İqnatsi Yan Paderevski

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ignacy Jan Paderewski
pol. Ignacy Jan Paderewski
Ignacy Jan Paderewski.PNG
Polşa Respublikasının baş naziri
18 yanvar 1919 — 27 noyabr 1919
Sələfi Jędrzej Moraczewski
Xələfi Leopold Skulski
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 18 noyabr 1860(1860-11-18)[1][2]
Doğum yeri
  • Kuryłówka[d], Gmina Kuryłówka[d], Leżajsk County[d], Podkarpackie Voivodeship[d], Polşa
Vəfat tarixi 29 iyun 1941(1941-06-29)[3][4][1][…] (80 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi ağciyər iltihabı
Dəfn yeri
Hərbi xidmət
Döyüşlər

Ignacy Jan Paderewski signature.svg
paderewski-morges.ch/web…
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İgnacy Jan Paderewski (18 noyabr 1860(1860-11-18)[1][2], Kuryłówka[d], Podkarpackie Voivodeship[d]29 iyun 1941(1941-06-29)[3][4][1][…], Nyu-York, Nyu-York ştatı[5]) — Polşalı pianoçu, bəstəkar, diplomat, siyasətçi və keçmiş Polşa Baş Naziri.

Polşanın ən məşhur pianoçu və bəstəkarlarından biri olub. 16 yanvar 1919 - 10 dekabr 1919 tarixləri arasında Polşanın Baş naziri və Xarici İşlər Naziri vəzifələrini icra edib. (18 Noyabr 1860 - 29 İyun 1941), Polşalı pianoçu, bəstəkar, diplomat, siyasətçi və keçmiş Polşa Baş Naziri.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1860-cı ildə Polşanın (bugünkü Ukrayna) Podolya bölgəsindəki Kurylowka kəndində anadan olmuşdur. Doğulduqdan bir neçə ay sonra anası vəfat edir. 3 yaşında olanda atası 1863-cü ildə Yanvar qiyamında iştirak etdiyi üçün təxminən bir il həbs edilir. Yaşadığı mühit, millətçilik hissini kiçik yaşlarda inkişaf etdirməyə imkan verdi.

12 yaşında Varşava Konservatoriyasında musiqi təhsilinə başlamışdır. 1878-ci ildə məzun olduqdan sonra eyni məktəbdə fortepianodan dərs deyib.

Siyasi karyerası[redaktə | əsas redaktə]

1910-cu illərin əvvəllərindən etibarən Paderewski Polşanın müstəqillik ideyasını dəstəkləyərək siyasi həyatında iştirak etməyə başladı. 1913-cü ildə ABŞ-da məskunlaşdı, ancaq Birinci Dünya Müharibəsi başlayanda Avropaya döndü və Parisdə Polşanın Milli Komitəsinin üzvlərindən birinə seçildi. O, digər şəhərlərdə, o cümlədən London Yardım Fondunda oxşar siyasi və ictimai təşkilatların yaradılmasında iştirak etmişdir. Parlaq xarizma,Paderevskinin ABŞ prezidenti Vudro Vilson hədəflərdən birini Polşanın müstəqilliyini elan etməsinə inandırmasına imkan verdi, lakin dəstəyə ehtiyac olmadı, çünki müharibənin sonunda Polşanı öz aralarında bölən üç güc parçalandı, vı Polşa müstəqillik qazandı. Bu dövrdə Paderevski, Antanta və yeni dövlət başçısı Jozef Pilsudski tərəfindən dəstəklənən "sürgündə olan Polşa hökuməti" arasında vasitəçi olmalı idi və 1919-cu ilin yanvarında o baş nazir təyin edildi. Bu vəzifədə bir ildən az müddətində dəvam etdi, buna baxmayaraq Paris Sülh Konfransında iştirak edə bildi.

Bundan sonra Paderevskinin siyasi karyerası nisbətən qısamüddətli oldu: müqavilə şərtləri Polşa üçün ən əlverişli deyildi və musiqiçi, vəd etdiyi bütün siyasi incəlikləri və təhlükələri başa düşə bilmədiyini anlayaraq 1919-cu ilin dekabrında istefa verdi. Növbəti ilin yayında, Qırmızı Ordu qoşunları Varşavada hərəkət edərkən Paderewski Paris Konfransı'nın davamı olan Səfirlər Konfransında iştirak etdi, ancaq Antanta'nin təklif etdiyi Polşanın inkişaf perspektivlərindən yenə məyus oldu, nəhayət siyasətdən ayrıldı və 1922-ci ildən sonra səhnəyə qayıtdı. [6].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 5 6 Discogs — 2000.
  2. 1 2 3 Brockhaus Enzyklopädie
  3. 1 2 3 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru: açıq məlumat platforması — 2011.
  4. 1 2 3 Encyclopædia Britannica
  5. 1 2 Almaniya Milli Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Bavariya Dövlət Kitabxanası və b. Record #118986724 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) — 2012—2016.
  6. Zygmunt Dygat. A Lesson with Paderewski Arxivləşdirilib 2008-11-28 at the Wayback Machine // Polish Music Journal. — Vol. 4, No. 2, Winter 2001.