İkiçiçək tülpan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Tulipa biflora.jpg

İkiçiçək tülpan -Tulipa biflora Pall [1]  Zambaqkimilər – (Lilicaeae Juss.) fəsiləsinə aid bitki növü.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu. “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir – VU A2c+3c. Nadir növdür.

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Çoxillik ot bitkisidir. Gövdəsi 7-17 sm hündürlüyündə bitkidir. Soğanaq böyük deyi l,1-1,5 sm diametrində, xaricdən parlaq qonur, dərivari, daxildən yüngül hörümçək toruna bənzər qınla örtülmüşdür. Gövdə nazik, çilpaq, yarpaqlar 2 ədəd, dar-neştərşəkilli və ya xətvari, böyük hissəsi oraqvari əyilmiş göyümtüldür. Çiçəkləri 1 ədəd, bəzən 2, çiçəkyanlığı yarpaqcıqları 1,5-2,5 sm uzunluğundadır. Erkəkcik çiçəkyanlığından kiçikdir. Sapı sarı, 2-2,5 dəfə tozcuqdan uzundur. Qutucuq 1-1,5 sm uzunluğundadır .[2]

Bioloji, ekoloji, fitosenoloji xüsusiyyətlər[redaktə | əsas redaktə]

Bozqırlarda və orta dağ qurşaqlarında, qış otlaqlarında, quru-otlu yamaclarda, gilli, çınqıllı, daşlı yerlərdə yayılır. Çiçəkləməsi aprel, meyvələməsi may ayına təsadüf edir. Kseromezofitdir[3]. Geofit dərman və bəzək bitkisidir.[4]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Qobustan, Abşeron, Kür-Araz ovalığı, Naxçıvan düzü (Duzdağ, Darıdağ, Aracıq dağ ətəklərində) .

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Populyasiyalarına az rast gəlinir. Antropogen amillər azalma təhlükəsini yaradır

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Əhali tərəfindən intensiv toplanması və zoogen amillər.

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Təbii ehtiyatları azdır. Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər hazırlanmayıb. Yasaqlıqların yaradılması vacibdir

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://redbook.az/?options=project&id=%C4%B0ki%C3%A7i%C3%A7%C9%99k%20t%C3%BClpan
  2. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr Bakı-2013
  3. .Talıbov T.H, İbrahimov Ə.Ş., 2008
  4. .İbadlı O.V. ,2002 Mehdiyeva N.P., 2011.