Məzmuna keç

İncəsənət qalereyası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Müasir bədii qalereya interyeri.
Vaşinqtondakı Milli İncəsənət Qalereyası.
İncəsənət qalereyasının mərkəzi sərgi salonu.

İncəaənət qalereyası və ya bədii qalereyatəsviri sənət və vizual sənət nümunələrinin nümayiş etdirildiyi bina və ya xüsusi məkan.[1] XV əsrin ortalarından etibarən Qərb mədəniyyətində qalereyalar böyük populyarlıq qazanmağa başlamışdır. Qalereyalarda rəngkarlıq (rəsm), qrafika (cizgi), heykəltəraşlıq, video-art, səs instalyasiyaları, performans, dekorativ-tətbiqi incəsənət, əl işləri və digər bədii kolleksiyalar nümayiş olunur.

İncəsənət dünyasının mühüm bir tərkib hissəsi olan müasir bədii qalereyalar əsasən iki növ sərgi təşkil edir: fərdi və kollektiv (müştərək).[2] Fərdi sərgilərdə yalnız bir sənətkarın əsərləri ictimaiyyətə təqdim olunur. Kollektiv sərgilərdə isə qalereyanın sahəsindən və imkanlarından asılı olaraq, eyni vaxtda bir neçə müxtəlif rəssam və ya heykəltəraşın yaradıcılığı nümayiş etdirilir.[3]

"Ağ kub" üslubu

[redaktə | vikimətni redaktə et]

"Ağ kub" (ing. White cube) — kvadrat və ya düzbucaqlı formada dizayn edilən, hər cür bəzək və ornamentlərdən təmizlənmiş ağ divarlara, həmçinin adətən tavan hissəsində yerləşən vahid işıq mənbəyinə malik spesifik qalereya üslubuna verilən addır.[4]

Bu üslubda olan məkanlar tipik olaraq parket və ya cilalanmış beton döşəməyə sahib olur. Məkandakı bu radikal sadəlik və neytrallıq, sərgilənən sənət əsərlərinin vizual olaraq ön plana çıxmasına və ətraf mühitdən təcrid olunaraq daha yaxşı qavranılmasına xidmət edir (bir növ çərçivə funksiyasını yerinə yetirir).[5] Müasir incəsənət muzeylərində və şəxsi qalereyalarda bu memarlıq konsepsiyasından XX əsrin ortalarından etibarən standart sərgi modeli kimi geniş istifadə olunur.

  1. "What are the Different Types of Art Galleries?" (ingilis). Musical Expert. 25 iyun 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 may 2026.
  2. "Understanding Art Galleries and Exhibitions" (ingilis). Anna Rubin Art. 23 mart 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 may 2026.
  3. Shiner, Larry. The Invention of Art: A Cultural History (ingilis). University of Chicago Press. 2001. 130–135. ISBN 978-0226753423.
  4. O'Doherty, Brian. Inside the White Cube: The Ideology of the Gallery Space (ingilis). University of California Press. 1999. 14–20. ISBN 978-0520220409.
  5. "Art Terms: White cube" (ingilis). Tate Modern. İstifadə tarixi: 16 may 2026.