Traktorsazi (futbol klubu, Təbriz)

Traktorsazi (Təbriz)
Klubun tam adı
Rəngləri
Ləqəbi	Al Qurtlar (Qırmızı Qurdlar) Tirəxtur Tıraxtur
Yaranma tarixi	1970
Stadionu	Təbrizin Səhənd stadionu (Yadqari İmam)
Tutumu	80,000
Prezidenti	Məhəmməd Hüseyn Cəfəri
Baş məşqçisi	Əmir Qalanoyi
Liqa	İran milli futbol çempionatı
Mövsüm	2011-2012
Sıra	2ci
Rəsmi vebsaytı
Ev 　 Səfər

Traktorsazi — Güney Azərbaycanın Təbriz şəhərinin İran milli futbol çempionatında iştirak edən ən əski futbol komandası. Klubun sponsoru Təbrizin ən böyük zavodlarından biri olan Traktor zavodudur. Bu klub öz tarizində Kərim Baqiri, Sirus Din Məhəmmədi, Hüseyn Xətibi, Rəsul Xətibi və s. kimi məşhur futbolçuları tərbiyət etmişdir.

"Traktorsazi" azarkeşləri

Təbrizdə "Traktorsazi" ilə "Sepahan" arasındakı oyuna tamaşa etməyə (aprel 2011) stadionun tutumundan artıq tamaşaçı gəlmişdir

"Traktorsazi"nin azarkeşləri İran futbol klubları azarkeşləri arasında ən çılğınları sayılırlar. Hazırda bu klub İranda yaşayan türklərin kimlik mübarizəsinin simvollarından birinə çevrilib. Klubun azarkeşləri sevimli komandalarına hətta səfər oyunlarında da rəqib komandanın stadionuna axışmaqla böyük dəstək olurlar. Xüsusilə, Tehranın "İstiqlal" və "Persepolis" futbol komandaları ilə səfər oyunlarında Tehranın 100 minlik stadionuna toplaşan azarkeşlərin ən azı yarısı "Traktorsazi"ni alqışlayır.

İranda futbol stadionuna tamaşaçı toplamaq rekordu da "Traktorsazi"yə məxsusdur: İranın yüksək futbol liqasının oyunları çərçivəsində "Traktorsazi"nin Təbrizin doğma Səhənd stadionunda Şirazın "Muqavimət Sipası" komandasına qarşı keçirdiyi oyuna stadionun tutumundan daha artıq azarkeş gəlib və bəzi mənbələrə görə sayı 110000-150000 arası olan bu azarkeşlər öz doğma komandalarına hətta ətrafdakı təpələrin üzərinə çıxaraq azarkeşlik ediblər. 2011-ci ilin aprel ayında da Səhənd stadionunda "Traktorsazi" və "Sepahan" arasındakı oyuna baxmağa gələn azarkeşlərin sayı stadiounun tutumundan çox olub və oyunun başlanmasına bir neçə saat qalmış Təbrizin radio və televiziyası azarkeşlərə stadionda boş yer olmadığına görə ora getməməyi məsləhət görüb. "Traktorsazi" İran milli futbol çempionatının yüksək liqasının 2010-2011-ci il mövsümündə ən güclü azarkeş dəstəyinə malik komandası olub. . Orta hesabla Təbrizin Səhənd stadionuna bu komandanın hər oyununa tamaşa etmək üçün 60000 azarkeş toplaşır.

"Traktorsazi"nin qadın azarkeşləri

"Traktorsazi"nin qadın azarkeşi

İranda qadınlara futbol oyunlarına tamaşa etmək üçün stadiona getmək qadağandır. Bəhanə kimi stadionlarda kişi futbol azarkeşlərinin bəzən etikadan kənar ifadələr işlətməsi, şüarlar səsləndirməsi göstərilir. Ancaq "Traktorsazi" azarkeşləri İran futbol klubları azarkeşləri arasında həm də ən nizam-intizamlı azarkeşlər sayılırlar. Klubun qadın azarkeşləri stadiona girmək qadağası olduğuna görə sevimli komandalarının oyunlarına stadion ətrafındakı təpələrin üzərinə çıxaraq tamaşa edirlər. Amma bu ənənənin digər şəhərlərdə də yayılacağından təşvişə düşən polis son vaxtlar buna qarşı ciddi mübarizə aparır. Hətta komandanın bir neçə qadın azarkeşi həbs edilmiş və onlardan bir daha futbol oyunlarına tamaşa etmək üçün ətraf təpələrə qalxmayacaqları haqqında iltizam alındıqdan sonra azad buraxılmışlar.

