Yami xaqan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Yami xaqan Old Turkic letter N1.svgOld Turkic letter G1.svgOld Turkic letter Q.svg Old Turkic letter I.svgOld Turkic letter M.svgOld Turkic letter Y1.svg
啓民可汗

Tolis xaqan Old Turkic letter N1.svgOld Turkic letter G1.svgOld Turkic letter Q.svg Old Turkic letter S2.svgOld Turkic letter L2.svgOld Turkic letter U.svgOld Turkic letter T2.svg
突利可汗
Şərqi Göytürk xaqanlığının I xaqanı
603 — 609
Sələfi: Tulan xaqan
Xələfi: Şibi xaqan
 
Milliyəti: Göytürk
Dini: Tenqriçilik
Vəfatı: 609(609-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Disyan
Ölüm səbəbi: Xəstəlik
Sülalə: Aşina
Atası: Bağa xaqan[1] (bəzi mənbələrə görə İşbara xaqan[2])
Həyat yoldaşı: Şahzadə Anyi
Şahzadə Yiçenq
Uşaqları: Şibi xaqan
Çula xaqan
İllig xaqan


Yami xaqan - yaxud Çin titulu ilə 意利珍豆启民可汗 - Müdrik, sözü hər yerdə keçən, öndə gedən xaqan - Şərqi Göytürk xaqanlığının ilk xaqanıdır. Tulan xaqanın taxta keçməsindən sonra şimala köçərək Şərqi Göytürk xaqanlığının şərq bölgəsini idarə edən xaqanın ünvanı olan "Tuli xaqan" (Tölis-qaγan) titulunu istifadə etməyə başladı. Suy sülaləsinə heyət göndərərək qızlarıyla evlənmək istəyincə buna qarşı çıxan Tulan xaqan ilə arasında anlaşılmazlıq yaşandı. 597-ci ildə Şərqi Göytürkün bölünməsini istəyən Suy imperatoru Wen öz qızlarından şahzadə Anı ərə verdi verdi. 599-cu ildə Tulan xaqan, Qərbi Göytürk xaqanı Tarduş xaqan ilə ittifaq qurub Yami xaqana hücum etdi. Məğlub olan Yami beş atlı ilə Çinə sığındı. Wen, şahzadə Anının ölmüş olmasından dolayı başqa bir şahzadəsi olan Yiçenq ilə evləndirdi. 609-cu ildə xəstəlikdən öldü.


  1. zh:s:资治通鉴/卷178
  2. zh:s:資治通鑑/卷175