Yerəruyk bazilikası
| Yerəruyk bazilikası | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||
| Ölkə | Qərbi Azərbaycan (indiki Ermənistan) | |||||||
| Bölgə | Agin | |||||||
| Yerləşdiyi ərazi | Şörəyel mahalı | |||||||
| Əsası qoyulub | IV - V əsrlər | |||||||
| Din | Xristianlıq | |||||||
Yerəruyk monastırı – Qərbi Azərbaycanda (indiki Ermənistan respublikası), Şörəyel mahalının Agin rayonu ərazisində, Arpaçay çayının sol sahilində qədim türk [1] [2] məbədi.
Məbədin bütün yan divarları salamat qalmış, lakin tavanı, üçnefli zalın arakəsmələri və s. tikililər uçub dağılmışdır. Tədqiqatçılar yekdil olaraq məbədin bölgədə xristianlığın ilk çağlarına aid olması və onun IV – V yüzillərdə tikilməsi qənaətindədirlər. [3]
Məbəd erkən orta əsrlər alban bazilikaları, xüsusilə Azərbaycan respublikasının Qax rayonu ərazisindəki Qum bazilikası ilə xeyli oxşar xüsusiyyətlərə malikdir. Yerəruyk monastırının yerləşdiyi ərazi tarixən türk boylarının anayurdu olmuşdur. Şörəyel // Şirək – el adı da bu yerlərin qədim sakinləri olan şirak türk tayfasının adı ilə bağlıdır. [4]
Məbədin yerləşdiyi əraziyə ermənilərin ilk kütləvi axını XIX yüzilin əvvəllərində bölgənin Çar Rusiyası tərəfindən işğalından sonra başlamışdır.[5]
Abidə 25 avqust 1995-ci ildə Ermənistandakı xristian abidəsi kimi UNESCO-nun Ümumdünya İrsinin Sınaq Siyahısına salınmışdır.[6]
[redaktə] Şəkillər
 |
 |
 |
|||
[redaktə] İstinadlar
- ↑ Ə. Ələkbərli – Qərbi Azərbaycan abidələri, Bakı, Nurlan, 2007, səh 82 – 83
- ↑ Ə. Ələkbərli – Qədim türk-oğuz yurdu – "Ermənistan", Bakı, 1994, səh 162 – 166
- ↑ М. Арутунян, С. А. Сафарян – Памятники армянского зодчества, Москва, 1951, ст 35 – 36
- ↑ Q. Qeybullayev – Azərbaycan türklərinin təşəkkülü tarixindən, Bakı, ADN, 1994, səh 94 - 97
- ↑ Ə. Ələkbərli – Qədim türk-oğuz yurdu – "Ermənistan", Bakı, 1994, səh 25 - 28
- ↑ The basilica and archaeological site of Yererouk (#)
 Tarixi Azərbaycan ərazisindəki xristian məbədləri  |
||
|---|---|---|
| Azərbaycan | Aleksandr Nevski Başkilsəsi (Bakı) • Müqəddəs Qriqori kilsəsi • Müqəddəs Mürdaşıyan Zənənlər Kafedralı • Mixayil Arxangel kilsəsi • Bakirə Məryəmin Məsum Hamiləliyi şərəfinə kilsə • Xilaskar kilsəsi • Nicatverən Məsih kilsəsi • Müqəddəs Xilaskar İsa kafedralı • Gəncəsər monastırı • Avey kilsəsi • Anahit kilsəsi • Quşçu məbədi • Kürmük kilsəsi • Kiş kilsəsi • Ağoğlan monastırı |  |
| Qərbi Azərbaycan İndiki Ermənistan |
Aselişad monastırı • Ağaçin məbədi • Ağtala monastır kompleksi • Avan bazilikası • Gərni məbədi • Göy Mələkləri məbədi • Kasax bazilikası • Məsdərə kilsəsi • Nərədüz • Sənain məbədi • Şirvancıq məbədi • Saqakat kilsəsi • Uzunlar məbədi • Yenivəng məbədi • Yerəruyk bazilikası | |
| Borçalı (indiki Gürcüstan) |
Keşikçi məbədi • Səkkiz-ayaq məbədi | |
