Vikipediya:Tarixi mənbələr

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Tarixi qaynaqlar səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar

Tarixi mənbələr — tarixi maddi və yazılı abidələr. Tarixi mənbələrin təsviri və təsnifi ilə məşğul olan elmə "məxəzşünaslıq" deyilir.

Bu səhifədə tarix haqqında yazan Vikipediya istifadəçilərin üçün tövsiyə edilən etibarlı mənbələrin siyahısı yaradılmış.

Ümumtürk tarixi[redaktə]

Azərbaycan[redaktə]

[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16]

Çoxdilli mənbələr[redaktə]

  1. Behistun yazısı
  2. Nəqşi-Rüstəm yazısı (e. ə. V-VI əsr)
  3. Dərbəndnamə
  4. Axtınamə

Assurdilli mənbələr[redaktə]

  1. Firon III Amenxotepin çar Kadaşmanhərbə məktubu (e. ə. XV əsrin II yarısı) [17]
  2. I Tiqlatpalasarın salnamələri (e. ə. XII əsr) [18]
  3. III Salmanasarın salnamələri (e. ə. 859—824 il) [19]
  4. V Şəmşiadadın salnamələri (e. ə. 825—812 il) [20]
  5. Aşşurrisuanın çar II Sarqona məktubu [21]
  6. Sinaheribin II Sarqona məktubu (e. ə. 722—705 il) [22]
  7. Aradsinin saray başçısına məktubu (VIII əsrin sonu) [23]
  8. Assur məktubu [24]
  9. Babil salnaməsi (e. ə. VII əsr) [25]
  10. Əsarhaddon yazıları (e. ə. 681—668 il) [26]
  11. Əsarhaddona həsr olunmuş assur duaları [27] [28]

Çindilli mənbələr[redaktə]

  1. Sıma Çyen - "Tarixi qeydlər" (m. ö. II əsr)
  2. Ban Qu - "Böyük Han sülaləsinin tarixi" (m. ö. I əsr)
  3. Fan Xua - "Kiçik Han sülaləsinin tarixi" (V əsr)

Ərəbdilli mənbələr[redaktə]

  1. Übeyd ibn Şəriyyə əl-Cürhuminin əxbarı
  2. Əl-Kufi ― "Kitab əl-fütuh"
  3. Əl-Bəlazuri - "Kitab fütuh əl-buldən"
  4. Təbəri (b. e. 838-923) - "Peyğəmbərlərin və hökmdarların tarixi", "Təfsir" (Qurana şərh)
  5. Əl-İstəxri (X əsr) - "Yollar və ölkələr kitabı", "İqlimlərin təsviri"
  6. Sədrəddin əli əl-Hüseyni - "Əxbar əd dövlət əs Səlcuqiyyə" (Səlcuq dövləti haqqda xəbər)

Farsdilli mənbələr[redaktə]

  1. Oruc bəy Bayat - Persiyalı Don Juan
  2. Fəzlullah ibn Ruzbihan Xünəcin ― Tarix-i-aləm-a ra-yi-Əmini
  3. Fəzlullah Rəşidəddin ― "Tarixlər toplusu" ("Came ət-təvarix"), "Oğuznamə"
  4. Məhəmməd Hinduşah Naxçıvani (XIII əsrin sonu - 1328il)
  5. Xondəmir (1475 - 1536)- "Yaşam hekayələrinin dostu" ("Həbib-üs-siyar")
  6. Abbasqulu ağa Bakıxanov (1794-1847) - "Gülüstani İrəm"
  7. Mirzə Mehdi xan Astarabadi - "Tarix-i Nadiri"

Ermənidilli mənbələr[redaktə]

  1. Moisey Xorenli - Ərməniyyə tarixi
  2. Moisey Kalankatlı - Alban ölkəsinin tarixi
  3. Mxitar Qoş - Qanunnamə
  4. İrəvanlı Abraam - "1721-1736 il savaşların tarixi"
  5. Şamaxılı Akop - "Nadir şahın yürüşləri və şah seçilməsi"

Gürcüdilli mənbələr[redaktə]

  1. Kartlis tsxovreba (gürcü salnamələri)

Yunandilli mənbələr[redaktə]