"Traktorsazi" azarkeşlərinin şüarları

"Traktorsazi" azarkeşlərinin sevimli şüarlarından biri: "Türk dilində mədrəsə"

"Traktorsazi" azarkeşlərini bəzən İspaniyanın Kataloniya əyalətinin "Barselona" klubunun azarkeşləri ilə müqayisə edirlər. Katalan dili İspaniyada qadağan olunduqdan sonra "Barselona"nın azarkeşləri bu komandanın hər ev oyununda doğma Kamp Nou stadionuna axışaraq katalanca milli şüarlar səsləndirməyə başlamışlar. Hazırda İran türkləri də həm "Traktorsazi"nin, həm də Təbrizin digər futbol klublarının — "Şəhrdari" və "Göstəriş Polad"ın ev oyunlarında stadionlarda milli şüarlar səsləndirirlər. "Traktorsazi"nin qələbə qazanmasından və ya məğlub olmasından asılı olmayaraq onlar sevimli komandalarını alqışlayırlar. Hətta komanda öz qapısından top buraxanda belə stadionda "Eybi yox! Eybi yox" sədaları eşidilir. "Traktorsazi" azarkeşlərinin tez-tez səsləndirdikləri bəzi şüarlar bunlardır:

• Yaşasın Azərbaycan!
• Yel yatar, tufan yatar, yatmaz Tirəxtur bayrağı"
• Azərbaycan var olsun, İstəməyən xar olsun!
• Azərbaycan yurdumuz, Tirəxtur bozqurdumuz!
• Türk dilində mədrəsə, Olmalıdır hər kəsə!

Tehranın "İstilazin" klubu ilə oyunda (26 fevral 2010) "Traktorsazi" azarkeşləri Xocalı soyqırımının qurbanlarını yad edirlər

Tehranda keçirilən oyunlarda bəzən Tehran klublarının azarkeşlərinin türklərə qarşı səsləndirdikləri irqçi şüarlara "Traktorsazi" azarkeşlərinin verdikləri cavabın nəticəsində Təbriz komandası cəzalandırlıb və ev oyunlarının bir neçəsini azarkeş dəstəyi olmadan, tamaşaçısız stadionda keçirməli olub.

"Traktorsazı" azarkeşləri həm Cənubi Azərbaycanın, həm də Azərbaycan Respublikasının problemlərini öz problemləri sayırlar. Stadionda Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsinin və ətraf rayonların ermənilər tərəfindən işğalına etiraz əlaməti olaraq tez-tez "Qarabağ bizimdir, bizim olacaq" şüarı səslənir. Əgər komandanın keçirdiyi oyunlar Qarabağda baş vermiş soyqırım günləri ilə üst-üstə düşürsə, şəhidlərin xatirəsi şüarlarla mütləq yad edilir.

Traktorsazi və Urmiya gölü

Traktorsazi azarkeşləri təkcə öz doğma komandalarını dəstəkləməklə kifayətlənməyib, Azərbaycanın bütün toplumsal problemlərinə öz münasibətlərini bildirməyə, haqsızlıqlara qarşı etiraz səslərini ucaltmağa çalışırlar. Hazırda belə problemlərdən biri Güney Azərbaycanın simvollarından biri sayılan Urmiya gölünün get-gedə qurumasıdır. "Traktorsazi"nin 2010-cu ildə keçirdiyi ev oyunlarından birində stadionda Urmu gölü səslənir, susuzam, haray, haray şüarı səsləndi. Bunun nəticəsi olaraq həmin il mart ayının 1-də Təbrizdən, Urmiyadan, Güney Azərbaycanın digər bölgələrindən olan yüzlərlə "Traktorsazi" azarkeşinin hər biri Urmiya gölünün üzərindəki körpüdən gölə bir qab su tökdü. Bundan sonra Urmiya gölünə gələn hər bir adam ciddi polis yoxlanışından keçirilir və bəzi məlumatlara görə bu günəcən bu kampaniyaya qoşulmaq istəyən 100-dən artıq "Traktorsazi" azarkeşi həbsdədir. 2011-ci ilin avqust ayında Urmu Gölünə su çatdırmaq layihəsinin İranın İslamı məclisində 2-təcili(2-foriyyətli) səs alabilməməyi, Güney Azərbaycanlılar, özəlliklə Tirəxtur yandaşları arasında ginə böyük bir etiraz dalğası yaratmaqla, bayis oldu 25 Avqust gecəsi oynanılan Azərbaycan derbisi, Tirəxtur və Bələdiyyə Spor yarışında, 50,000 dən artıq tamaşaçı Səhənd İstadionuna toplansın və Məclis əleyhinə Urmu Gölü can verir, Məclis onun qətlinə fərman verir kimi şuarlar verilsin.

