Zviad Qamsaxurdiya
| Zviad Qamsaxurdiya | |||
 |
|||
|
|||
|---|---|---|---|
| Sələfi: | vəzifə təsis edilib | ||
| Xələfi: | Eduard Şevardnadze | ||
| Təvəllüdü: | 31 mart 1939-cu il Tbilisi, Gürcüstan SSR |
||
| Atası: | Konstantin Qamsaxurdiya | ||
.svg){kind=small}
Zviad Konstantinoviç Qamsaxurdiya (gürc. ზვიად კონსტანტინეს ძე გამსახურდია) — 31 mart 1939 – 31 dekabr 1993) — gürcü ictimai, siyasi və dövlət xadimi; yazıçı, alim, dissident, filologiya elmləri doktoru, Gürcüstan SSR Ali Sovetinin sədri( 1990—1991), Gürcüstanın birinci prezidenti (1991—1992).
Həyatı [redaktə]
Zviad Qamsaxursiya tanınmış gürcü yazıçısı Konstantin Qamsaxurdiyanın ailəsində dünyaya göz açmışdır. Uşaqlıqdan antikommunist ruhunda böyüdülən Zviad Gürcüstanda sovet rejiminin ən fəal tənqidçilərindən biri olmuşdur. Qamsaxurdiya 1950-ci illərdə Tbilisi Dövlət Universitetinin "İngilis və alman dilçiliyi" fakültəsində təhsil almışdır. 1970-ci illərdə musiqi müəllimi Merab Kostava ilə birlikdə Gürcüstan Helsinki Komitəsini yaratmış və kommunist rejimini qeyri-leqal buraxdığı "Sakartvelos moambe" ("Gürcü mesajı") dərgisində tənqid etmişdir. Onun yaratdığı Helsinki komitəsi Gürcüstandakı insan hüquqları pozuntuları barədə məlumatları yığıb Avropaya çatdırırdı.
1980-ci illərin sonunda "İlya Çavçavadze Cəmiyyəti"ni quran Qamsaxurdiya Gürcüstanın istiqlaliyyəti uğrunda mübarizə aparmışdır. 1989-1990-cı illərdə "Gürcüstanın ruhi missiyası" adlı kitabını yazmış və bu kitabla müasir gürcü millətçiliyinin ideoloji təməlini qoymuşdur. Onun liderlərindən biri olduğu gürcü millətçilərinin siyasi bloku 1990-cı ildə Gürcüstan yerli parlamentinə seçkilərdə qalib gəlmişdir və o, Gürcüstanın birinci prezidenti olmuşdur.
Onun hakimiyyətdə olduğu dövrdə Gürcüstanda gürcü-osetin, gürcü-abxaz münaqişələri şiddətlənmiş, bu isə öz növbəsində ölkədaxili gərginliyin artmasına və hakimiyyətinin zəifləməsinə səbəb olmuşdur. Həmin dövrdə Gürcüstanda yaşayan azərbaycanlılara qarşı da təqiblər həyata keçirilmiş və bu minlərlə Gürcüstan vətəndaşı olan azərbaycanlının doğma yurd-yuvasını tərk edib Azərbaycana köçməsi ilə nəticələnmişdir.
1992-ci ildə Tbilisidə baş verən qanlı toqquşmalar Qamsaxurdiya hökumətinin devrilməsinə səbəb olmuşdur. O Gürcüstanın qərbində mühacir hökuməti qurmuş, onun rəhbərlik etdiyi hərbi birləşmələr Tbilisi müvəqqəti hökumətinin hərbi birləşmələri ilə döyüşlər aparmışdır.
Müəmmalı şəraitdə qətlə yetirilmiş Zviad Qamsaxurdiyanın cənazəsi Çeçenistana aparılmış və o Qroznı şəhərində dəfn olunmuşdur.
2007-ci ildə Qamsaxurdiyanın cənazəsi Tbilisiyə gətirilmişdir.