  1. Miletli Hekatey (e. ə. 550 — 476 il) - "Dünya səyahəti"
  2. Herodot (e. ə. 484 — 425 il) - "Tarix"
  3. Tukitid (e. ə. 460 — 395 il) - "Tarix", "Peloponnes savaşı"
  4. Ksenofon (e. ə. 430-355 il) - "Anabazis"
  5. Polibios (e. ə. 203— 120 il) - "Ümumdünya tarixi"
  6. Strabon (e. ə. 64/63 il — b. e. 23/24-cü il) - Coğrafiya
  7. Pompey Troq (e. ə. I əsr) - "Filipin tarixi"
  8. Böyük Plini (təqr. b. e. 23-79 il) - "Təbiət tarixi"
  9. İosif Flavius (təqr. b. e. 37-100 il) - "Yəhudi savaşları", "Qədim yəhudi tarixi", "Yunanlara qarşı", avtobioqrafik "İosif Flaviusun yaşamı"
  10. Plutarx (təqr. b. e. 45-127 il) - "Müqayisəvi yaşamlar"
  11. Klavdiy Ptolemey (təqr. b. e. 100-175 il) - "Coğrafiya dərsliyi"
  12. Samosatalı Lukian (təqr. b. e. 125-180-ci ildən sonra) - "Skif"
  13. Klavdi Elian (təqr. b. e. 170-222-ci il) - "Əlvan hekayələr"
  14. Kesariyalı Prokopi (b. e. VI əsr) - "Gizli tarix", "Savaş tarixi" (8 kitab), "Tikililər"
  15. Bizanslı Stefan (b. e. VI əsr) - "Etnika"
  16. Anna Komnena (1083 – 1153-ci il) - Aleksiada

Latındilli mənbələr[redaktə]

  1. Oktavian Avqust (e. ə. 63 - b. e. 14 il) - İlahi Avqustun işləri, "Öz həyatım haqqda"
  2. Tit Livi (e. ə. 59 - b. e. 17il) - Şəhərin salınma tarixi
  3. Qay Velley Paterkul (e. ə. 19 - b. e. 31 il) - Roma tarixinin icmalı
  4. Pomponi Mela (b. e. I əsr?) - Coğrafiya
  5. Sekst Yuli Frontin (b. e. təqr. 30 - 103 il) - Romanın su kəmərləri haqqda, Döyüş sənəti
  6. Korneli Tasit (b. e. 56-117 il) - "Aqrikolanın yaşamı", Germaniyanın mənşəyi, məkanı, adətləri və əhalisi haqqda, "Natiqlər haqqda dialoq", "Tarix (Tasit)"
  7. Lutsi Anney Flor (b. e. ?70-?140 il) - Tit Livinin 700 illik tarix icmalı
  8. Tertullian (115/165-220/240 il) - Bütpərəstlərə qarşı
  9. Qay Yuli Solin (III əsr) - Dünya möcüzələri haqqda
  10. İordan (VI əsr) - Qotların mənşəyi və etdikləri haqqda
  11. Panniyalı Prisk (təqr. 410/20 - 474) - Bizans tarixi və Atillanın etdikləri

İtalyandilli mənbələr[redaktə]

  1. İosafat Barbaro (1413-1493) - "Persiyaya səyahət" [29], [30]
  2. Ambrozio Kontarini

Almandilli mənbələr[redaktə]

  1. Engelbert Kempfer (1651-1716) [31]
  2. Fridrix Bodenştedt - "Qafqaz xalqları və onların ruslara qarşı azadlıq savaşı" (1849) [32] [33]
  3. İoann Anton Güldenştedt (1745-1781) - "Rusiyadan və Qafqaz dağlarından keçən səyayətlər" (1787) [34], "Qafqaz torpaqlarının təsviri" (1834) [35]

Fransızdilli mənbələr[redaktə]

  1. Jan Şarden (1643-1713) - "Cəngavər Şardenin Qara dəniz və Kolxida yoluyla Persiyaya və Şərqi Hindistana səyahətinin günlüyü" (1711) [36][37], "Persiya şahı III Süleymanın tacgeymə mərasimi və onun hökmranlığının ilk iki ilində ən yadda qalanlar" (1671) [38]
  2. Jil Floran - "Qafqaz və Krım haqqında məktublar" (1859) [39]

İngilisdilli mənbələr[redaktə]

  1. Freşfield Duqlas - "Mərkəzi Qafqaz və Başana, həmçinin Ararata, Təbrizə, Kazbek və Elbrus dağlarının yoxuşlarına səyahət" (1869) [40], [41]

Rusdilli mənbələr[redaktə]

