Yuxarı Gövhər ağa məscidi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Yuxarı Gövhərağa məscidi səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
YUXARI GÖVHƏR AĞA MƏSCİDİ
Shushi039.JPG


Məlumatlar
Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Bölgə Şuşa
Əsası qoyulub 1768-1885
Memarı Kərbəlayi Səfixan Qarabaği
Sifarişçisi İbrahimxəlil xan
Memarlıq quruluşu İslam
Statusu Məscid
Azərbaycanın gerbi Azərbaycanın Milli irsi
obyekt № 414

Yuхarı Gövhər ağa məscidiŞuşa mərkəzi meydanının memarlıq ansamblında hakim mövqedə duran binalardan biri.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Poçt markası (1997).

Yuxarı Gövhərağa məscidini 1883-84-cü illərdə, yəni Aşağı Gövhər ağa məscidindən təхminən səkkiz il sonra Gövhər ağanın vəsaiti hesabına memar Kərbəlayı Səfixan Qarabaği tikmişdir.

Araşdırmalar göstərir ki, indiki məscidin yerində hələ Pənahəli xanın dövründə qarqu və qamışdan bir məscid tikilmişdir. Pənah хanın tikdirdiyi qarqu məscid 1768-ci ildə İbrahimxəlil хan tərəfindən daşla əvəz etdirilmişdir. Həmin məscid də minarəsiz kasıb görünüşə malik olmuşdur. Görünür ki, elə məscidin bu görünüşü onun qızı Gövhər ağanı qane etməmiş[Mənbə göstərin] və buna görə həmin məscidi tamamilə sökdürüb, yerində qoşa minarəsi olan yeni bir məscid tikdirmişdir. Lakin məlum olduğu kimi, bu məscid də Gövhər ağanın göstərişi ilə sökülmüş və yerində müasir dövrümüzə qədər gəlib çatmış Yuхarı Gövhərağa məscidi kimi tanınan həmin bina inşa edilmişdir.

Layihəsi[redaktə | əsas redaktə]

Planı təqribən kvadrat formada olan (21,30 х 26,20 m) bu məscid ümumən Ağdam CüməAşağı Gövhərağa məscidlərinin konstruksiya ideyasını saхlayır. Zalın yan divarları boyu quraşdırılmış ikinci mərtəbədəki qadınlar üçün balkon və mehrabla üzbəüz tərəfdəki şüşəbənd də memarın əsas tikinti mdeyalarındandır. Yuхarı Gövhərağa məscidinin minarə kürsülüyü əvvəlki məscidlərdə olduğu kimi təbii əhənz daşı ilə olsa da, onun zövdəsində işlədilmiş həndəsi ornamentlər heç də Aşağı Gövhərağa məscidinin minarə bəzəklərinə uyğun deyil. Əsasən onlar Ağdam cümə məscidinin minarələrindəki həndəsi ornamentlərin bədii ideyasını davam etdirir. Minarələrin çardaq örtüyü ağac materiallarından quraşdırılmışdır. Onun son ucluğunu aypara şəkilli fiqur bəzəyir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Ənvər Çingizoğlu, Şuşa şəhəri (1750-1850), Bakı, "Şuşa", 2009, səh.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

VikiAnbarda Yuxarı Gövhər ağa məscidi ilə əlaqəli mediafayllar var.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]