İç Kartli

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Yuxarı Kartli səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
İç Kartli ölkəsi

შიდა ქართლის მხარე
şida kartlis mxare

Location of Shida Kartli within Georgia

İxtisarı: GE-KK
Sahəsi: 4 807.7[1] km²
Əhalisi: 314 600[2] (2012)
Mərkəz şəhəri: Qori
Qubernator: Giorgi Tatişvili[3]

İç Kartli (gürc. შიდა ქართლი – Şida Kartli), rəsmi olaraq İç Kartli ölkəsi və ya İç Kartli mxaresi (gürc. შიდა ქართლის მხარე) — Gürcüstanın doqquz ən böyük inzibati vahidindən (mxaresindən) biridir. Tarixi Kartli bölgəsinin şimal-qərb hissəsini təşkil edir. İnzibati mərkəzi Qori şəhəridir. İç Kartli ərazisinin təxminən 20%-i hal-hazırda tanınmamış Cənubi Osetiya respublikasının işğalı altındadır.

İnzibati bölgüsü[redaktə]

İç Kartli rəsmi olaraq beş bələdiyyədən ibarətdir:

Coğrafiyası[redaktə]

Şimalda dağlıq, cənubda isə düzənlik ərazilərdən ibarət olan İç Kartli keçmişdə Zena-Sopeli adıyla da tanınırdı. Düzənliklər, yaylaq və qışlaqların bolluğu, on bir iri çayın (o cümlədən KürAraqvinin) buradan axması İç Kartlidə tarixboyu maldarlıq və əkinçilik üçün əla şərait yaratmışdır. Böyük əhəmiyyəti olan tarixi Araqvi ticarət yolu da məhz bu bölgədən keçirdi.

Tarixi[redaktə]

Gürcüstan çarlığının monqol basqınına məruz qalmasından sonra İç Kartli şərqi gürcü Kartli çarlığının tərkibində qalmışdır. XIV–XVI əsrlərdə feodal təfriqə nəticəsində müxtəlif sərkərdə dəstələri tərəfindən idarə edilən vahidlərə (eristavlıqlara) bölünmüşdür, lakin sonralar yenidən Kartlinin tərkibinə qayıtmışdır.

Əhalisi[redaktə]

Cənubi Osetiyanın işğalında qalan ərazini çıxmaqla İç Kartlinin əhalisi 2002-ci ilin qeydiyyata alınmasına əsasən 314.039 nəfərdir. Onların çoxsu etnik gürcülər (288.382 nəf. və ya 91,83%), azı isə osetinlər (13.383 nəf. və ya 4,26%), azərbaycanlılar (5.768 nəf. və ya 1,84%), ermənilər (3.521 nəf. və ya 1,12%), ruslar (1.946 nəf. və ya 0,62%) və digərləridir.[4]

Osetinlər tarixən şərtli olaraq Trialeti Osetiyası adlı bölgədə yaşayıblar, lakin Cənubi Osetiya münaqişəsi nəticəsində böyük qismi bu ərazini tərk etmişdir. Azərbaycanlılar Kaspi (6 kənd) və Qori (2 kənd) bələdiyyələrində sıxca, Kareli bələdiyyəsində isə gürcü və osetinlərlə qarışıq yaşayırlar.

İstinadlar[redaktə]