Tartu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Tartu est. Tartu
Tartu square.JPG
Bayraq Gerb
Bayraq
Gerb
Xəritədə yeri
Tartu Estoniya xəritəsində
Tartu
Tartu
Məlumatlar
Ölkə Flag of Estonia.svg Estoniya
Bölgə Tartumaa
Əsası qoyulub 1241-cü il
Əvvəlki adı rus. Дерпт, Юрьев
Ərazi 38,8 km²
Əhali 95074 nəfər (2012)
Nəqliyyat kodu T
Telefon kodu +372 7
İnternet saytı http://www.tartu.ee/?lang_id=5

Tartu (est. Tartu, alm. Dorpat, Dörpt; 1030122418931918-ci illərdə Юрьев, в 1224—1893-ci ildə Дерпт) - Estoniyanın şəhəridir. Emayıgi çayının sahilində yerləşir. Tallindən sonra Estoniyanın 2-ci böyük şəhəridir. Tartu şəhəri hələ b.e. V əsrindən «Tarbatu» (est. tarvas — «tur, ibtidai buğa və ya öküz») adında estlərin yaşayış məntəqəsi kimi tanınırdı. Şəhər tarix boyunca Qədim Rus dövlətinin, Novqorod respublikasının, Livoniya ordeninin, Reç Pospolitanın, İsveç Krallığının, Rusiya İmperiyasının və SSRİ-nin tərkibində olmuşdu, buna görə də şəhərin bir çox variantda adı var.

Əhali[redaktə]

1990–2009-ci illər arası Tartu əhalisi.

1825 1833 1840 1847 1856 1863 1867 1881 1897
8450 10020 12185 12914 14386 21014 29974 42308
1922 1934 1939 1959 1970 1979 1989 2000 2011
50342 58876 60281 74263 90459 104518 113977 98695 97600

Əhalinin etnik tərkibi[redaktə]

Əhali 1867 1881 1897 1922 1934
faiz % faiz % faiz % faiz % faiz %
Ümumi 21014 100 29974 100 42308 100 50342 100 58876 100
estonlar 9720 46,3 16526 55,4 29039 68,6 42459 84,5 51559 87,6
almanlar 8907 42,4 10486 35,2 7020 16,6 3210 6,4 2706 4,6
ruslar 1866 8,9 1818 6,1 3689 8,7 2570 5,1 2640 4,5
digərlər 521 2,5 1144 3,8 2560 6,1 2103 4,2 1971 3,3
Əhali 1970< 1979 1989 2000 2010
faiz % faiz % faiz % faiz % faiz %
Ümumi 90459 100 104381 100 113420 100 101169 100 97600 100
estonlar 68129 75,3 77597 74,3 82031 72,3 80397 79,5 79700 81,7
ruslar 18009 19,9 21530 20,6 24604 21,7 16245 16,1 14340 14,7
ukraynalılar 1277 1,4 1685 1,6 2639 2,3 1239 1,2 891 0,9
finlər 1220 1,4 1271 1,2 1275 1,1 1073 1,1 706 0,7
beloruslar 551 0,6 749 0,7 1088 1,0 490 0,5 355 0,4
digərlər 1273 1,4 1549 1,5 1783 1,6 1725 1,7 1608 1,6

İqlim[redaktə]

Tartu üçün aylıq orta temperatur və çöküntü
Yan Fev Mar Apr May İyn İyl Avq Sen Okt Noy Dek
Max. Temperatur (°C) -4,8 -3,9 0,8 8,4 15,7 19,3 20,7 19,5 14,0 8,6 2,0 -2,3 Ø 8,2
Min. Temperatur (°C) -9,6 -9,4 -5,3 0,3 6,0 10,3 11,9 11,2 7,3 3,1 -1,6 -6,7 Ø 1,5
Yağıntı (mm) 29 23 26 34 53 61 71 86 65 53 48 40 Σ 589
Günəşli saatlar (s/g) 1,2 2,3 4,3 6,0 8,4 9,5 8,5 7,0 4,6 2,8 1,0 0,8 Ø 4,7
Yağışlı günlər (g) 8 7 7 7 8 9 10 11 11 11 11 11 Σ 111
Nisbi rütubət (%) 85 84 79 72 68 73 77 80 84 85 89 88 Ø 80,3
T
e
m
p
e
r
a
t
u
r
-4,8
-9,6
-3,9
-9,4
0,8
-5,3
8,4
0,3
15,7
6,0
19,3
10,3
20,7
11,9
19,5
11,2
14,0
7,3
8,6
3,1
2,0
-1,6
-2,3
-6,7
Yan Fev Mar Apr May İyn İyl Avq Sen Okt Noy Dek
A
t
m
o
s
f
e
r

ç
ö
k
ü
n
t
ü
s
ü
29
23
26
34
53
61
71
86
65
53
48
40
  Yan Fev Mar Apr May İyn İyl Avq Sep Okt Noy Dek


Mənbə: fehlt

Memarlıq abidələri[redaktə]

St. John's Church, Tartu, June 2012.jpg Tartu St Johns church interior.jpg

Partnyorlaşmış şəhərlər[redaktə]

Web links[redaktə]

VikiAnbarda Tartu ilə əlaqəli mediafayllar var.