İnvestisiya bankı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

İnvestisiya bankı (ing. Investment bank) — iri şirkətlərin və hökumətlərin qlobal maliyyə bazarlarında kapital toplamasını təşkil edən, eyni zamanda səhmlər və istiqrazlar, ticarəti sahəsində lider vasitəçi olmaqla, müəssisələrin alqı-satqısı, vasitəçilik xidmətləri göstərən bir maliyyə qurumu, valyutalar və əmtəələr, həmçinin fəaliyyət göstərdiyi bütün bazarlar barədə analitik hesabatlar verir.

ABŞ bankları 1930-cu illərdə Böyük Depressiya səbəbiylə ticarət və investisiya banklarına ayrıldı[1]. Lakin 1999-cu ildə Qlass — Stiqoll qanunu ləğv edildi və kommersiya banklarına yenidən investisiya bankçılığı ilə məşğul olmağa icazə verildi.

Vəziyyət 2007-2009 böhranı ilə əlaqədar olaraq dəyişməyə başladı: İngiltərə və ABŞ daxil olmaqla bir çox ölkə investisiya bankçılığını kommersiya bankçılığından ayırmaq məsələlərini müzakirə edir[2].

Fəaliyyət növləri[redaktə | əsas redaktə]

Tipik investisiya bankı aşağıdakı funksiyaları yerinə yetirir[3][4][5]:

  • Anderraytinq və qiymətli kağızlar ticarəti;
  • Xüsusi və institusional investorlara broker xidmətləri təklif etmək;
  • Birləşmə və satın almalar xidmətləri;
  • Maliyyə analitikası və tədqiqatı;
  • Müəyyən qiymətli kağız növləri üçün marketmeykerlər.

Birləşmələr və satın almalar[redaktə | əsas redaktə]

İnkişaf etmiş maliyyə bazarı olan bir ölkədə fəaliyyət göstərən bir investisiya bankı üçün birləşmə və birləşmələr çox vaxt əsas gəlir sahəsinə çevrilir[6]. Bir çox Rusiya müəssisəsi və maliyyə qrupu, birləşmə və birləşmələri həyata keçirmək üçün bir investisiya bankının xidmətlərinə ehtiyac olduqda hələ inkişaf səviyyəsinə çatmamışdır[7]. Rus şəraitində birləşmə və satınalma çox vaxt böyük hissə blokları ilə əməliyyatlar kimi başa düşülür. Bununla birlikdə, ayrı-ayrı müəssisələrin alqı-satqısı, birləşmə və birləşmə ilə eyni deyil. Birləşmə və birləşmə dövründə bir investisiya bankının fəaliyyətini aşağıdakı komponentlərə bölmək olar[8]:

  • biznesin yenidən qurulması üçün ən yaxşı variantın müəyyənləşdirilməsi üçün konsaltinq fəaliyyətləri;
  • birləşmə və birləşmə üçün maliyyə mənbələrinin cəlb edilməsi;
  • müştərinin tələbi ilə bazarda iri səhm bloklarının yığılması (iri hissə bloklarının alınması), iri səhm bloklarının satışı;
  • ayrı bir şirkətin yenidən qurulması və hissələrinin satışı;
  • müştərinin ələ keçirilməsindən effektiv qorunmasının hazırlanması və həyata keçirilməsi.

Qiymətli kağızlar ticarəti[redaktə | əsas redaktə]

Bu fəaliyyət növü birbaşa broker xidmətlərini, yəni qiymətli kağızların alqı-satqısı xidmətləri satma qabiliyyətinə görə xarici olaraq təyin edilir.

Eyni zamanda, qiymətli kağızlar ticarəti fəaliyyətləri, investisiya bankçılığı (yerləşdirilmiş qiymətli kağızların satışı) və aktivlərin idarə edilməsi (qiymətli kağızlar portfelinin yenidən qurulması prosesində qiymətli kağızların alqı-satqısı) təmin edilməsi üçün bir vasitə kimi də həyata keçirilir[9]. Eyni zamanda, inkişaf etmiş maliyyə bazarlarında qiymətli kağızlarla ticarət yalnız qiymətli kağızların alqı-satqısı üçün əməliyyatların bağlanması prosesi deyil, həm də bir çox sadə alqı-satqı əməliyyatlarından və kompleks ticarət və arbitraj strategiyalarının həyata keçirilməsindən başa düşülür. daha mürəkkəb əməliyyatlar[10].

İnvestisiya bankı və ya böyük investisiya şirkəti çərçivəsində qiymətli kağızların ticarətinin təşkili, özünün kompleks qanunauyğunluqlarına və texnologiyalarına sahib olan ayrı bir iş və elm sahəsidir. Bu, ilk növbədə bazar iştirakçıları tərəfindən mənimsənilən fəaliyyət növüdür[11].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Goldman Sachs и Morgan Stanley меняют статус
  2. Анастасия Буркова «Инвестиционный банкинг в мировой экономике», ISBN 978-3-8473-0968-0
  3. Cross, Frank B.; Prentice, Robert A. (2007). Law and Corporate Finance. Edward Elgar Publishing Ltd. səh. 130. ISBN 1847201075.
  4. "The Keynes Conundrum by David P. Goldman". First Things. 11 October 2010. İstifadə tarixi: 21 November 2017. As Reuven Brenner & David P. Goldman (2010) noted, 'Western societies developed the institutions that support entrepreneurship only through a long and fitful process of trial and error. Stock and commodity exchanges, investment banks, mutual funds, deposit banking, securitization, and other markets have their roots in the Dutch innovations of the seventeenth century but reached maturity, in many cases, only during the past quarter of a century.'
  5. Wu, Wei Neng (26 February 2014). "Hub Cities — London: Why did London lose its preeminent port hub status, and how has it continued to retain its dominance in marine logistics, insurance, financing and law?". Civil Service College Singapore. İstifadə tarixi: 21 November 2017.
  6. Tuch, Andrew F. "The Remaking of Wall Street" (PDF). Harvard Business Law Review. 7: 316–373.
  7. U.S. Securities and Exchange Commission
  8. "Investment Banking Definition". Investopedia (ingilis). Dotdash. 19 November 2008. İstifadə tarixi: 5 August 2016.
  9. "Front Office". Investopedia. Investopedia. İstifadə tarixi: 29 January 2019.
  10. IBCA To Lead, To Follow or to Respond- An Investment Banking Strategist’s Playbook Retrieved 24 January 2020
  11. Morrison, A. D.; Wilhelm, W. J. (2007). "Investment Banking: Past, Present, and Future" (PDF). Journal of Applied Corporate Finance. 19 (1). 2020-10-31 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-02-02.