Ümumi milli gəlir

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
2016-cı il tarixinə Dünya Bankının Gəlir Qrupları.[1]

Ümumi milli gəlir və ya ümumi milli məhsul (ing. gross national income (GNI), gross national product (GNP)) — iqtisadi əlaqələr nəticəsində yaranan (verilən və alınan) ilkin gəlirlərin saldosu nəzərə alınmaqla, rezident-vahidlər tərəfindən əldə edilən ilkin gəlirlərin cəmidir. Ümumi milli gəlir ümumi daхili məhsuldan, başqa ölkələrə verilmiş və ya başqa ölkələrdən alınmış ilkin gəlirlər nəzərə alınmaqla hesablanır (əvvəllər ümumi milli gəlir ümumi milli məhsul adlanırdı)[2][3].

ÜDM və ÜMG müqayisəsi[redaktə | əsas redaktə]

  • GNI — ÜMG
  • GDPÜDM
  • Money flowing from foreign countries — Xarici ölkələrdən pul axını
  • Money flowing to foreign countries — Xarici ölkələrə pul axını
ÜMG müqayisəsi (Atlas metodu), ÜDM və ÜMG
2018 Dünya Bankı (milyon ABŞ dolları)
Sıra Ölkə ÜMG (Atlas metodu)[4] ÜMG[5] ÜDM[6]
value (a) a - GDP value (b) b - GDP
1 ABŞ 20,636,317 91,974 20,837,347 293,004 20,544,343
2 Çin 13,181,372 -426,779 13,556,853 -51,298 13,608,151
3 Yaponiya 5,226,599 255,276 5,155,423 184,100 4,971,323
4 Almaniya 3,905,321 -42,299 4,058,030 110,410 3,947,620
5 Böyük Britaniya 2,777,405 -77,891 2,816,805 -38,491 2,855,296
6 Fransa 2,752,034 -25,501 2,840,071 62,536 2,777,535
7 Hindistan 2,727,893 9,161 2,691,040 -27,692 2,718,732
8 İtaliya 2,038,376 -45,488 2,106,525 22,661 2,083,864
9 Braziliya 1,902,286 16,804 1,832,170 -53,312 1,885,482
10 Kanada 1,665,565 -47,776 1,694,054 -19,287 1,713,341

Nominal Ümumi milli gəlir (Atlas Metodu)[redaktə | əsas redaktə]

Nominal, Atlas metodu — cari milyonlarla ABŞ dolları ilə (ilk 15)[2]

