İbrayım Yusupov

İbrayım Yusupov
İbrayım Yusupov
	qaraq. Ibrayım Yusupov
Doğum tarixi	5 may 1929
Doğum yeri	Qaraqalpaqıstan Muxtar Vilayəti, Qazaxıstan MSSR, RSFSR, SSRİ;
Vəfat tarixi	24 iyul 2008 (79 yaşında)
Vəfat yeri	Nukus, Qaraqalpaqıstan Respublikası, Özbəkistan;
Fəaliyyəti	yazıçı, şair, tərcüməçi, dramaturq
Fəaliyyət illəri	1949–2008
Əsərlərinin dili	özbək dili, Qaraqalpaq dili, rus dili
Janrlar	poeziya, nəsr, publisistika
Mükafatları	; ;
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İbrayım Yusupov (5 may 1929^[1], Qaraqalpaqıstan Muxtar Vilayəti, Qazaxıstan MSSR – 24 iyul 2008, Nukus) — qaraqalpaq və sovet şairi, XV əsr qaraqalpaq ədəbiyyatının nümayəndəsi, tərcüməçi, dramaturq və müəllim. Qaraqalpaqıstan və Özbəkistan xalq şairi, Özbəkistan Qəhrəmanı (2004). Qaraqalpaqıstan Respublikasının Dövlət Himninin mətninin müəllifidir. Ədəbi təxəllüsü — Ayazıydır.

Yaradıcılığı

Şairin ilk şeiri "Vətənim" 1946-cı ildə nəşr olundu. "Yoldaş müəllim "(1949), "Akasiyanın çiçək açdığı yer" (1952), "Xalçaçı haqqında həqiqət" (1955), "Köhnə çeşmənin nağılı" (1957), "Oynaq qadının taleyi" (1958), "Sahə istəkləri" (1964), "Tomris" (1970), "Karakalpak haqqında söz"(1977), "Bülbül yuvası" (1987) kimi poemalar yazdı. "Xoşbəxtlik sözləri" (1987), "Şərqə səyyah" (1959), "Düşüncələr" (1960), "Yeddi Təpə" (1962), "Sahə istəkləri" (1966), "Zamanın keçməsi"(1968), "Ürək ürəkdən su içir" (1971), "Tomris" (1974), "İlham" (1977), "Zamanın küləkləri" (1982) kimi şeir kitablarına da rast gəlinir.

Nailiyyətləri

Özbəkistan Qəhrəmanı (2004);^[2]
"Xalq ehtiramına görə" ordeni (1999);^[3]
"Dostluq" ordeni
"Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (4 may 1979)
Özbəkistan Xalq Şairi
Qaraqalpaqıstan Xalq Şairi

Şair haqqında

Qaysın Quliyev Krımda Rəsul Həmzətov, Çingiz Aytmatov ə İbrayım Yusupovun iştirakı ilə SSRİ şair və yazıçılarının ədəbi kolleksiyalarından birində: "İbrayım Yusupov Nəvai və Məhtimqulu ilə eyni sırada türkdilli xalqların şeirinin peyğəmbəri sayılır", dedi. Məşhur özbək şairi Zülfiyyə i.Yusupovu "Qaraqalpaq xalqının XX əsr Puşkini" olaraq adlandırdı. Özbəkistanın Qəhrəmanı, Özbəkistan və Qaraqalpaqstan xalq şairi Abdulla Aripov İ.Yusupova "müəllim" deyə hörmət edirdi.

Xatirələr

Daşkənddəki Yazıçılar Parkında İbrayım Yusupovun heykəli ucaldılıb. Nukusda Karakalpak dili və ədəbiyyatı üzrə ixtisaslaşmış yaradıcılıq məktəbi onun adına qoyulub. Şairin xatirəsinə Karakalpakstan Respublikasının rayon və şəhərlərinin əsas küçələri tikilmişdir.

İ. Yusupov heykəli (Daşkənd)
İ. Yusupov yaradıcılıq məktəbi (Nukus)

İstinadlar

1 2 Юсупов Ибрагим // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
↑ Arxiv surəti 3 noyabr 2023 tarixindən Wayback Machine saytında Arxivləşdirilib 2023-11-03 at the Wayback Machine"Указ Президента Республики Узбекистан" (rusça).
↑ Arxiv surəti 17 oktyabr 2023 tarixindən Wayback Machine saytında Arxivləşdirilib 2023-10-17 at the Wayback Machine"Указ Президента Республики Узбекистан" (rusça).

[_2a9046b5bf3baebb-1] 1 2 Юсупов Ибрагим // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.

[2] Arxiv surəti 3 noyabr 2023 tarixindən Wayback Machine saytında Arxivləşdirilib 2023-11-03 at the Wayback Machine"Указ Президента Республики Узбекистан" (rusça).

[3] Arxiv surəti 17 oktyabr 2023 tarixindən Wayback Machine saytında Arxivləşdirilib 2023-10-17 at the Wayback Machine"Указ Президента Республики Узбекистан" (rusça).

[1]

[2]

[3]