Tatlar
| Yaşadığı ərazilər | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||||
| Dili | ||||||||||||
| Dini | ||||||||||||
| Qohum xalqlar | ||||||||||||
Tatlar — Azərbaycanın əsasən Quba və Xaçmaz rayonlarında yaşayan azsaylı xalqdır. Bəzi tədqiqatcıların fikrincə, Xəzər dənizinin qərb sahili boyunca Abşerondan Dərbəndədək məskunlaşmış tatlar buraya kocurulmuş qədim iranlıların qalıqlarıdır və onlar, hec şubhəsiz, Şirvan ərazisinin ən qədim etnik təbəqələrindəndir.[3] Qədim mədəniyyətə sahib olan bu xalq Qubanın və ətraf rayonların inkişafında çox mühüm rol oynamışdır. Tatların yaşadığı ərazilər Azərbaycanın ən mühüm hərbi-strateji əhəmiyyətə malik yerləridir.
Mündəricat |
[redaktə] Tarixi
Tarixi məlumata görə bu qədim xalq təqribən 1500 il bundan qabaq Sasani işğalları zamanı Azərbaycan ərazisinə köçürülmüşdür. Buna görə də bu xalq əhali arasında "tat", yəni "yad" kimi adlandırılmışdır. 7-ci əsrdə ərəblərin Azərbaycanı tutmasından sonra tatlar tədricən islam dinini qəbul ediblər. Tatların əcdadları indiki İran İslam Respublikasında yaşamış siyasicit tayfası olmuşdur. Bundan başqa talışlar, lahıclar, dağ yəhudiləri və s. xalqlar da bu qədim xalqın – ari tayfalarının davamçılarıdır.
[redaktə] Dil
Dilləri tat dili adlanır və pəhləvi dilləri qrupuna aiddir.
[redaktə] Din
Tatların dini İslam dinidir və əksəriyyəti sünnidir.
[redaktə] Məskunlaşma
Azərbaycan dilində danışan tatlar əsasən Bakıda, Şamaxı, Quba və Dərbənd rayonlarında sıx tarixi olaraq məskunlaşıblar. Hal-hazırda Azərbaycan Respublikasından kənarda - Rusiya Federativ Respublikasında ,Qazaxıstanda , Qırğızıstanda da müsəlman tatlar yaşayır .
[redaktə] Rəsmi statistika
| Yaşayış məntəqəsi | 1999[4] | 2009[1] |
|---|---|---|
| Sumqayıt | y. | 96 |
| Abşeron rayonu | y. | 10 |
| Hacıqabul rayonu | y. | 30 |
| Şabran rayonu | 5 | 1,766 |
| Şamaxı rayonu | y. | 6 |
| Quba rayonu | 1,088 | 13,880 |
| Siyəzən rayonu | 42 | y. |
| Xaçmaz rayonu | 8,853 | 9,108 |
| Xızı rayonu | y. | 5 |
| Bütün ölkə üzrə | 10,922[5] | 25,200[1] |
[redaktə] Mədəniyyət
Çox böyük mədəni irsə sahibdirlər. Çox qədim dövrlərdən inkişaf etməkdə olan Quba-Qafqaz xalçaçılığında tatların böyük rolu olmuşdur.
[redaktə] Tanınmış şəxsiyyətlər
[redaktə] İstinadlar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Population statistics of Eastern Europe:Ethnic composition of Azerbaijan by 2009 census
- ↑ Всероссийская перепись населения 2010. Национальный состав населения РФ 2010
- ↑ Aşurbəyli S. Şirvanşahlar dövləti (VI –XVI əsrlər). Avrasiya press, Bakı 2006, s. 27
- ↑ Population statistics of Eastern Europe
- ↑ The United Nations Statistics Division :27.01.1999 census of Azerbaijan
- ↑ Youtube.com:Nadir Qafarzadənin Türkiyəyə münasibəti: Q.Nadir sitat-...Mən Azərbaycanlıyam -Dağlı balasıyam .