Rank 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006
1 ABŞ ABŞ 17.611.491 ABŞ ABŞ 17.001.290 ABŞ ABŞ 16.501.016 ABŞ ABŞ 15.727.291 ABŞ ABŞ 15.143.137 ABŞ ABŞ 14.740.580 ABŞ ABŞ 15.002.428 ABŞ ABŞ 14.651.211 ABŞ ABŞ 14.345.565
2 Çin ÇXR 10.096.966 Çin ÇXR 9.110.333 Çin ÇXR 7.934.721 Çin ÇXR 6.726.270 Çin ÇXR 5.752.320 Çin ÇXR 4.856.999 Yaponiya Yaponiya 4.835.553 Yaponiya Yaponiya 4.812.119 Yaponiya Yaponiya 4.931.413
3 Yaponiya Yaponiya 5.339.076 Yaponiya Yaponiya 5.899.905 Yaponiya Yaponiya 6.101.579 Yaponiya Yaponiya 5.775.633 Yaponiya Yaponiya 5.376.601 Yaponiya Yaponiya 4.797.984 Çin ÇXR 4.070.860 Almaniya Almaniya 3.348.291 Almaniya Almaniya 3.160.529
4 Almaniya Almaniya 3.853.623 Almaniya Almaniya 3.809.927 Almaniya Almaniya 3.754.154 Almaniya Almaniya 3.801.607 Almaniya Almaniya 3.662.524 Almaniya Almaniya 3.588.452 Almaniya Almaniya 3.601.765 Çin ÇXR 3.283.519 Çin ÇXR 2.685.206
5 Fransa Fransa 2.844.284 Fransa Fransa 2.869.883 Fransa Fransa 2.824.713 Fransa Fransa 2.889.304 Fransa Fransa 2.847.703 Fransa Fransa 2.831.553 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.904.224 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.835.805 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.645.489
6 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.801.499 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.695.974 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.612.525 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.542.593 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.540.957 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.666.939 Fransa Fransa 2.800.864 Fransa Fransa 2.576.642 Fransa Fransa 2.414.820
7 Braziliya Braziliya 2.429.720 Braziliya Braziliya 2.486.874 Braziliya Braziliya 2.432.061 İtaliya İtaliya 2.237.958 İtaliya İtaliya 2.234.508 İtaliya İtaliya 2.227.358 İtaliya İtaliya 2.222.143 İtaliya İtaliya 2.093.640 İtaliya İtaliya 1.989.288
8 İtaliya İtaliya 2.147.247 İtaliya İtaliya 2.130.760 İtaliya İtaliya 2.143.583 Braziliya Braziliya 2.207.921 Braziliya Braziliya 1.916.260 Braziliya Braziliya 1.572.431 İspaniya İspaniya 1.490.975 Kanada Kanada 1.356.017 İspaniya İspaniya 1.241.641
9 Hindistan Hindistan 2.027.964 Rusiya Rusiya 1.981.791 Hindistan Hindistan 1.892.548 Hindistan Hindistan 1.755.712 Hindistan Hindistan 1.555.615 İspaniya İspaniya 1.519.339 Kanada Kanada 1.484.345 İspaniya İspaniya 1.353.031 Kanada Kanada 1.224.994
10 Rusiya Rusiya 1.930.634 Hindistan Hindistan 1.952.847 Rusiya Rusiya 1.823.299 Kanada Kanada 1.617.083 Kanada Kanada 1.511.465 Kanada Kanada 1.447.937 Braziliya Braziliya 1.427.429 Braziliya Braziliya 1.152.772 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 966.585
11 Kanada Kanada 1.785.099 Kanada Kanada 1.848.274 Kanada Kanada 1.773.264 Rusiya Rusiya 1.547.010 İspaniya İspaniya 1.496.363 Hindistan Hindistan 1.392.779 Rusiya Rusiya 1.368.593 Hindistan Hindistan 1.117.463 Hindistan Hindistan 941.326
12 Avstraliya Avstraliya 1.444.201 Avstraliya Avstraliya 1.514.269 İspaniya İspaniya 1.396.221 İspaniya İspaniya 1.455.758 Rusiya Rusiya 1.425.123 Rusiya Rusiya 1.318.495 Hindistan Hindistan 1.229.139 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.091.726 Meksika Meksika 921.879
13 İspaniya İspaniya 1.366.027 İspaniya İspaniya 1.376.929 Avstraliya Avstraliya 1.359.417 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.125.787 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.053.302 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.037.381 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.118.647 Rusiya Rusiya 1.079.991 Braziliya Braziliya 898.063
14 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.365.797 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.298.958 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.232.164 Avstraliya Avstraliya 1.119.902 Meksika Meksika 1.026.316 Meksika Meksika 988.663 Meksika Meksika 1.074.555 Meksika Meksika 1.000.700 Rusiya Rusiya 830.146
15 Meksika Meksika 1.237.533 Meksika Meksika 1.202.800 Meksika Meksika 1.167.292 Meksika Meksika 1.068.140 Avstraliya Avstraliya 1.025.186 Avstraliya Avstraliya 954.754 Avstraliya Avstraliya 900.062 Niderland Niderland 809.106 Niderland Niderland 753.205

Ümumi milli gəlir AQP Atlas metodu[redaktə | əsas redaktə]

AQP – milyonlarla beynəlxalq dollar (top 15)[3]

