Yezid ibn Məzyəd

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Yezid ibn Məzyəd
Ərəb Xilafətinin AzərbaycanƏrməniyyə hakimi
 799801
Xələfi: Xalid ibn Yezid
 
Milliyəti: ərəb
Vəfatı: 801
Bərdə
Sülalə: Məzyədilər
Uşaqları: Oğulları: : Əsəd ibn Yəzid
Məhəmməd ibn Yəzid

Yəzid ibn MəzyədƏrəb Xilafətinin ƏrməniyyəAzərbaycanda hakimi, sonradan Şirvanşah rütbəsi qəbul edərək müstəqil Şirvanşahlar dövlətinin əsasını qoymuş Məzyədilər sülaləsinin banisi.

Fəaliyyəti[redaktə]

Xəlifə Harun ər-Rəşidin ƏrməniyyəAzərbaycana hakim təyin etdiyi Əli ibn İsa ibn Məhana qarşı müxtəlif şəhərlərdə üsyanlar verirdi. Yəquibnin Qeyd edir ki, "buraya gələn Əli özünü pis apardı, buna görə də Şirvan əhli onun əleyhinə üsyan qaldırdı və ölkədə çaxnaşma düşdü".[1] Belə olduqda xəlifə 799 – cu ildə yenidən Yəzid ibn Məzyəd əş Seybanini Ərminiyyə və Azərbaycana hakim təyin etdi. O, üsyanı yatırtdı və ölkədə qaydaqanun yaratdı. [2]

Yəzid Şirvanşah Məzyədilər sülaləsinin banisi və xilafətin məşhur sərkərdələrindən biri idi. O, h.185 (801)-ci ildə Bərdədə ölmüş və orada da dəfn olunmuşdur. Mənbə onun ölümünün təfərrüatını belə nəql,edir: "Söyləyirlər ki, bir qonaqlıqda ona gözəl bir qız bağışlayırlar. O, məclisi tərk edərək qızla intim əlaqəyə girir və onun ağuşunda ölür. Bu, Bərdədə olmuşdur..." [3] Numizmatik məlumatlara görə, Yəzid ölümündən sonra onun oğulları Əsəd ibn Yezid, Məhəmməd ibn Yezid [4]. və xəlifənin h.205 (802)-ci ilə qədər bir-birinin ardınca Azərbaycana, Arrana, Ərməniyyəyə təyin etdiyi bir sıra əmirlər hakimiyyət sürmüşlər.

İstinadlar[redaktə]

  1. S. Aşurbəyli – Şirvanşahlar dövləti, Bakı, 2007, səh 63
  2. Əl-Yəqubi, s.12, ərəb mətni, s.8
  3. Mинopcкий. Иcтopия Шиpвaнa, c.44
  4. Пaxoмoв. Moнeты Aзepбaйджaнa, вып.II, c.96-99