Yalquzaq (roman)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Herman Hessenin bu romanı 1927-ci ildə yayımlanmışdır. Yalquzaq, Hermann Hesse'nin, cəmiyyətin dayaz dəyər mühakimələrinə və şəxsiyyətsiz, səthi həyatına uyğunlaşma təmin edə bilməyən bir insanı izah edən bir romanıdır. Hesse bu romanı üçün, 1961-ci ildə "(...) oxucularımızın çoxu Yalquzaq'ın əhvalatının insanı gəmirən bir xəstəlikdən və böhrandan söz etdiyini amma bütün bunların ölümə və yox olmağa deyil, tərsinə yaxşılaşmağa istiqamətli olduğunu anlarsa özümü xoşbəxt hiss edəcəyəm." demişdir.Yalquzaq, Hermann Hesse'nin köhnə egolarından biri olan baş fiqur Harry Haller'in dərin ruhi xəstəliyinin törədildiyi hekayədir. Haller öz şəxsiyyətinin hissələrə ayrılmasından yaranıb: insancıl, xalqa uyğun yanı ilə yalquzaq, yalnız, ictimai və mədəni hadisələri tənqid yanı bir-biriylə döyüşü halındadır və bu döyüşü davamlı Haller'in önünə bir maneə olaraq çıxmaqdadır.

Təxminən 50 yaşında olan Harry Haller 25 il əvvəl ziyarət etdiyi şəhərə on aylığına yerləşir. Bəhsi keçən bu müddətdə yeni, bir yoldaşının rəhbərliyində bir "təhsil müddəti" sayəsində qapıldığı dərin depressiyanın və cəmiyyətə duyduğu ikrahı öhdəsindən gəlir. Baş fiqurun əvvəlki həyatı yalnız çox qısa və söz arasında göstərilir: Haller alt təbəqə birisi olaraq yetişmişdir; şeir, musiqi və fəlsəfə ilə peşəsi lazımınca maraqlanmışdır, kitab yazıçısı, Mozart və Goethe mütəxəssisi olaraq önə çıxmışdır; onun pasifist görüşləri xalq arasında bilinməkdə idi. Bir çox dəfə qədərin açıq-aşkar silləsini həzm məcburiyyətində qalmışdır. Bir dəfə onun nüfuzuna və sərvətini itirmiş, digər dəfə arvadı ağlını itirib onu tərk etmişdir. Artıq daha çox tətminkarlık tapmayınca və daha çətin və çətin səfərlər mərhələsi başlayana qədər özünü işinə həsr etmişdir. Onunla ancaq "İşsiz, ailəsiz, yurtsuz" qaldığı və hələ yollarda olduğu bu səfərdən sonra qarşılaşmışıq. Haller'in şansdan yana təsviri şeir ya da musiqi sayəsində "sonsuz həzzi, həyatı, özündən keçməyi və üsyanı" daddığı sevinc saatlarıyla təyin və "Tanrını işini edərkən" gördüyü anlar Haller'i xoşbəxt etməkdə idi. Ətrafındakı populist nizamı gizlətməkdən və bu nizama zərər verdiyinə inandığı "Tanrıya aid qızıl bir izi" yenidən tapmağa həsrətdir. Sahib olduğu ruhlarının bir-biriylə qarşıdurmasından ötəri var ola bilmədiyi, Tanrıya aid bu dünyada əsərləri yer almaq üçün var gücüylə səy sərf edir.

İstinadlar[redaktə]