Rank 2016 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006
1 Çin ÇXR 21.366.057 Çin ÇXR 17.966.893 ABŞ ABŞ 17.091.162 ABŞ ABŞ 16.596.084 ABŞ ABŞ 15.802.898 ABŞ ABŞ 15.121.133 ABŞ ABŞ 14.494.460 ABŞ ABŞ 14.791.194 ABŞ ABŞ 14.585.723 ABŞ ABŞ 14.140.770
2 ABŞ ABŞ 18.749.688 ABŞ ABŞ 17.823.200 Çin ÇXR 16.418.959 Çin ÇXR 15.112.256 Çin ÇXR 13.680.536 Çin ÇXR 12.305.378 Çin ÇXR 11.017.654 Çin ÇXR 10.090.052 Çin ÇXR 8.991.462 Çin ÇXR 7.637.790
3 Hindistan Hindistan 8.594.226 Hindistan Hindistan 7.292.778 Hindistan Hindistan 6.699.996 Hindistan Hindistan 6.179.567 Hindistan Hindistan 5.794.517 Hindistan Hindistan 5.314.158 Hindistan Hindistan 4.783.856 Yaponiya Yaponiya 4.433.212 Yaponiya Yaponiya 4.408.333 Yaponiya Yaponiya 4.180.595
4 Yaponiya Yaponiya 5.443.842 Yaponiya Yaponiya 4.846.688 Yaponiya Yaponiya 4.844.841 Yaponiya Yaponiya 4.700.740 Yaponiya Yaponiya 4.522.723 Yaponiya Yaponiya 4.437.371 Yaponiya Yaponiya 4.192.471 Hindistan Hindistan 4.376.743 Hindistan Hindistan 4.138.987 Hindistan Hindistan 3.658.435
5 Almaniya Almaniya 4.394.786 Almaniya Almaniya 4.243.163 Almaniya Almaniya 4.097.775 Almaniya Almaniya 3.890.009 Almaniya Almaniya 3.634.151 Almaniya Almaniya 3.505.460 Almaniya Almaniya 3.407.922 Almaniya Almaniya 3.286.644 Almaniya Almaniya 3.170.077 Almaniya Almaniya 3.006.891
6 Braziliya Braziliya 4.175.469 Braziliya Braziliya 3.809.390 Braziliya Braziliya 3.651.266 Braziliya Braziliya 3.474.015 Braziliya Braziliya 3.293.559 Braziliya Braziliya 3.157.522 Braziliya Braziliya 2.953.733 Braziliya Braziliya 2.836.486 Braziliya Braziliya 2.724.769 Braziliya Braziliya 2.603.694
7 Rusiya Rusiya 3.305.725 Rusiya Rusiya 3.237.388 Rusiya Rusiya 3.108.506 Rusiya Rusiya 3.254.184 Rusiya Rusiya 3.124.400 Rusiya Rusiya 2.837.672 Rusiya Rusiya 2.678.150 Rusiya Rusiya 2.597.648 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.325.258 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.270.766
8 İndoneziya İndoneziya 2.929.424 Fransa Fransa 2.655.517 Fransa Fransa 2.625.346 Fransa Fransa 2.494.655 Fransa Fransa 2.495.100 Fransa Fransa 2.381.563 Fransa Fransa 2.291.855 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.343.012 Fransa Fransa 2.288.657 Fransa Fransa 2.094.160
9 Fransa Fransa 2.835.242 İndoneziya İndoneziya 2.592.315 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.483.802 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.394.758 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.343.934 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.281.280 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.272.667 Fransa Fransa 2.310.555 Fransa Fransa 2.224.097 Rusiya Rusiya 2.071.669
10 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.763.382 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 2.550.078 İndoneziya İndoneziya 2.436.810 İndoneziya İndoneziya 2.275.802 İtaliya İtaliya 2.124.755 İtaliya İtaliya 2.054.019 İtaliya İtaliya 2.016.501 İtaliya İtaliya 2.050.607 İtaliya İtaliya 1.971.909 İtaliya İtaliya 1.865.144
11 İtaliya İtaliya 2.316.529 İtaliya İtaliya 2.155.153 İtaliya İtaliya 2.148.502 İtaliya İtaliya 2.134.839 İndoneziya İndoneziya 2.106.961 İndoneziya İndoneziya 1.949.021 İndoneziya İndoneziya 1.798.541 İndoneziya İndoneziya 1.705.066 İndoneziya İndoneziya 1.568.263 İndoneziya İndoneziya 1.434.248
12 Meksika Meksika 2.262.919 Meksika Meksika 2.111.206 Meksika Meksika 1.939.753 Meksika Meksika 1.941.682 Meksika Meksika 1.859.264 Meksika Meksika 1.710.132 Meksika Meksika 1.597.656 Meksika Meksika 1.611.372 Meksika Meksika 1.516.236 Meksika Meksika 1.432.295
13 Türkiyə Türkiyə 1.907.486 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.696.955 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.652.081 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.627.812 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.568.631 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.506.812 İspaniya İspaniya 1.492.658 İspaniya İspaniya 1.508.412 İspaniya İspaniya 1.447.718 İspaniya İspaniya 1.346.277
14 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.833.914 Kanada Kanada 1.576.495 Səudiyyə Ərəbistanı Səudiyyə Ərəbistanı 1.549.822 İspaniya İspaniya 1.497.167 İspaniya İspaniya 1.494.181 İspaniya İspaniya 1.486.687 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.393.108 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.405.612 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.350.407 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 1.246.382
15 Səudiyyə Ərəbistanı Səudiyyə Ərəbistanı 1.799.740 İspaniya İspaniya 1.556.600 Kanada Kanada 1.535.440 Səudiyyə Ərəbistanı Səudiyyə Ərəbistanı 1.488.100 Kanada Kanada 1.401.447 Kanada Kanada 1.336.646 Kanada Kanada 1.279.702 Kanada Kanada 1.313.134 Kanada Kanada 1.271.027 Kanada Kanada 1.212.200

