Ömər ibn Xəttab

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Ömər ibn Xəttab
عمر ابن الخطاب
Ömər ibn Xəttab
Sünni müsəlmanların 2-ci xəlifəsi
634 — 3 noyabr 644
Sələfi: Əbu Bəkr
Xələfi: Osman ibn Əffan
 
Milliyəti: Ərəb
Dini: İslam, Sünni
Təvəllüdü: 581(581-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Məkkə
Vəfatı: 3 noyabr 644(644-11-03)
Mədinə
Atası: Xəttab ibn Nüfəyl
Anası: Xəntamə bint Hişam
Uşaqları: Abdulla
Übəydulla

Əbu Xafs Ömər ibn əl-Xəttab əl Ədavi (581–Məkkə 3 noyabr, 644 Mədinə) – 634-cü ildə I xəlifə Əbu Bəkrin vəfatından sonra onun təyinatı ilə ikinci xəlifə olmuşdur.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

İslam dinini Ərəbistanın hüdudlarından kənarda bərqərar etmək üçün hələ Əbu Bəkrin başladığı savaşları davam etdirmiş və çoxsaylı müharibələr aparmışdır. Ömərin hakimiyyətinin on illik dövrü ərzində İslam dini Irana, İraqa, Suriyaya, Misirə və Kirenaikaya (Liviyanın tarixi vilayəti olan Benqazi) yayılmışdı.

Ömər ibn Xəttabın zamanında Xilafət, 644-cü il

Ömərin vaxtında təşəkkül tapmağa başlamış ərəb-müsəlman imperiyasının bütün əsas inzibati-hüquqi təsisatları və ilk növbədə onun vergi-rüsum sistemi müəyyənləşdirilib qanuniləşdirilmişdi.Ömərin xəlifəliyi dövründə İslam dini sürətlə inkişaf etmişdir. Xəlifə Ömərin xəlifəliyi dövründən etibarən, Əli ibn Əbu Talib Xilafətin Baş qazisi (Baş məhkəmə hakimi) təyin edilmiş və dövrün bütün qanunlarını Əli ibn Əbu Taliblə məşvərət edərək qəbul etmişdir.[Mənbə göstərin] Özünün rəvayət etdiyi bir hədisdə "Əgər Əli olmasaydı Ömər məhv olardı" deyə bildirmişdir. Müsəlman icmasının sürətlə İslam dövlətinə çevrilməsi öz formal ifadəsini hicrətin təqribən 19-cu ilində Ömərin xəlifə adına əlavə olaraq əmir əl-möminin (möminlərin başçısı) adını əlavə etmişdir.[Mənbə göstərin]

638-ci ildə Ömər Qüdsün təslim olmasında şəxsən iştirak etmiş, sonra isə eramızın 70-ci illərində romalılar tərəfindən dağıdılmış müqəddəs Süleyman məbədinin (e.ə. X əsrə aiddir) xarabaları olan daşlı çöllükdə namaz qılmışdır. Bu hərəkəti ilə Ömər əvvəlki təkallahlı dinlərə münasibətdə İslamın varislik xarakterini qeyd etmişdir.

VII əsrin axırlarında əməvi xəlifəsi Əbdülməlik Ömərin namaz qıldığı yerdə Qübbət əs-Səxra deyilən gümbəz (məscid) tikdirmişdi. Bu gümbəz sonrakı, VIII əsrdə onun yanında tikilən əl-Əqsa məscidi ilə birlikdə Kəbədən sonra islam dininin ikinci müqəddəs ziyarətgahına çevrilmiş və ümumən Qüdsün bütün müsəlman dünyasının üçüncü şəhəri (MəkkəMədinədən sonra) olduğunu təsbit etmişdir.

Haqqında nəql olunan kəlamlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • İslam (qısa məlumat kitabı). Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş Redaksiyası. Bakı: 1989, səh.96.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]


Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]