Çökmə yataqlar

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Çökmə yataqlar
Elm Geologiya


Çökmə yataqlar - su hövzələrində mineral və ya filizlərin mexaniki, kimyəvi və ya biogen yolla çökməsi nəticəsində əmələ gələn yataqlar. Əmələ gəldiyi şəraitə uyğun olaraq çay, bataqlıq, göldəniz (platformageosinklinal) çökmə yataqlara ayrılır. Çökmə yataqlar içərisində: 1) mexaniki; 2) kimyəvi; 3) biogen və 4) eksqalyasion (vulkanogen-çökmə) genetik tiplər ayrılır. Çökmə yataqlar sedimentogenez, diagenez və katagenez mərhələlərində əmələ gəlir; filiz cisimləri adətən lay, bəzən linza formasında olur və bir qayda olaraq, müəyyən stratiqrafik mövqe tuturlar. Yarandığı mərhələyə uyğun olaraq ilkin çökmə, diagenetik və katagenetik çökmə yataqlara ayrılır. İlkin çökmə yataqlar fosforit, boksit, dəmir, daşkömür yataqları, diagenetiklərə Mn, U, Cu və başqa, katagenetiklərə isə U, Pb, Zn və başqa yataqlar aiddir.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. — Bakı: Nafta-Press, 2006. — Səhifələrin sayı: 679.