Vsevolod Qarşin

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Qarşin Vsevolod Mixayloviç (2 fevral 1855-1888)—rus yazıçısı.

Həyatı[redaktə]

Vsevolod Qarşin 1855-ci il fevralın 2-də dünyaya gəlib. Bu zaman Krım müharibəsi gedirdi və sonralar onun eĢitdiyi nağıllar bu müharibənin iĢtirakçısı olmuĢ atasının zabit dostları ilə bölüĢdükləri xatirələri idi. Müharibənin dəhĢətli və eyni dərəcədə maraqlı olan epizodlarını gələcək yazıçı həyəcanla dinləyir, yenicə bitmiĢ müharibənin təlatümlü xatirələri onun qəlbini sarırdı. UĢaqlıqdan sərbəst, daha doğrusu, özbaĢına böyüyən kiçik QarĢinin kitablarla tanıĢlığı 5-6 yaĢlarından baĢlayır. Nəzarətsiz bu balaca oxucunun mütaliəsi uĢaq kitabları yox, Hüqo, Jukovski, Qoqol, PuĢkin, ÇernıĢevski, evdə illərlə yığılıb qalmıĢ abunə olduqları jurnallar idi. Yazıçı körpə çağlarındakı bu kimsəsiz, lakin mənalı, azad günləri xatırlayıb yazırdı: Lermontovun "Zəmanəmizin qəhrəmanı" əsərini oxuyurdum, bir Ģey anlamasam da, "Bela" hekayətini dərk edir, ağlayırdım. Dərk etdiyi isə ürək sıxan Ģeylər idi: anası böyük uĢaqlarının müəllimi P.Zavadski ilə qaçmıĢdı. Bu əxlaq faciəsi ilə uĢaq elə uĢaqlıqdan bir tərəfdən odlu məhəbbət (ehtiras deyə bilərik), digər tərəfdən isə öldürücü bir ailə nifrətinin Ģahidi olmuĢdu. Bunlar onun psixologiyasına dərin təsir göstərdi. UĢaqlıqdan da heç üzü gülməzmiĢ. QarĢin Dağ-Mədən Ġnstitutunda oxuyarkən 1877-ci ildə Rusiyanın Türkiyəyə qarĢı təcavüzkar hərbi baĢlayır. Serb çaxnaĢmaçılarını çoxdan dəstəkləyən çar 1877- ci il aprelin 12-də Türkiyəyə müharibə elan edir. Tələbə QarĢin "Slavyan qardaĢlarımızı Osmanlı zülmündən azad edək" kimi saxta, lakin müdhiĢ bu çağırıĢa uyan minlərlə Ģovinist ruhlu "Xristos divanələri"nə könüllülərə qoĢulub, Balkan cəbhələrinə gedir. Çox təəssüf ki, bu oyuncaq ideyaların əsiri olan əcaib, lakin güclü və mətin adamlar, onların bədii surətləri o dövr rus ədəbiyyatının gözəl, parlaq nümunələrində də görünür. Belə ədəbi qəhrəmanlar əslində baĢlarının bəlasını götürüb, "qardaĢ

Vsevolod Qarşin 1877-ci ildə könüllü olaraq Rusiya-Türkiyə müharibəsində iştirak etmişdir. "Dörd gün", "Qorxaq", "Sıravi əsgər İvanovun xatirələrindən" hekayələrində çarizmin istilaçı müharibələrini pisləmiĢdir. "Hadisə", "Rəssamlar", "Prinsip", "Qırmızı gül", "Nadejda Nikoloyevna", "Siqnal", "Ayılar", "Gecə", "GörüĢ" və s. əsərlərində ictimai zülmə, ədalətsizliyə qarĢı qəzəbli etiraz vardır. Əsərlərinin mövzsunu Ģəxsiyyətin faciəsi tutur. İntihar etmişdir.

İstinadlar[redaktə]

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]