Xücənd

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Xücənd (tacikcə: Хуҷанд) Tacikistanda bir şəhərdir. Suğd vilayətinin mərkəzidir. 19391992 rəsmi olaraq Leninabad adlanırdı. Düşənbədən sonra Tacikistanın ikinci ən iri şəhəridir. Sırdərya çayında, Fərqanə dərəsinin ağzında yerləşir. Əhalisini 2000-ci ildə 149 min sakin təşkil edirdi.

Tarixi[redaktə]

Qədim tarixçilərin yazılarına əsasən, e.ə. 329-cu ildə Makedoniyalı İsgəndər burada yunan şəhərciyi saldı. Şəhərciyin adı İsgəndəriyyə Esxati, yəni "Uzaq İsgəndəriyyə" idi. Yunanlar buranı skiflərə qarşı bir bastion kimi istifadə edirdilər. Makedoniya padşahlığının dağılışından sonra bu ərazi Yunan-Baxtər dövlətinin tərkibində idi. VIII əsrdə Xücənd ərəblər tərəfindən bərbad olunmuşdur. Sonralar monqol hücumları ilə qarşılaşmışdır. Orta əsrlərin sonunda Xücənd Xuqənd xanlığının tərkibinə girdi. 1866 Rusiya burada müvəkkilliyini təsis etdi, xanlığın muxtariyyatı ləğv olundu. 1929-cu ildə Tacikistan SSR-nın əmələ gəlməsi ilə onun tərkibinə girdi.