Xallıq İşbara Yabqu xaqan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Xallıq İşbara Yabqu xaqan
Old Turkic letter N1.svgOld Turkic letter G1.svgOld Turkic letter Q.svg Old Turkic letter A.svgOld Turkic letter R1.svgOld Turkic letter B1.svgOld Turkic letter SH.svgOld Turkic letter I.svg
Fars mənbələrində - بیژن
Qərbi Göytürk xaqanlığı X xaqanı
639 — 657
Sələfi: İşbara Teriş xaqan
Xələfi: Aşina Buçjen (Nuşibi)
Aşina Mişe (Tulu)
 
Milliyəti: Göytürk
Dini: Tenqriçilik
Vəfatı: 657(657-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Çanqan, Çin
Dəfn yeri: Ba çayının sahili
Sülalə: Aşina
Atası: Böri Şad
Uşaqları: Aşina Xiyun

Xallıq İşbara Yabqu xaqan - Nuşibilər tərəfindən dəstəklənən Qərbi Göytürk xaqanlığı xaqanı idi. Həm də son müstəqil xaqandır.

İlk illəri[redaktə]

Atası Qafqaz tudunu Böri şad idi. Yabqu titulunu 633-cü ildə Nişa Tulu xaqandan almışdı, Nuşibilərin fraksiyasının dəstəklədiyi biri idi. İrbis Şekuy xaqana qalib gəlmişdi.

Xaqanlığa gəlişi[redaktə]

639-cu ildə xaqan olmuşdu. Xaqanlığa gəldikdən sonra İşbara Teriş xaqanın ayırdığı Nuşibi aymaklarına teginlər təyin etmişdi: Asiqi Küyü Tegin, Qeşu Küye Tegin, Basayqan Dunşibo Tegin, Asiqi Nişu Tegin və Qeşu Çoban Tegin. Tulu aymaklarına isə çolar təyin etmişdi: Çumuqunli Ço, Xuluvu Kyüe Ço, Neşetidun Ço, Tuçişi Xeloşi Ço və Şunişi Çoban Ço.

Sonrakı illəri[redaktə]

Xaqanlığı əvvəl Tan sülaləsi ilə dost şəraitdə idarə edən xaqan getdikcə işğalçı siyasətə keçdi. Lakin tezliklə Çin sərkərdəsi Su Dinqfanq, Aşina Buçjen və Aşina Mişenin birləşmiş orduları qarşısında məğlub oldu. Əsir edilərək Çanqana gətirildi. Beləliklə Qərbi Göytürk xaqanlığı da süqut etdi.

Həmçinin bax[redaktə]