  1. Andrey Lızlov (təqr. 1655—1697) - "Skif tarixi" [42]
  2. Pyotr Butkov (1775—1857) - "1722-1803 illərin yeni Qafqaz tarixinə dair materiallar" [43] [44]
  3. Bronevski Semyon (1786-1858) - Qafqaz haqqında ən yeni coğrafi və tarixi xəbərlər (1823) [45], "Qeydlər" (1887)[46]
  4. İvan Şopen (1798-1870) - Исторический памятник состояния Армянской области в эпоху ее присоединения к Российской империи [47]
  5. Vasiliy Latışev (1855 — 1921) - "Известия древних писателей, греческих и латинских, о Скифии и Кавказе" (I cild, II cild); "Свод античных надписей, найденных в Северном Причерноморье"

Türkdilli mənbələr[redaktə]

  1. Dağıstanda XVIII əsrdə türkdilli iş yazışmalarının abidələri [48]

Osmanlı İmperiyası[redaktə]

Kitablar[redaktə]

  1. Giancarlo Casale (2011) «The Ottoman Age of Exploration», Oxford University Press
  2. Suraiya Faroqhi (2004) «The Ottoman Empire and the World Around It», I.B. TAURIS
  3. Caroline Finkel (2005) «Osman's Dream: The History of the Ottoman Empire», Basic Books and Paw Prints
  4. Kate Fleet (1999) «European and Islamic Trade in the Early Ottoman State: The Merchants of Genoa and Turkey» , Cambridge University Press
  5. Daniel Goffman (2002) «The Ottoman Empire and Early Modern Europe», Cambridge University Press
  6. Halil İnalcık and Donald Quataert (1994) «An Economic and Social History of the Ottoman Empire, 1300-1914», Cambridge University Press

Məqalələr[redaktə]

  1. Giancarlo Casale (2006) «The Ottoman Administration of the Spice Trade in the Sixteenth-Century Red Sea and Persian Gulf», Journal of the Economic and Social History of the Orient
  2. Abbas Hamdani (1981) Journal of American Oriental Society: «Ottoman Response to the Discovery of America and the New Route to India», American Oriental Society
  3. A. H. Lybyer (2012) «The Ottoman Turks and the Routes of Oriental Trade», Oxford University Press

Din tarixi[redaktə]

İslam tarixi[redaktə]

  1. Lesley Hazleton (2013) «The First Muslim: The Story of Muhammad», Atlantic Books Ltd
  2. Hugh N. Kennedy (2007) «The Great Arab Conquests: How the Spread of Islam Changed», Da Capo Press
  3. Allen J. Fromherz (2010) «The Almohads: The Rise of an Islamic Empire», I.B.Tauris
  4. Maribel Fierro (2005) «Abd al Rahman III», Oneworld Publications

Video[redaktə]

Al-Andalus History of Islam in Spain

PBS - THE RISE AND FALL OF ISLAMIC SPAIN - Discovery History Science (full documentary)

Xaç yürüşləri[redaktə]

  1. Thomas Asbridge (2004) «The First Crusade: A New History: The Roots of Conflict between Christianity and Islam», Oxford University Press

Avropa tarixi[redaktə]

