İldırım təşkilatı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İldırım təşkilatı
İldırım təşkilatı.jpg
Növü İctimai təşkilat
Yaranma tarixi 1942
Üzvləri İsmixan Rəhimov, Hacı Zeynalov, Musa Abdullayev, Kamil Əliyev, Azər Ələsgərov, Aydın Vahidov, Kamil Rzayev, Gülhüseyn Abdullayev

Antisovet İldırım təşkilatı1942-ci ildə sovet rejimi ilə mübarizə aparmaq və Azərbaycanın müstəqilliyini əldə etmək üçün qurulmuşdur.[1][2]

Təşkilatın üzvləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Şərqşünas İsmixan Rəhimov
  2. Mühəndis Hacı Zeynalov
  3. Musa Abdullayev
  4. Kamal Əliyev
  5. Azər Ələsgərov
  6. Aydın Vahidov
  7. Kamil Rzayev
  8. Gülhüseyn Abdullayev [3]

Məqsədləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycanı Sovetlər Birliyindən ayırmaq, Azərbaycanın müstəqilliyini əldə etmək
  2. 1937-1938-ci illərdə həbs olunub xalq düşməni kimi damğalanan və Sibirə göndərilib güllələnən yazıçıların işinə yenidən baxılmasına, onlara bəraət verilməsinə nail olmaq
  3. Azərbaycan türkcəsini dövlət dili səviyyəsinə qaldırmaq.

"Təşkilatda yeganə yazar olan Gülhüseyn Hüseynoğlu xalq arasında iş aparır, onu SSRI-dən ayırmağa hazırlayır. Sonralar təşkilat üzvləri qərara gəlirlər ki, o zamanın öndə gedən sovet şairi Səməd Vurğuna azərbaycanlı olduğunu əsas götürərək məktub yazıb dəstək istəsinlər. G.Hüseynoğlunun diktəsilə İsmixan Rəhimov çap hərflərinə bənzər bir xətdə məktub yazır. Ümid edir ki, "Dönməzlər" imzasıyla yazılmış bu məktub əl hərflərilə yazılmadığından, ələ keçsə, xəttini tanımayacaqlar. Sən demə, yanılırmış. Səməd Vurğuna qohumları vasitəsilə məktub göndəriləndən bir sürə sonra şair onları ələ verir. 1945-ci ildə universitetlərdə bütün tələbələrin xətlərini yoxlama yazı işi bəhanəsilə əldə edirlər. Xəttatlıq elmi Sovetlər Birliyində elə inkişaf edibmiş ki, İsmixanın xəttini minlərlə tələbə arasından tanıyırlar. 9 ay izləyəndən sonra onu, daha sonra G. Hüseynoğlunu və digərlərini həbs edirlər. Ali Məhkəmənin qərarıyla onlardan üçünə (İsmixan Rəhimov, Gülhüseyn Hüseynoğlu, Hacı Zeynalov) güllələnmə cəzası verilir. O illərdə güllələnmə hökmü müvəqqəti götürüldüyündən hökm 25 il həbslə əvəzlənir. Digərləri isə 10 il həbs cəzasına məhkum edilirlər. Tanınmış romançı həmin üç nəfərdən biri kimi Sibirə sürgün edilir. Apardığı azadlıq hərəkatına görə, Tayşet və Bodaybo arasında 7 il ağac kəsməyə məhkum olunur. Nəhayət, Stalin öləndən sonra bir çox məsələlər kimi bu işə də yenidən baxmağa qərar verilir və 1955-ci ilin mayında "İldırım"çılar evlərinə qayıdırlar."[4]

Filmlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://alatoran.org/Jurnal_2004_3/jurnal_2004_3_03.html
  2. http://azer.com/aiweb/categories/magazine/ai124_folder/124_articles/124_tribute_ismikhan.html
  3. http://alatoran.org/Jurnal_2004_3/jurnal_2004_3_03.html
  4. http://alatoran.org/Jurnal_2004_3/jurnal_2004_3_03.html

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]