Verilənlər bazasının idarəetmə sistemləri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Verilənlər bazasının idarəetmə sisitemləri (VBİS) – birləşdirilmiş dilproqram təminatından ibarətdir ki, bunun vasitəsilə verilənlər bazası təşkil olunur. VBİS xüsusi proqram vasitələri olub, informasiyaların saxlanması və axtarışını avtomatlaşdırır.

VBİS tətbiqi xarakterinə görə fərdi və çoxistifadəli ola bilər.

  • Fərdi VBİS – bir kompüterdə işləyən lokal verilənlər bazasını təşkil etməyə imkan verir.
  • Çoxistifadəçi VBİS klient-server arxitekturasında informasiya sistemi təşkil etməyə imkan verir.

VBİS-nə aiddir: Paradox, dBaze, FoxPro, Microsoft Accesss, Microsoft SQL Server, İnterBaze, Oracle və s.

VBİS-nin yerinə yetirdikləri əməliyyatlar:


VBİS arxitekturası[redaktə]

Bir VB ilə bir-neçə istifadəçi işləyə bilər. Bunun üçün şəraitdən asılı olaraq VB-nın arxitekturası seçilir:

  • Lokal arxitektura – həm proqram, həm də VB bir kompüterdə yerləşir.
  • Fayl-server arxitekturacı – VB xüsusi ayrılmış güclü kompüterdə (serverdə) yerləşir, personsl kompüterlər ona lokal şəbəkə vasitəsilə birləşdiriliblər. Bu kompüterlərdə klient proqramlar qurulublar. Mənfi cəhəti – klientlərdən birində yerləşən proqram hər-hansı cədvəllə işini qurtarmayınca, digər proqramlar bu cədvələ müraciət edə bilməzlər.
  • Klient-server arxitekturacı – serverdə həm VB saxlanılır, həm də VBİS proqramı işləyir. Cədvəllə eyni zamanda istənilən sayda istifadəçilər işləyə bilərlər, lakin konkret yazının dəyişdirilməsi yalnız birinə icazə verilir. Mənfi cəhəti – etibarlılığı çox yüksək deyil. Server sıradan çıxarsa, bütün iş dayanır.
  • Paylanmış arxitektura – şəbəkədə bir-neçə server fəaliyyət göstərir və effektivliyi artırmaq məqsədilə VB-nın cədvəlləri bu serverlər arasında paylanıblar. Hər bir serverdə VBİS-nin surəti işləyir. Xüsusi proqramlar (server əlavələri) istifadə olunur. Mənfi cəhəti yaradılmasının mürəkkəb və bahalı olması, server kompüterlərinə yüksək tələbatın olması.
  • İnternet-arxitekturacı – VB və VBİS-nə müracıət standart protokol üzrə veb brauzerlərdən (veb səyyahlardan) yerinə yetirilir. Xüsusi klient proqramları işləmək lazım gəlmir.

Həmçinin bax[redaktə]

Keçidlər[redaktə]