Teymur bəy Bayraməlibəyov
| TEYMUR BƏY BAYRAMƏLİBƏYOV | |
| Teymur bəy Bayraməlibəyov | |
 |
|
| Doğum tarixi: | 22 avqust 1862-ci il |
|---|---|
| Doğum yeri: | Yeddioymaq kəndi, Masallı rayonu |
| Vəfatı: | 2 sentyabr 1937-ci il (75 yaşında) |
| Vəfat yeri: | Bakı şəhəri |
Teymur bəy Bayraməlibəyov müəllim, Zаqаfqаziyа (Qоri) Müəllimlər Sеminаriyasının məzunu, tarixçi
[redaktə] Həyatı
Teymur bəy 1862–ci il avqustun 22-də Lənkəran qəzasının Yeddioymaq kəndində andan olmuşdur. Bayraməlibəyovlar nəslinin kökü I Şah Abbasın hakimiyyəti illərinə gedib çıxır. Onlar məşhur Şahsevənlar nəslinə mənsub olmuş və XVI əsrin sonlarınd Muğana köçmüşlər. Mollaxana təhsili nəticasində ərəb və fars dillərinə yiyələnən Teymur bəyin xüsüsi istedadı, geniş mütaliəsi ailəsinin yaxın adamlarının diqqətindən yayınmır. Qardaşının təklifi ilə Teymur Lənkəranda ikisinifli rus məktəbinə gedir. Yerli ziyalılar belə bir istedadlı gəncin yetişməsinə kömək etməyə başlayırlar. O, Tiflisdə yenicə açılmış feldşerlik məktəbinə təhsil almağa göndərilir. O, burada öz şəxsi hesabına deyil, Bakı torpaq Şöbəsinin xərci ilə oxuyurdu. Burada olduğu illərdə Qori Müəllimlər Seminariyasında Azərbaycan Şöbəsi fəaliyyətə başlayır. Teymur bəy böyük məhəbbətlə öz sənədlərini buraya verir və 1879-cu ildə seminariyanın Azərbaycan şöbəsinə daxil olur. O bu seminariyaya daxil olan ilk 3 Azərbaycanlıdan biri idi. Onunla yanaşı Şuşadan S.Vəlibəyov, Naxçıvandan isə M.Xəlilov ilk üçlüydə yer alırdılar.O Qori Seminariyasını bitirdikdən sonra Lankarand rus məktəbində dərs deməyə başlayır. O, həmçinin əsrin 80-ci illərinin sonlarından başlayaraq 1916-cı ilədək müntəzəm olaraq o zaman Bakıda rus dilində çıxan Kaspi qəzetində Lənkəran qəzetinin bölgə müxbiri kimi çıxış etmişdir. Əhməd bəy Ağayev, Əli bəy Hüseynzadə, H.Zərdabi və digərləri ilə yanaşı o da tez-tez bu qəzetdə çıxış edirdi.
O, topladığı şifahi ədəbiyyat nümünələrini Tiflisdə nəşr olunan "Sbornik Materialov dlya opisaniya mestnostey i plemen kavkaza" (SMOMPK məcmusuna da göndərirdi. Teymur bəy qadınların təhsil almasına böyük önəm verirdi. 1907 –ci ildə onun ciddi səyi nəticasində Lankəranda Ünas (Qızlar ) məktəbi açılmışdır. Daha sonralar atası Teymurun davamçısı olan Məryəm xanım həmin məktabin müdiri və davamçısı olmuşdur. Teymur bəyin nüfuzu və təşkilatçılıq qabiliyyəti Müsavat partiyasının lideri M.Ə.Rəsulzadəninn diqqətini cəlb etmişdi. Rəsulzadə onunla yaxın əlaqəlar yaratmışdı. 1917-ci ildə M.Rəsulzadə Lənkərana gəlir. İlk dəfə olaraq Lənkəranda Müsavatın yerli şöbəsi yaradılır. Bayraməlibəyov yekdilliklə şöbənin sədri seçilir. O, tezliklə Lənkəranda güclü təşkilat yaratmağa nail olur. Təsadüfi deyil ki, o qəzada baş verən bütün hadisələrə müdaxilə edirdi. Denikinçilərin Lənkəranda törətdiyi azğınlıqlara etiraz əlaməti olaraq Teymur bəy 1918-ci ilin noyabrında Bakıya gələrək Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin xarici işlər naziri, bir qədər sonra isə ingilis generalı Tomsonla görüşərək yaranmış vəziyyətlə əlaqədar təsirli tədbirlər görülməsini tələb etmişdi. Rusiyanın Azərbaycanı işğal etməsi ilə əlaqədar Lənkəranda Musavatın fəaliyyəti dayanır. Sonra O, Bakıya köçür və burada 67№-li məktəbdə müəllim işləyir. Onun yaradıcılığında çoxsaylı əfsanə və rəvayətlərin toplanması mühüm rol oynamışdır. O Azərbaycanın ilk folklorşğnas alimi olmuşdur.
Azərbaycanın görkəmli ziyalısı Bayraməlibəyov 1937-ci il sentyabrın 2-də Bakıda vəfat etmişdir.
