Məzmuna keç

Ümumdünya Gömrük Təşkilatı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Ümumdünya Gömrük Təşkilatı
WCO, RZZ
Yaranma tarixi 26 yanvar 1953
Baş ofisin yerləşməsi
wcoomd.org
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Ümumdünya Gömrük Təşkilatı (ing. World Customs Organization) — beynəlxalq ticarətin tənzimlənməsi və asanlaşdırılması sahəsində fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilat.[1] 1952-ci ildə "Gömrük Əməkdaşlıq Şurası" adı altında təsis olunan təşkilat, 1994-cü ildən Ümumdünya Gömrük Təşkilatı adı ilə fəaliyyət göstərir. Onun əsas məqsədi gömrük prosedurlarını standartlaşdırmaq,[2] beynəlxalq ticarətin təhlükəsizliyini təmin etmək və qanunsuz fəaliyyətlərlə mübarizə aparmaqdır. ÜGT-nin qərargahı Belçikanın paytaxtı Brüsseldə yerləşir və təşkilata hazırda 180-dən çox ölkə üzvdür.[3]

ÜGT gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi və harmonizasiyasına, həmçinin sərhəd ticarətinin asanlaşdırılmasına yönəlmiş bir çox təşəbbüslər həyata keçirir. Təşkilat tərəfindən hazırlanmış beynəlxalq standartlar və sazişlər, üzv ölkələrin gömrük idarələrinə əməliyyatlarını effektiv şəkildə həyata keçirməkdə yardım edir.[4] ÜGT, həmçinin qanunsuz ticarətlə, xüsusən də qaçaqmalçılıq, saxta məhsullar və narkotik maddələrlə mübarizədə üzv ölkələrə texniki dəstək göstərir. Təşkilatın qəbul etdiyi "Harmonizasiya Sistemi" gömrük tariflərinin beynəlxalq səviyyədə standartlaşdırılması üçün əsas vasitələrdən biridir.[5]

Əhəmiyyəti və rolu

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Qloballaşma dövründə ÜGT beynəlxalq ticarətin təhlükəsizliyinin və səmərəliliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır.[6] Təşkilat, gömrük idarələri arasında əməkdaşlığı gücləndirərək məlumat mübadiləsini təşviq edir və sərhəd təhlükəsizliyinin artırılmasına dəstək verir.[7] Bundan əlavə, ÜGT dayanıqlı iqtisadi inkişafı təşviq edərək, xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə ticarətin asanlaşdırılması üçün strateji tövsiyələr verir. Bu səbəbdən ÜGT, təkcə gömrük məsələlərində deyil, ümumilikdə qlobal iqtisadi sistemin sabitliyinin təmin olunmasında da mühüm təsirə malikdir.[8]

