İnikas anlayışı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

İnikas və ya funksiya anlayışı münasibət anlayışının xüsusi halıdır.

Tərif 1. binar münasibəti o zaman funksional münasibət adlanır ki, aşağıdakı şərt ödənilsin:

Funksional münasibət eyni zamanda funksiya və ya inikas da adlanır.

Tərifə əsasən, münasibəti yalnız və yalnız o zaman inikas (funksiya) adlanır ki,

münasibəti ödənilsin. şərtini ödəyən elementi kimi yazılır. Məsələn,

münasibəti funksional münasibət deyil, çünki, birinci iki cütdə 1 elementi ilə cüt təşkil edən iki element vardır. Lakin

münasibəti isə funksional münasibətdir. Funksional münasibətin təyin oblastı və qiymətlər oblastı eyni zamanda uyğun inikasın təyin oblastı və qiymətlər oblastı adlanır.

Bəzi kurslarda (məsələn, orta məktəb kursunda) funksiyanın tərifi aşağıdakı kimi verilir.

Tərif 2. Əgər çoxluğundan götürülmüş hər bir elementinə çoxluğundan yeganə elementi qarşı qoyularsa, onda belə uyğunluğa çoxluğunda təyin olunmuş funksiya deyilir.

Göstərək ki, bu tərif yuxarıda verilən tərif ilə eynigüclüdür. Tutaq ki, inikası tərif 1 vasitəsi ilə təyin olunmuşdur. işarə edək. Tərifə əsasən, ixtiyari elementi götürsək şərtini ödəyən elementi vardır və yeganədir. Beləliklə, inikası tərif 2-ni ödəyir. Tərsinə, ikinci tərif ödənilərsə, onda olan funksional münasibəti təyin olunmuşdur. Beləliklə, təriflərin eynigüclü olduğu isbat olundu.

Tutaq ki, funksional münasibətdir, . Bu qısa olaraq və ya kimi yazılır. çoxluğunun inikası zamanı obrazı alt çoxluğuna deyilir. çoxluğunun proobrazı isə çoxluğuna deyilir. Təyin oblastı iki çoxluğun düz hasilinə daxil olan inikas ikidəyişənli funksiya adlanır. Eyni qayda ilə çoxdəyişənli funksiya anlyışı verilir.


Mənbə: http://www.kitabyurdu.org/kitab/riyaziyyat/875-cebr-i-ii-iii-hisse.html