Çeşni

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Çeşni — xalçanın layihəsidir. Toxunuşda bu layihəyə uyğun aparılır və buna görə də düşünülmüş bədii tərtibat yaradılır.

Qeyd etmək lazımdır ki, ilməsalma işi ilə çeşni tətbiqi eyni vaxta düşür. Belə ki, ilmələr çeşniyə əsasən salınır. Yəni çeşni ortalıqda yoxdursa, ilmə salmaq mümkün deyil. Çeşniyə əsasən xalçanın bədii tərtibatını müəyyənləşdirirlər.

Xalçaçılıqda istifadə olunan çeşnilər iki cür olur:

  • 1. Xalq arasında cilalanmış, bəyənilmiş, şöhrət tapmış xalqdan gələn çeşnilər.
  • 2. Rəssamların, bu sənətlə məşğul olan peşəkar sənətkarların yaratdıqları çeşnilər.

Əvvəlki, dövrdə xüsusi kağızlarda çap və ya rəsm olunduqdan sonra xalçaçılara təqdim edilir. Çeşni kağızının səthi xüsusi kiçik kvadratlara bölünmüşdür. Kağızdakı bu kvadratların sıxlığı 75x75, 80x80 olur.

Müasir dövrdə çeşni kağızları böyük damalara, böyük damalar isə öz növbəsində kiçik damalara bölünür. Hər böyük damada 8 kiçik dama olur ki, bu kiçik damaları biri bir ilmə əvəzidir. Məhz çeşni kağızının bu keyfiyyətlərinə görə toxunacaq xalçadakı ilmələrin və çinlərin sayı, yəni sıxlığı məlum olduğuna görə çeşnidən düzgün istifadə etmək mümkün olur.