RegionÜzvÜzvlük tarixi
Cənubi Amerika, Şimali Amerika,

Mərkəzi Amerika və Karib hövzəsi

Antiqua və Barbuda10/04/2017
Argentina01/07/1968
Baham adaları16/08/1974
Barbados07/01/1999
Beliz22/04/2008
Bermud adaları01/07/1990
Boliviya14/08/1997
Braziliya19/01/1981
Kanada12/10/1971
Çili01/07/1966
Kolumbiya11/07/1993
Kosta Rika29/08/2001
Kuba01/07/1988
Kurasao11/07/1988
Dominikan Respublikası28/07/2004
Ekvador16/12/1997
El Salvador07/07/2005
Qvatemala22/02/1985
Qayana29/07/1976
Haiti31/01/1958
Honduras08/12/2005
Yamayka29/03/1963
Meksika08/02/1988
Nikaraqua24/09/1998
Panama08/03/1996
Paraqvay03/10/1969
Peru27/01/1970
Müqəddəs Lusiya12/05/2005
Surinam26/11/2018
Trinidad və Tobaqo15/10/1973
Amerika Birləşmiş Ştatları05/11/1970
Uruqvay16/09/1977
Venesuela01/07/1996
Avropa Albaniya31/08/1992
Andorra03/09/1998
Ermənistan30/06/1992
Avstriya21/01/1953
Azərbaycan17/06/1992
Belarus16/12/1993
Belçika11/12/1952
Bosniya və Herseqovina04/07/2008
Bolqarıstan01/08/1973
Xorvatiya01/07/1993
Kipr31/08/1967
Çexiya01/01/1993
Danimarka19/10/1951
Estoniya18/06/1992
Avropa İttifaqı*
Finlandiya27/01/1961
Fransa06/10/1952
Gürcüstan26/10/1993
Almaniya04/11/1952
Yunanıstan10/12/1951
Macarıstan16/09/1968
İslandiya15/02/1971
İrlandiya23/09/1952
İsrail23/05/1958
İtaliya20/11/1952
Qazaxıstan30/06/1992
Qırğızıstan10/02/2000
Kosovo25/01/2017
Latviya22/06/1992
Litva18/06/1992
Lüksemburq23/01/1953
Malta06/07/1968
Moldova28/10/1994
Monteneqro24/10/2006
Hollandiya23/01/1953
Norveç06/08/1951
Şimali Makedoniya01/07/1994
Polşa17/07/1974
Portuqaliya26/01/1953
Rumıniya15/01/1969
Rusiya Federasiyası08/07/1991
Serbiya27/03/2001
Slovakiya01/01/1993
Sloveniya07/09/1992
İspaniya13/07/1952
İsveç17/10/1952
İsveçrə19/12/1952
Tacikistan01/07/1997
Türkiyə (Cumhuriyyət)06/06/1951
Türkmənistan17/05/1993
Ukrayna26/06/1992
Birləşmiş Krallıq12/09/1952
Özbəkistan28/07/1992
Şimali Afrika, Yaxın və Orta Şərq Əlcəzair19/12/1966
Bəhreyn18/04/2001
Misir26/10/1956
İraq06/06/1990
İordaniya01/01/1964
Küveyt04/10/1993
Livan20/05/1960
Liviya11/01/1983
Mərakeş01/07/1968
Oman11/09/2000
Fələstin24/03/2015
Qətər04/05/1992
Səudiyyə Ərəbistanı08/05/1973
Sudan08/06/1960
Suriya Ərəb Respublikası19/11/1959
Tunis20/07/1966
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri07/02/1979
Yəmən01/07/1993
Qərbi və Mərkəzi Afrika Benin09/11/1998
Burkina Faso16/09/1966
Kamerun09/04/1965
Kabo Verde01/07/1992
Mərkəzi Afrika Respublikası28/07/1986
Çad16/02/2005
Konqo (Respublika)02/09/1975
Kot-d'İvuar02/09/1963
Konqo Demokratik Respublikası26/07/1972
Ekvatorial Qvineya22/12/2021
Qabon18/02/1965
Qambiya14/10/1987
Qana01/08/1968
Qvineya30/10/1991
Qvineya-Bisau19/08/2010
Liberiya07/01/1975
Mali07/08/1987
Mavritaniya02/10/1979
Niger01/07/1981
Nigeriya21/08/1963
Sao Tome və Prinsip23/09/2009
Seneqal10/03/1976
Sierra Leone06/11/1975
Toqo12/02/1990
West and Central Africa Benin09/11/1998
Burkina Faso16/09/1966
Cameroon09/04/1965
Cape Verde01/07/1992
Central African Republic28/07/1986
Chad16/02/2005
Congo (Republic of the)02/09/1975
Côte d'Ivoire02/09/1963
Democratic Republic of the Congo26/07/1972
Equatorial Guinea22/12/2021
Gabon18/02/1965
Gambia14/10/1987
Ghana01/08/1968
Guinea30/10/1991
Guinea-Bissau19/08/2010
Liberia07/01/1975
Mali07/08/1987
Mauritania02/10/1979
Niger01/07/1981
Nigeria21/08/1963
Sao Tome and Principe23/09/2009
Senegal10/03/1976
Sierra Leone06/11/1975
Togo12/02/1990
Uzaq Şərq, Cənub və Cənub-Şərqi Asiya,

Avstraliya və Sakit okean adaları

Əfqanıstan (İslam Respublikası)10/08/2004
Avstraliya05/01/1961
Banqladeş01/07/1978
Butan12/02/2002
Bruney Darüssəlamı01/07/1996
Kamboca03/04/2001
Çin18/07/1983
Fici01/07/1997
Honq Konq, Çin01/07/1987
Hindistan15/02/1971
İndoneziya30/04/1957
İran (İslam Respublikası)16/10/1959
Yaponiya15/06/1964
Koreya (Respublika)02/07/1968
Laos Xalq Demokratik Respublikası16/01/2007
Makao, Çin07/07/1993
Malayziya30/06/1964
Maldiv adaları08/09/1995
Monqolustan17/09/1991
Myanma (Birlik Respublikası)25/03/1991
Nepal22/07/1986
Yeni Zelandiya16/05/1963
Pakistan16/11/1955
Palau02/02/2024
Papua Yeni Qvineya18/03/2002
Filippin01/10/1980
Solomon Adaları26/01/2023
Samoa01/10/2001
Sinqapur09/07/1975
Şri Lanka29/05/1967
Tayland04/02/1972
Timor-Şərqi19/09/2003
Tonqa01/07/2005
Vanuatu17/11/2009
Vietnam01/07/1993[9]
  1. Gelbart, Hannah. "On the trail of fake medicine smugglers". BBC News. 16 sentyabr 2021.
  2. "La OMC y la Organización Mundial de Aduanas (OMA)" [The OMC and the World Customs Organization (WCO)]. WTO (ispan). Organización Mundial de Comercio. 11 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 sentyabr 2021.
  3. Allende, J. World Customs Organization. Springer International Publishing. 2022.
  4. Kormych, Borys. "The European Customs Union Study Group: Drafting the EU Customs Law" (PDF). European Political and Law Discourse (ingilis). 4 (6). 28 yanvar 2018. ISSN 2336-5439.
  5. "Organización Mundial de Aduanas OMA" [World Customs Organization WCO]. Chile Aduanas (Customs) (ispan). 1 mart 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 sentyabr 2021.
  6. Weerth, C. "The World Customs Organization: A history of 65 years of growth and its legal milestones". Customs Scientific Journal CUSTOMS. 7 (2). 2017: 17–24.
  7. Blegen, Bryce. The E-Commerce Revolution & Cross-Border Goods Clearance: Time for Fundamental Change?. Australia: Charles Sturt University. oktyabr 2023. 22 yanvar 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 yanvar 2025.
  8. "World Customs Organization". www.wcoomd.org. 13 mart 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 mart 2021.
  9. "List of Members with Membership date" (PDF). World Customs Organization. Brussels, Belgium. 27 fevral 2024. 7 oktyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 6 may 2024.