Tirəxtur azarkeşləri Tehran da Urmu Gölü haqda da şuar evrirlər

Təbriz derbisindəki şədid etirazlardan sonra, Güney Azərbaycanın bir sıra şəhərlərində, o cümlədən Urmu və Təbrizdə Urmu gölünün qurumasına ardıcıl etiraz aksiyaları başlanır. Tirəxtur və Tehranın İstiqlal taxımının yarışı günü, 9.Sentyabr, 2011 da, Tehran və onun ətrafında yaşayan minlər güneyli, 100 min nəfərlik Azadi stadionuna sarı yola düşürlər. Bütün basqılara rəğmən 30 min nəfərdən artıq Tirəxtur azarkeşi stadionun içinə girir və minlər yandaşa da yol verilmir; ancaq stadiona daxil olabilənlər və öz sevdiyi klubu dəstəkləyib Urmu Gölü haqda da şuar verirlər. 40 yanlı yaralanır və yüzlər yanlı müvəqqəti olaraq tutuqlanır.

Bura Baxin

Traktorsazinin marşları

Traktorsazi İranda özünəməxsus marş və mahnıları olan ilk futbol klubudur. Bu marşlardan Barış Kor Qrupunun yazıb ifa etdiyi Yaşa, yaşa Tiraxtur mahnısı futbol klubu tərəfindən rəsmi marş kimi qəbul edilmişdir:

Yaşa, Yaşa Tiraxtur

Yaşa, yaşa Tiraxtur,
Daim yaşa, Tiraxtur!

Yurdumuzun iftixarısan,
Azər elinin qəhrəmanısan.

Yellər yatar, tufan yatar
Yatmaz Tiraxtur bayrağı.

Sök dağları, at qolları,
Arxandayıq biz Tiraxtur.

Sən canımız, sən eşqimiz,
Al qanımızsan Tiraxtur.

Traktorsazinin adı

Klub öz adını onun rəsmi sponsoru olan Təbrizin Traktor istehsal edən zavodunun adından götürmüşdür. İngiliscə "Tractor" sözünə təbrizlilər öz ləhcələrində "Tirəxtur" və ya "Traxtur" deyirlər. Bu səbəbdən də azarkeşlər öz sevimli komandalarını məhz Təbriz ləhcəsi ilə alqışlayırlar. Hətta azarkeşlər israrla klubun adının fars dilinə uyğun şəkildə "Traktorsazi" adlandırılmasına etiraz etmək için köynəklər və bayraqlarına "Tirəxtur" və ya "Traxtur" yazırlar, amma polislər azarkeşlərə əksər hallarda üzərinə "X" yazılmış bayraqlar və köynəklərlə stadiona daxil olmağa imkan vermirlər.

İran Çempionatında və Kubokunda

Mövsüm	Liqa	Yer	O	Q	H	M	VT	BT	Xal	Ölkə kuboku

Komandanın heyəti

? 2011 tarixinə olan məlumat:

Şəkil	Nömrəsi	Vətəndaşlığı	Mövqe	Adı	Təvəllüdü	Şəkil	Nömrəsi	Vətəndaşlığı	Mövqe	Adı	Təvəllüdü
	1		qapıçı	Abbas Məhəmmədi			14		müdafiəçi	Seyyid Mohsen Hüseyni
	2		müdafiəçi	Əmir Hüseyn Sadiqi			15		müdafiəçi	Fərdin Abidini
	3		müdafiəçi				16		müdafiəçi	Mustafa İkrami
	4		yarımmüdafiəçi	Əhməd Al-i Neymə			17		yarımmüdafiəçi	Flavio Emanuel Lopez
	5		hücumçu	Şıpeytim Arifi			18		müdafiəçi	Mustafa Həqqipur
	6		yarımmüdafiəçi	Mehdi Kiyani			19		müdafiəçi	Davud Danişdust
	7		müdafiəçi	Murtuza Əsədi			20		hücumçu yarımmüdafiəçi	Rodriqo Tosi
	8		yarımmüdafiəçi	Fərzad Aşubi			21		yarımmüdafiəçi	Mehrdad Nuri
	9		hücumçu	Anselmo Kardoso			22		hücumçu	Məsud İbrahimzadə
	10		hücumçu yarımmüdafiəçi	Joan Vilela			23		qapıçı	Əqil Etimadi
	11		hücumçu	Məhəmməd Həsən İbrahimi			24		yarımmüdafiəçi	Məhəmməd Lütfi
	12		qapıçı	Mehdi Sabiti			25		yarımmüdafiəçi	Məhəmməd Qalanoyi
	13		qapıçı	Mohsen Furuzan			28		yarımmüdafiəçi	Ehsan Hacsəfi