Digər[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. Кемал Алиев. Античные источники по истории Азербайджана. Баку:Элм, 1987.
  2. Süleyman Əliyarlı. Azərbaycan tarixi üzrə qaynaqlar. Bakı: Çıraq, 2007. 400 səh.
  3. "Vətən tarixi" seriyası - Orta əsr ərəb mənbələrində Azərbaycan tarixinə aid materiallar (kollektiv, red. Fərda Əsədov). "Nurlan", 2005. 336səh.
  4. Фарда Асадов - Арабские источники о тюрках в раннем Средневековье. Баку:Элм, 1993.
  5. Гусейнов Р. А. - Сирийские источники по истории Закавказья X-XIV веков.
  6. Левиатов В. Н. Очерки из истории Азербайджана в XVIII веке. Баку, 1948
  7. Мамедов С. А. Азербайджан по источникам XV - первой половины XVIII вв. Баку: Элм, 1993
  8. Гёзалова Нигяр. Вопросы истории Азербайджана XVIII в. (на основе сведений англоязычных источников и историографии). Баку-Москва, 2010.
  9. Yusif Hüseynov. Qarabağ tarixi mənbələrdə. Bakı, 2012.
  10. Гаркавец Александр. Великая Степь в античных и византийских источниках: Сборник материалов. Алматы: Баур, 2005.
  11. Vostlit. Документы. Китай. Династийные истории.
  12. Аннинский А. Древние армянские историки, как исторические источники (1899)
  13. Караулов Н. А. Сведения арабских писателей о Кавказе, Армении и Адербейджане.
  14. Qarayev Elçin. Azərbaycan XVIII əsr rus və Qərbi Avropa səyyahlarının təsvirində. Bakı: ADPU, 2005.
  15. Qarayev Elçin. F. İ. Soymonovun "Xəzər dənizinin və orada həyata keçirilən Rusiya işğallarının, imperator böyük Pyotrun tarixinin bir hissəsi kimi təsviri" adlı səyahətnaməsi Azərbaycan tarixinin mənbəyi kimi. Bakı: ADPU, 2006.
  16. Элла Алибекова. Вопросы древней истории Азербайджана в россисйкой историографии XIX- начала XX вв.
  17. Jörgen Knutzton. Die El-Amarna-Tafeln, mit Einleitung und Erläuterungen (1915)
  18. D. D. Luckenbill. Ancient Records of Assyria and Babylonia. Chicago, 1926. Bax: səh. 236—237.
  19. D. D. Luckenbill. Ancient Records of Assyria and Babylonia. Chicago, 1926. Bax: səh. 560, 686, 688.
  20. D. D. Luckenbill. Ancient Records of Assyria and Babylonia. Chicago, 1926. Bax: səh. 719.
  21. Leroy Waterman. Royal correspondence of Assyrian empire. Univ. of Michigan, 1930. Bax: Nr. 146.
  22. Leroy Waterman. Royal correspondence of Assyrian empire. Univ. of Michigan, 1930. Bax: Nr. 197.
  23. Leroy Waterman. Royal correspondence of Assyrian empire. Univ. of Michigan, 1930. Bax: Nr. 112.
  24. Leroy Waterman. Royal correspondence of Assyrian empire. Univ. of Michigan, 1930. Bax: Nr. 473.
  25. Eberhard Schrader. Sammlung von assyrischen und babylonischen Texten im Umschrift und Uebersetzung (1889). Bax: səh. 282-283.
  26. Eberhard Schrader. Sammlung von assyrischen und babylonischen Texten im Umschrift und Uebersetzung (1889). Bax: səh. 128-129.
  27. Jörgen Knudtzon. Assyrische Gebete an den Sonnengott für Staat und königliches Haus aus der Zeit Assahaddons und Asurbanipals; mit Unterstützung der Universität Kristiania (1893)
  28. Morris Jastrow. Die Religion Babyloniens und Assyriens (1905)
  29. Josafa Barbaro. Travels to Tana and Persia (1873, ingiliscə)
  30. Барбаро Иосафат. Путешествие в Персию
  31. Engelbert Kempfer. Amoenitatum exoticarum politico-physico-medicarum fasciculi V : quibus continentur variae relationes, observationes & descriptiones rerum Persicarum et ulterioris Asiae, multa attentione, in peregrinationibus per universum Orientem, collectae.
  32. Friedrich Bodenstedt. Die Völker des Kaukasus und ihre Freiheitskämpfe gegen die Russen (1849, almanca)
  33. Friedrich Bodenstedt. Les peuples du Caucase et leur guerre d'independance contre la Russie (1859, fransızca)
  34. Путешествие по России и Кавказским горам
  35. Гюльденштедт И. А. Описание Кавказских земель
  36. Journal du voiage du Chevalier Chardin en Perse et aux Indes orientales, par la Mer noire et par la Colchide
  37. Жан Шарден. Путешествия по Кавказу.
  38. Jean Chardin. Le Couronnement de Soléiman III, roi de Perse, et ce qui s’est passé de plus mémorable dans les deux premières années de son règne (1671).
  39. Gill Florent A. - Lettres sur le Caucase et la Crimée (1859)
  40. Freshfield Douglas William. Travels in the central Caucasus and Bashan; including visits to Ararat and Tabreez and ascents of Kazbek and Elbruz (1869)
  41. Freshfield Douglas William. The exploration of the Caucasus (1896)
  42. Библиотека Якова Кротова - Скифская история
  43. П. Г. Бутков. Материалы для новой истории Кавказа с 1722 по 1803 г.
  44. П. Г. Бутков. Материалы для новой истории Кавказа с 1722 по 1803 г. (часть 1)
  45. Новейшие географические и исторические известия о Кавказе (в 2 частях, 1823)
  46. Броневский С. Отрывки из записок
  47. Исторический памятник состояния Армянской области в эпоху ее присоединения к Российской империи (1852)
  48. Памятники тюркоязычной деловой переписки в Дагестане XVIII в.