Çəki (balıq)
| Çəki | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||||
|
Domen: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Aləm: Yarımaləm: Klad: Klad: Tipüstü: Tip: Klad: Yarımtip: İnfratip: Klad: Klad: Klad: Sinif: Ranqsız: Yarımsinif: İnfrasinif: Dəstəüstü: Ranqsız: Ranqsız: Dəstə: Fəsiləüstü: Fəsilə: Yarımfəsilə: Cins: Çəki |
||||||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||||||
| ||||||||||
Cyprinus (lat. Cyprinus) — heyvanlar aləminin xordalılar tipinin şüaüzgəclilər sinfinin çəkikimilər dəstəsinin çəkilər fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Cinsə daxil olan növlərin böyük əksəriyyəti Çinin cənubu və Cənub-Şərqi Asiyada yayılmışdır. Cinsə daxil olan iki növ xüsusi ilə seçilir. Onlardan birincisi Adi çəki və ya karp olaraq adlandırılır. Onların arealı iki hissədən ibarətdir:Qara, Xəzər və Aral dənizləri və Uzaq Şərq regionları[2]. Bu növ Şimali Amerika, Avstraliya və Avrasiyanın müxtəlif ərazilərinə köçürülmüşdür. İkincisi isə gümüşü karp 1970-ci illərdə Balxaş gölündən ABŞ və Kanadaya aparılmışdır. Sümüklərin bolluğu səbəbiylə amerikalılar onu yemirlər və təbii düşmənləri də az olduğundan sayları sürətlə çoxalır. Böyük Göllərdəki gümüşü karplar yerli balıqları məhv etməsi təhlükəsi törətdiyindən çaylarda elektrikli sədlər qoyuluir[3][4][5].
Növləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Cinsə ümumilikdə 27 növ daxildir[6]:
- Cyprinus acutidorsalis
- Cyprinus barbatus
- Cyprinus carpio — Adi çəki
- Karp — evcilləşdirilmiş
- Cyprinus centralus
- Cyprinus chilia
- Cyprinus cocsa
- Cyprinus dai
- Cyprinus daliensis
- Cyprinus exophthalmus — Vyetnam sazanı
- Cyprinus fuxianensis
- Cyprinus hyperdorsalis
- Cyprinus ilishaestomus
- Cyprinus intha
- Cyprinus longipectoralis
- Cyprinus longzhouensis
- Cyprinus mahuensis
- Cyprinus megalophthalmus
- Cyprinus micristius
- Cyprinus multitaeniata
- Cyprinus pellegrini
- Cyprinus qionghaiensis
- Cyprinus rubrofuscus
- Cyprinus yilongensis
- Cyprinus yunnanensis — Çin sazanı
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Integrated Taxonomic Information System (ing.). 2005.
- ↑ "Позвоночные животные России: сазан, обыкновенный карп". 13 iyul 2020 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 may 2022.
- ↑ "ABŞ və Kanadada Balxaş karpı terror əsdirir". 25 may 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 mart 2019.
- ↑ "Балхашский карп терроризирует Америку". 14 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 mart 2019.
- ↑ "Серебристый карп, завезенный из Казахстана, распространился в водных артериях Нового Света с беспрецедентным размахом". 25 may 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 mart 2019.
- ↑ Valid Name