Komandanın keçmişində əməyi olanlar

Keçmişindəki məşhur futbolçular

• Kərim Baqiri ( – )
• Kərrar Casim (2009 – İyun 2011)
• Rəsul Xətibi (2010)
• Leonardo Pimenta (2009 – İyun 2011)
• Məhəmməd Nüsrəti(Məmməd Bara) (2009 – İyun 2011)

Əvvəlki baş məşqçiləri

• Məhəmməd Bəyati (1974–75)
• Hüseyn Fekri (1976–78)
• ? (1978–88)
• Hidayət Mahabadpour (1988–91)
• Vasili Qoca (Mar 1991-Mar 94)
• Ted Dumitru (Apr 1994-July 95)
• Vasili Qoca (25 July 1995-Dec 96)
• Məhəmməd Hüseyn Ziyayi (Jan 1997-July 97)
• Ted Dumitru (July 1997-Dec 97)
• Məhəmməd Hüseyn Ziyayi (Dec 1997-Jan 98)
• Boris Tibilov (Jan 1998-Mar 98)
• Məhəmməd Hüseyn Ziyayi (Mar 1998-July 98)
• Firuz Kərimi (July 1998-Mar 99)
• Səttar Nobəri (Mar 1999-May 99)
• Məhəmməd Hüseyn Ziyayi (June 1999-Sep 00)
• Riza Vətənxah (Oct 2000-June 1)
• Məhmud Yavəri (July 2001-Jan 02)
• Həsən Azərniya (Feb 2002)
• Əhəd Şıxları (Mar 2002-June 3)
• Vasili Qoca (July 2003-23 Dec 03)
• Həmid Əlidusti (Feb 2003-May 4)
• Məhəmməd Hüseyn Ziyayi (2004)
• Ernst Middendorp (8 July 2004-March 5)
• Fərşad Piyus (June 2005-16 May 07)
• Əliriza Purmənd (17 May 2007-June 7)
• Əhəd Şıxları (July 2007-June 8)
• Fəraz Kəmalvənd (July 2008- June 2011)
• Əmir Qalanoyi (June 2011-)

Hazırki rəhbərlik

Mövqe	Kadr
Prezident (Başqan)	Məhəmməd Hüseyn Cəfəri
Nəzarətçi	Həsən Azərniya
Baş məşqçi	Əmir Qalanoyi
Birinci məşqçi	Səttar Həmədani
İkinci məşqçi	Qulamriza Bağabadi
Texnik başqanı	Əmir Hacrizayi
Qapıçılar məşqçisi	Kərim Bustani
Bodibilding məşqçisi	Bəyaz Purməmi
Lojistik	Əhməd Əbhəran

Şəkillər

• 

  ياشاسين تيراختور

• 

  كيچيك قيز

• 

Xarici keçidlər

• Tirəxtur Yandaşlarının Portalı
• Tirəxtur yandaşlarının Facebook səhifəsi
• Tractorspor xəbər və bilgi saytı
• Rəsmi Sayt
• Tiraxturun bütün linkləri تيراختورلینک
• Traxtorçılar(Yandaşlar Portalı) تيراختورچیلار
• Traxtorçi(Yandaşlar Portalı)
• TractorFC(Yandaşlar Klubu)
• Trakhtorfans(Yandaşlar Portalı)
• Tiraxtur istiqlal Oyunu Tehran da, Jan 2010, Qol ve qol dan sonra ki Shadliq ve Mekzik Dalghasi
• Bir Klip
• Tiraxtur oyununda görüntü toplusu
• Video Toplusu – Tractor Sazi E Azerbaijan – The World's Most Popular Spectator Football Team (soccer)

Həmçinin bax

Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: تراختور فوتبول کلوبو