Çiko Mendes

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Çiko Mendes
Chico Mendes in 1988.jpg
Şəxsi məlumatlar
Doğum adı Francisco Alves Mendes Filho[3]
Doğum tarixi 15 dekabr 1944(1944-12-15)[1][2]
Vəfat tarixi 22 dekabr 1988(1988-12-22)[1][2] (44 yaşında)
Partiya
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Fransisku Alves Mendes Filyu, Çiko (Şiku) Mendes kimi daha yaxşı tanınır (port. Francisco Alves Mendes Filho, Chico Mendes, 15 dekabr 1944[1][2]22 dekabr 1988[1][2]) — İşçi Partiyasının qurucularından biri olan Amazon cəngəlliyini müdafiə edən Braziliya həmkarlar ittifaqçısı və ətraf mühit fəalı. Braziliyanın milli qəhrəmanı.

Bioqrafiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şapuridə (Akri ştatı) rezin yığan ailədə anadan olub.

Həmkarı Vilson Pineyru ilə birlikdə Braziliya ətraf mühit hərəkatına öncülük etmiş, Braziliya cəngəlliyinin (yəni yağış meşələri, cəngəllik) meşələrin kəsilməsini dayandırmaq üçün yerli icmaları səfərbər etmiş və kəndlilərin hüquqlarının məhdudlaşdırılmasına çağıran ilk şəxs olmuşdur. Mendes, kauçuk ağacları qoruyaraq meşələri kəsən torpaq sahiblərinin zülmündən xilas edərək onları mal-qara üçün otlaqlara çevirdi.

Çiko Mendes 22 dekabr 1988-ci ildə, Şapuri kəndindəki (Braziliya, Akri ştatı) evinin qapısında öldürüldü. Amazon və Braziliya cəngəlliyində yaşayan insanları qorumaq üçün mübarizə apardı və həyatını bu mübarizəyə verdi.

Bu gün Mendes, Amazonun yeni bir müasir simasının yaradılmasında, eyni zamanda davamlı meşə idarəçiliyi, sosial siyasət və qoruma prinsiplərini özündə birləşdirən bir konsepsiyanın, yerli əhalinin hüquqları inkişafına böyük töhfə verən bir insan olaraq qəbul edilir. Braziliyadakı Mendesin fikirlərinin irsi yerli icmaların meşələrdə meşələrin kəsilmədən işlərini görmələrinə kömək edən təşkilatlar şəbəkəsidir.

Evi Akri ştatında, hazırda onun fikirlərinə uyğun olaraq mühüm infrastruktur yaratmaq üçün layihələr davam edir. Braziliya hökuməti, Akri ştatı və Dünya Bankı, Mendesin gələcək inkişafına dair viziona əsaslanan yenilikçi dövlət təşəbbüslərini həyata keçirmək üçün ortaqdır.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]