revised 06-Jun-06)
  22. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 2008 (This page was last modified 24-May-08) / Turkmenistan people 2007 (This page was last modified 06-Sep-09)
  23. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 2010 (Page last updated on January 15, 2010) / Turkmenistan people 2009 (This page was last modified 10-Jun-09)
  24. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 2011 (Page last updated on January 12, 2011)
  25. Countries of the World (with 20 years of CIA World Fact Book archives) - Theodora.com: Turkmenistan people 2013 (Page last updated on February 5, 2013)
  26. CİA: The World FactbookCentral Asia :: Turkmenistan (2013 profile)
  27. CİA: The World FactbookCentral Asia :: Turkmenistan (2014 profile)
  28. International Institute for Democracy and Electoral Assistance: Voter turnout data for Turkmenistan — yoxlanılıb: 13.06.2014
  29. 29,0 29,1 Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti: 1995-nji ýylyň ilat ýazuwy
  30. U.S. Department of State: Dünýäde din azatlygy barada hasabat, 2010 ý.Türkmenistan
  31. Türkmenistanyň Türkiýe Respublikasyndaky Ilçihanasy: Gysga Maglumat
  32. United Nations Statistics Division: Population and Vital Statistics Report, Statistical Papers Series A Vol.LXIV Data available as of 1 January 2012
  33. 33,0 33,1 Asgabat.net-городской социально-информационный портал :Итоги всеобщей переписи населения Туркменистана по национальному составу в 1995 году.
  34. Population census of Turkmenistan 1995, Vol. 1, State Statistical Committee of Turkmenistan, Ashgabat, 1996
  35. books.google.ru: Paul Brummell-Turkmenistan: The Bradt Travel Guide
  36. Asgabat.net-городской социально-информационный портал :Население Ашхабада
  37. Asgabat.net-городской социально-информационный портал: Всеобщая перепись населения Туркменистана в 1995 году. Марыйский велаят. Итоговые данные по национальному составу.
  38. Asgabat.net-городской социально-информационный портал :Всеобщая перепись населения Туркменистана в 1995 году. Дашогузский велаят. Итоговые данные по национальному составу
  39. Asgabat.net-городской социально-информационный портал :Всеобщая перепись населения Туркменистана в 1995 году. Лебапский велаят. Итоговые данные по национальному составу
  40. Asgabat.net-городской социально-информационный портал :Всеобщая перепись населения Туркменистана в 1995 году. Балканский велаят. Итоговые данные по национальному составу