Məzmuna keç

İncəsənət muzeyi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Fransanın paytaxtı Parisdə yerləşən Luvr muzeyi 2020-ci ildə dünyanın ən çox ziyarət olunan incəsənət muzeyi olmuşdur.
Vaşinqton şəhərində yerləşən Milli Sənət Qalereyası.

İncəsənət muzeyi və ya bədii qalereya — başda təsviri sənət növü olmaqla, hər cür incəsənət sərgilərinin keçirildiyi bina və ya məkana verilən ad.[1]

İncəsənət muzeyləri dövlət müəssisələri ola bildiyi kimi, xüsusi təşkilatlar və ya xeyriyyə fondları tərəfindən də idarə oluna bilər. Lakin bir məkanın muzey statusu daşıya bilməsi üçün əsas şərt onun daimi (sabit) sənət kolleksiyasına sahib olmasıdır.[2] Bu məkanlarda ən çox nümayiş etdirilən sənət nümunələrinin başında rəsm əsərləri gəlir. Bundan əlavə, heykəltəraşlıq, dekorativ-tətbiqi incəsənət, mebel, toxuculuq, kostyum, qrafika (cizgi), pastel, sulu boya rəsmləri, kollaj, çap nəşrləri, sənət kitabları, fotoqrafiyainstalyasiya kimi müxtəlif sənət sahələrinə aid əsərlər də incəsənət muzeylərində və bədii qalereyalarda sıx-sıx sərgilənir. Bu məkanlardan bəzən performans, konsertlər və digər mədəni tədbirlər üçün də platforma kimi istifadə olunur.[3]

Metropoliten muzeyi adını Manhettenin Yuxarı İst-Sayd hissəsindəki mərkəzi yerdən götürür.

İncəsənət nümunələrinin sərgilənməsi ilə məşğul olan ixtisaslaşmış təşkilatlar həm "incəsənət muzeyi", həm də "bədii qalereya" adlandırıla bilər və bu iki termin çox vaxt bir-birinin əvəzinə işlədilir.[4][5][6] Bu dil müxtəlifliyi dünyadakı məşhur mədəniyyət müəssisələrinin adlarında da özünü göstərir; məsələn, bəzi təşkilatlar lar qalereya adlandığı halda (London Milli Qalereyası və Yeni Milli Qalereya), bəziləri isə muzey adını daşıyır (Metropoliten muzeyi, Müasir İncəsənət MuzeyiYaponiyadakı Milli Qərb İncəsənəti Muzeyi).

Bununla belə, "bədii qalereya" ifadəsi eyni zamanda sənət əsərlərinin satışı ilə məşğul olan sırf kommersiya yönümlü biznes müəssisələri (salonlar) üçün də istifadə edilir, lakin bu növ kommersiya məkanları ensiklopedik mənada incəsənət muzeyi hesab olunmurlar.[5]

  1. "Art Museum: Functions and History" (ingilis). Encyclopædia Britannica. İstifadə tarixi: 16 may 2026.
  2. "Museum Definition" (ingilis). International Council of Museums (ICOM). İstifadə tarixi: 16 may 2026.
  3. Alexander, Edward P. Museums in Motion: An Introduction to the History and Functions of Museums (ingilis). Rowman & Littlefield. 2017. 85–90. ISBN 978-1442278981.
  4. "New guidance for reopening of museums, galleries and the heritage sector". GOV.UK (ingilis). 11 avqust 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 avqust 2021.
  5. 1 2 "Art gallery definition". dictionary.cambridge.org (ingilis). 14 may 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 avqust 2021.
  6. "Definition of GALLERY". www.merriam-webster.com (ingilis). 30 avqust 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 avqust 2021.

Əlavə ədəbiyyat siyahısı

[redaktə | vikimətni redaktə et]