Yami xaqan
Yami xaqan       啓民可汗 Tolis xaqan     突利可汗 |
||
|
||
|---|---|---|
| 603 — 609 | ||
| Sələfi: | Tulan xaqan | |
| Xələfi: | Şibi xaqan | |
| Milliyəti: | Göytürk | |
| Dini: | Tenqriçilik | |
| Vəfatı: | 609-cu il Disyan |
|
| Ölüm səbəbi: | Xəstəlik | |
| Sülalə: | Aşina | |
| Atası: | Bağa xaqan[1] (bəzi mənbələrə görə İşbara xaqan[2]) | |
| Həyat yoldaşı: | Şahzadə Anyi Şahzadə Yiçenq |
|
| Uşaqları: | Şibi xaqan Çula xaqan İllig xaqan |
|
Yami xaqan - yaxud Çin titulu ilə 意利珍豆启民可汗 - Müdrik, sözü hər yerdə keçən, öndə gedən xaqan - Şərqi Göytürk xaqanlığının ilk xaqanıdır. Tulan xaqanın taxta keçməsindən sonra şimala köçərək Şərqi Göytürk xaqanlığının şərq bölgəsini idarə edən xaqanın ünvanı olan "Tuli xaqan" (Tölis-qaγan) titulunu istifadə etməyə başladı. Suy sülaləsinə heyət göndərərək qızlarıyla evlənmək istəyincə buna qarşı çıxan Tulan xaqan ilə arasında anlaşılmazlıq yaşandı. 597-ci ildə Şərqi Göytürkün bölünməsini istəyən Suy imperatoru Wen öz qızlarından şahzadə Anı ərə verdi verdi. 599-cu ildə Tulan xaqan, Qərbi Göytürk xaqanı Tarduş xaqan ilə ittifaq qurub Yami xaqana hücum etdi. Məğlub olan Yami beş atlı ilə Çinə sığındı. Wen, şahzadə Anının ölmüş olmasından dolayı başqa bir şahzadəsi olan Yiçenq ilə evləndirdi. 609-cu ildə xəstəlikdən öldü.
|
|
|
|---|---|
| I Göytürk xaqanlığı | Bumın xaqan · Qara İssıq xaqan · Muğan xaqan · Taspar xaqan · (Aşina Anluo) · İşbara xaqan · Baqa xaqan · Tulan xaqan |
| Şərq Göytürk xaqanlığı | Yami xaqan · Şibi xaqan · Çula xaqan · İllig xaqan · (Yicheng) |
| Jimi sistemi altındaki xaqanlar | Kilibi xaqan · Çebi xaqan · Aşina Nişufu · Aşina Funian |
| Qərb Göytürk xaqanlığı | İstəmi xaqan · Tarduş · Apa xaqan · Nili xaqan · Basıl Tegin · Taman xaqan · Şekuy xaqan · Tonq Yabqu xaqan · Bağatur xaqan · Si Yabqu xaqan · Nişa Tulu xaqan · İşbara Teriş xaqan · Yükük şad · İrbis Şekuy xaqan · Xallıq İşbara Yabqu xaqan |
| II Şərqi Göytürk xaqanlığı | İlteriş xaqan · Qapağan xaqan · İnel xaqan · Bilgə xaqan · Yiran xaqan · Tengri xaqan · Kutluk Yabqu xaqan · İlteriş xaqan · Ozmyş xaqan · Bomei-Tegin xaqan · (Kül Tigin) · (Tonyukuk) |
