Çəhrayı dəmrov
| XBT-10 təsnifatı | ||
|---|---|---|
| İfadəsiz | Çəhrayı dəmrov | |
| XBT-10 onlayn (ÜST — 2006-cı il versiyası) | ||
Çəhrayı dəmrov (lat. Pityriasis rosea) ləkəli səpgilərlə xarakterizə olunan az yoluxucu və allergik bir dəri xəstəliyidir. Xəstəliyin orta müddəti 4 həftədən 6 həftəyə qədərdir,[1] nadir hallarda isə altı aya qədər uzana bilər. Bu infeksiyanın yoluxucu olduğuna dair fikir var, amma bu fikrin doğruluğu nisbidir və ya səhvdir. 10-55 yaş arası insanlar əsasən bu xəstəlikdən təsirlənirlər; xəstəliyin yaranmasına səbəb soyuqdəymə və immunitetin zəifləməsidir.[2]
Xəstəliyin gedişi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Çəhrayı dəmrov infeksiyalı eritema qrupundan olan bir dəri xəstəliyidir.
Etiologiyası, patogenezi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Çəhrayı dəmrovun dəqiq törədicisi məlum deyil (dərinin xarici təbəqəsinə hər hansı bir ziyan dəyə biləcəyinə inanılır). Çəhrayı dəmrovun 7-ci tip herpes virusu və daha az hallarda 6-cı tip herpes virusu tərəfindən törədildiyi güman edilir.[3] Ən çox yayılmış fikir xəstəliyin tez-tez soyuqdəymədən sonra ortaya çıxmasıdır. Xəstəliyin alovlanmaları 10-55 yaş arası hər iki cinsdən olan insanlarda, əksər hallarda yaz və payızda, immun sisteminin zəiflədiyi zaman müşahidə olunur. İmmunitetin ona qarşı yaranması ilə əlaqədar olaraq təkrarlanmayan nümunələr daha çox xarakterikdir.
Klinik mənzərə
[redaktə | vikimətni redaktə et]Xəstəlik (adətən soyuqdəymə zamanı və ya qısa müddət sonra) bədənin gövdə hissəsinin dərisində diametri 2 sm və ya daha çox olan tək çəhrayı papulanın (sözdə ana lövhə) görünməsi ilə başlayır. Papulanın mərkəzi hissəsi tədricən sarımtıl rəng alır, qırışmış görünür və bir az soyulmağa başlayır. Tədricən ləkələrin mərkəzində çətinliklə nəzərə çarpan quru, qatlanmış pulcuqlar və periferiya boyunca pulcuqsuz bir haşiyə görünür.
Müalicə
[redaktə | vikimətni redaktə et]Xəstəlik adətən öz-özünə sağalır. İkinci dərəcəli səpgilərin başlanğıcı zamanı, qıcıqlanmış dəmrov formasının inkişafının qarşısını almaq üçün təsirlənmiş nahiyələri sürtməkdən və ya basmaqdan çəkinmək məsləhət görülür. Müalicə gündə iki dəfə dəriyə (bütün bədənə və ya birbaşa təsirlənmiş nahiyələrə) sink liniment çəkməkdən ibarətdir. İlk həftə ərzində üzməkdən çəkinmək lazımdır, çünki bu, dəmrovun bütün bədənə yayılmasına səbəb ola bilər. Gündə beş-yeddi dəfə 10-15 saniyə ərzində ultrabənövşəyi şüalanmanın tətbiq edilməsi tövsiyə edilir.
Şiddətli qaşınma üçün antihistaminlər, aşağı təsirli topikal kortikosteroidlər (hidrokortizon) və reseptli qaşınma əleyhinə qarışıqlar təyin edilir. C vitamini də qəbul edilir. Müalicə üç-dörd həftə davam edir.
Ədəbiyyat
[redaktə | vikimətni redaktə et]- // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
Vikianbarda Çəhrayı dəmrov ilə əlaqəli mediafayllar var.
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "http://lidernews.com/zdorovie/rozovyj-lishaj-simptomy-prichiny-lechenie-dieta.html". 8 yanvar 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 yanvar 2014.
- ↑ "Как правильно лечить розовый лишай". 15 dekabr 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2011.
- ↑ "Additional evidence that pityriasis rosea is associated with reactivation of human herpesvirus-6 and -7. J Invest Dermatol. 2005 Jun;124(6):1234-40". 25 yanvar 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2017.