Xallıq İşbara Yabqu xaqan
Xallıq İşbara Yabqu xaqan        Fars mənbələrində - بیژن |
||
|
||
|---|---|---|
| 639 — 657 | ||
| Sələfi: | İşbara Teriş xaqan | |
| Xələfi: | Aşina Buçjen (Nuşibi) Aşina Mişe (Tulu) |
|
| Milliyəti: | Göytürk | |
| Dini: | Tenqriçilik | |
| Vəfatı: | 657-ci il Çanqan, Çin |
|
| Dəfn yeri: | Ba çayının sahili | |
| Sülalə: | Aşina | |
| Atası: | Böri Şad | |
| Uşaqları: | Aşina Xiyun | |
Xallıq İşbara Yabqu xaqan - Nuşibilər tərəfindən dəstəklənən Qərbi Göytürk xaqanlığı xaqanı idi. Həm də son müstəqil xaqandır.
İlk illəri [redaktə]
Atası Qafqaz tudunu Böri şad idi. Yabqu titulunu 633-cü ildə Nişa Tulu xaqandan almışdı, Nuşibilərin fraksiyasının dəstəklədiyi biri idi. İrbis Şekuy xaqana qalib gəlmişdi.
Xaqanlığa gəlişi [redaktə]
639-cu ildə xaqan olmuşdu. Xaqanlığa gəldikdən sonra İşbara Teriş xaqanın ayırdığı Nuşibi aymaklarına teginlər təyin etmişdi: Asiqi Küyü Tegin, Qeşu Küye Tegin, Basayqan Dunşibo Tegin, Asiqi Nişu Tegin və Qeşu Çoban Tegin. Tulu aymaklarına isə çolar təyin etmişdi: Çumuqunli Ço, Xuluvu Kyüe Ço, Neşetidun Ço, Tuçişi Xeloşi Ço və Şunişi Çoban Ço.
Sonrakı illəri [redaktə]
Xaqanlığı əvvəl Tan sülaləsi ilə dost şəraitdə idarə edən xaqan getdikcə işğalçı siyasətə keçdi. Lakin tezliklə Çin sərkərdəsi Su Dinqfanq, Aşina Buçjen və Aşina Mişenin birləşmiş orduları qarşısında məğlub oldu. Əsir edilərək Çanqana gətirildi. Beləliklə Qərbi Göytürk xaqanlığı da süqut etdi.
|
|
|
|---|---|
| I Göytürk xaqanlığı | Bumın xaqan · Qara İssıq xaqan · Muğan xaqan · Taspar xaqan · (Aşina Anluo) · İşbara xaqan · Baqa xaqan · Tulan xaqan |
| Şərq Göytürk xaqanlığı | Yami xaqan · Şibi xaqan · Çula xaqan · İllig xaqan · (Yicheng) |
| Jimi sistemi altındaki xaqanlar | Kilibi xaqan · Çebi xaqan · Aşina Nişufu · Aşina Funian |
| Qərb Göytürk xaqanlığı | İstəmi xaqan · Tarduş · Apa xaqan · Nili xaqan · Basıl Tegin · Taman xaqan · Şekuy xaqan · Tonq Yabqu xaqan · Bağatur xaqan · Si Yabqu xaqan · Nişa Tulu xaqan · İşbara Teriş xaqan · Yükük şad · İrbis Şekuy xaqan · Xallıq İşbara Yabqu xaqan |
| II Şərqi Göytürk xaqanlığı | İlteriş xaqan · Qapağan xaqan · İnel xaqan · Bilgə xaqan · Yiran xaqan · Tengri xaqan · Kutluk Yabqu xaqan · İlteriş xaqan · Ozmyş xaqan · Bomei-Tegin xaqan · (Kül Tigin) · (Tonyukuk) |