Ümumi milli məhsul[redaktə | əsas redaktə]

Ümumi Milli Məhsul (ÜMM), ölkə vətəndaşlarının təmin etdiyi əməyin və əmlakın bir ildə istehsal etdiyi bütün mal və xidmətlərin bazar dəyəridir. Ümumi daxili məhsuldan (ÜDM), istehsalın coğrafi mövqeyinə əsasən istehsalın müəyyənləşdirilməsindən fərqli olaraq, ÜDM, əmlakın yerləşdiyi əraziyə görə paylanmış istehsalı göstərir. Əslində, gəliri mülk və yaşayış yerinə görə hesablayır, buna görə də adı daha az anlaşılmaz ümumi milli gəlirdir.

ÜMG, ÜDM-yə və rezidentlərin xarici investisiyalardan qazandıqları bütün gəlirlərə, xarici rezidentlər tərəfindən daxili iqtisadiyyatda qazandıqları gəlirlərə bərabər olan bir iqtisadi statistikadır.

GSMH texniki sənət səviyyəsinin keyfiyyətcə yaxşılaşması (məsələn, kompüterdə işləmə sürətinin artması) ilə malların kəmiyyət artımı (məsələn, istehsal olunan kompüterlərin sayı) arasında fərq qoymur və hər ikisini “iqtisadi artım” ın formaları kimi qəbul edir.

Bir ölkənin kapitalı və ya işçi qüvvəsi sərhədlərindən kənarda istifadə edildikdə və ya xarici bir firma öz ərazisində fəaliyyət göstərdikdə, ÜDM və ÜDM ümumi məhsulun fərqli göstəricilərini verə bilər. Məsələn, 2009-cu ildə ABŞ ÜMG 14.119 trilyon dollar, ÜMM isə 14.265 trilyon dollar olaraq qiymətləndirdi [7].

Ümumi milli gəlir (ÜMM) termini beynəlxalq statistikada tədricən ümumi milli məhsulu (GSMH) əvəz etmişdir. [8] Konseptual olaraq eyni olsa da, dəqiq hesablama metodu ad dəyişikliyi ilə inkişaf etmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "World Bank's Income Groups". Our World in Data. İstifadə tarixi: 5 March 2020.
  2. 1 2 World Bank. "GNI, Atlas method". data.worldbank.org. İstifadə tarixi: 2016-06-23.
  3. 1 2 World Bank. "GNI, PPP (international $)". data.worldbank.org. İstifadə tarixi: 2016-06-23.
  4. "GNI, Atlas method (current US$)". World Bank.
  5. "GNI (milyon ABŞ dolları)". World Bank.
  6. "GDP (current US$)". World Bank.
  7. Daly, Herman E. (1996), Beyond Growth. Beacon Press
  8. "Flow of Funds Accounts of the United States" (PDF). Board of Governors of the Federal Reserve System. 17 September 2010. səh. 9. 8 December 2010 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 August 2018.